Fréttablaðið - 17.03.2005, Síða 22
„Að taka ábyrgð“ var yfirskrift á
sjónarmiðum Jóns Kaldal í Frétta-
blaðinu 13. mars sl. þar sem hann
telur að meðlag sé of lágt. Mig lang-
ar að skoða þetta mál frá nokkrum
sjónarhornum. Ég hélt að til væri í
lögum ákvæði um að ef tekjur með-
lagsgreiðanda færu ofar ákveðnum
tekjuviðmiðunum væri skylda lögð
á hann að bæta við meðlagsfjár-
hæðina með barninu. Er ekki eitt-
hvað minnst á þetta í hjúskaparlög-
um? En hver segir að framlag til
barns, umframgreiðslan, þurfi
endilega að vera peningar til þess
foreldris sem barnið býr hjá? Það
eru margar leiðir til að koma slíku
verðgildi til skila og ekki má
gleyma því að meðlagsgreiðandi
vill styrkja tengsl sín við barnið og
koma til móts við væntingar þess til
sín og hvað er þá til betra en góðar
gjafir innan skynsamlegra marka?
Að vera ábyrgt foreldri er líka
að sinna sínum ungengnisrétti við
barnið/börnin eftir skilnað. Sem
dæmi er sjálfsagt að meðlagsgreið-
andi hafi barnið hjá sér aðra hverja
helgi, verði með því þrjár vikur í
sumarfríi, hjá því hluta úr jólum og
í páskafríinu og allt fer þetta eftir
ef foreldrar sýna þá ábyrgð að
tryggja velferð barnsins. Þegar
barnið býr hins vegar erlendis eða
mjög langt frá heimili meðlags-
greiðanda getur reynst þrautinni
þyngra að uppfylla þessi skilyrði þó
viljinn sé til staðar. Um slíkar að-
stæður, þegar foreldri og barni er
ókleift að hittast, eru til ákvæði í
Barnasáttmála Sameinuðu þjóð-
anna sem Íslendingar eru aðilar að,
að stjórnvöld komi þar inn í aðstæð-
ur.
Áfram úr umræddri grein:
„Hvað um þann kostnað sem sá er
heldur barninu heimili á þá eftir að
greiða fyrir húsnæði, mat, fatnað
og tómstundir barnsins?“ Í fyrsta
lagi: Eru það ekki forréttindi að fá
að hafa barnið hjá sér eftir skilnað
og vera sá aðilinn sem fær óskerta
nærveru við að ala það upp? Í öðru
lagi: Þarf sá sem heldur barninu
heimili ekkert á húsaskjóli að halda
nema þá aðeins að barnið sé til stað-
ar? Auðvitað er það eðlilegt að báð-
ir aðilar leggi sama af mörkum til
velfarnaðar barnsins, án þess að
sérstaklega sé litið til húsnæðis eða
tómstunda því báðir foreldrar, eftir
skilnað, verða að uppfylla þessi
skilyrði og því ekki hægt að setja
þennan þátt öðru hvoru foreldri til
kostnaðar og hinu þá til tekna.Í
þessu ljósi getum við skoðað eftir-
farandi dæmi um framfærslufjár-
hæð sem fylgir barni eftir skilnað:
Meðlag, kr. 16.586 á mán. Framlag
þess foreldris sem eftir verður á
heimilinu kr. 16.586 á mán. Inn í
þetta ferli koma síðan barnabætur
sem eru að vísu tekjutengdar hér á
landi og geta hæst verið með einu
barni án skerðingar, yngra en 7 ára,
kr. 20.737 á mán, samtals gera kr.
53.909 á mánuði, skattfrítt. Hvort
meðlag er of hátt eða of lágt er
þessi upphæð samt helmingur
þeirrar fjárhæðar sem almennur
launþegi aflar með dagvinnu sinni á
einum mánuði. Hvernig skyldi þá
dæmið líta út hjá þeim sem borga
meðlag með tveimur eða fleiri
börnum? Ég tel að láglaunastefnan
sem rekin er í landinu og áhrif jað-
arskatta eigi stóran þátt í þeim van-
skilum sem meðlagsgreiðendur
standa frammi fyrir í dag.
Höfundur situr í miðstjórn
Frjálslynda flokksins.
17. mars 2005 FIMMTUDAGUR22
Ágúst leggur höfuð-
áherslu á að efla
rannsóknir við Háskólann
og öflugt samstarf við at-
vinnulífið.
Ágúst – kraftmikill leiðtogi Háskólans
Dr. Ágúst Einarsson prófessor
hefur fyrir löngu skipað sér í hóp
reyndustu og traustustu leiðtoga
Háskóla íslands. Undir hans stjórn
hefur viðskipta- og hagfræðideild
blómgast og eflst stórum þrátt
fyrir mikla samkeppni frá nýstofn-
uðum deildum nýrra háskóla hér á
landi (tók út setninguna um að
samkeppnin hafi ekki verið sann-
gjörn)!!
Ágúst hefur sýnt það í kosn-
ingabaráttunni að hann er ótrúlega
fljótur að setja sig inn í málefni og
hagsmuni einstakra deilda og
skora Háskólans, kemur jafnan vel
undirbúinn til kynningarfunda og
allir sanngjarnir menn viðurkenna
að hann hafi einfaldlega yfirburða
þekkingu á rekstri skólans og fjár-
málum. Þá hefur hann sett fram
stefnu í málefnum stúdenta og sýnt
að hann mun sem rektor bera hags-
muni þeirra mjög fyrir brjósti.
Ágúst leggur höfuðáherslu á að
efla rannsóknir við Háskólann og
öflugt samstarf við atvinnulífið.
Hann mun beita sér fyrir því að
Háskólinn fái meira fé til rann-
sókna. Engum er betur treystandi
til að ná slíkum árangri, reynsla
hans af íslenska stjórnkerfinu er
einstaklega yfirgripsmikil og
stefnan sem hann hefur kynnt í
þessum efnum mjög trúverðug.
Hann vill fjármagna með nýju fé
kennslu og rannsóknir í íslensku,
málvísindum, sagnfræði, jarð-
fræði og guðfræði sérstaklega á
fjárlögum enda eru þessar vísinda-
greinar mjög mikilvægur þáttur af
þjóðararfi okkar. Ágúst vill sjá
meira samstarf við fyrirtæki við
fjáröflun sem ég tel vera afar mik-
ilvægt. Hann hefur náð mjög mikl-
um árangri í því á gagnvart við-
skipta- og hagfræðideild og ekki er
að efa að sú reynsla muni nýtast
Háskólanum mjög vel. Hann hefur
einnig lagt til að fyrirtæki fái
skattaívilnanir ef þau styrkja
rannsóknir og kennslu á háskóla-
stigi svo og til menningarmála.
Slíkar skattaívilnanir eru algengar
í nágrannalöndunum og brýnt er
að sama fyrirkomulag verði inn-
leitt hérlendis.
Við sem höfum starfað með
Ágústi í viðskipta- og hagfræði-
deild getum vitnað um um einstaka
stjórnunarhæfileika hans, hversu
lipur hann sé í samstarfi, umhugað
um velferð samstarfsfólks síns og
sérlaga laginn við að laða fólk til
samstarfs við hagsmunamál deilda
og Háskólans. Rektorsstaðan er
fyrst og fremst stjórnunarstaða og
það skiptir sköpun að þá stöðu
skipi maður sem líklegastur er til
að standa fyrir kraftmikilli baráttu
fyrir hagsmunum Háskólans og
bæta stöðu þessarar virtustu stofn-
unar íslenska lýðveldisins gagn-
vart ráðuneytum og stjórnmála-
flokkum. Á þessu sviði eru yfir-
burðir Ágústs Einarssonar ótví-
ræðir.
Höfundur er lektor í viðskipta-
og hagfræðideild og framkvæmda-
stjóri stjórnunarsviðs Actavis.
SVAFA GRÖNFELDT
UMRÆÐAN
REKTORSKJÖR Í HÍ
,,
AF NETINU
Meðlag hátt eða lágt?
Skómarkaðurinn
Glæsibæ
S: 693-0997
ÚTSÖLUMARKAÐURINN
GLÆSIBÆ
Ótrúlegt úrval af vinsælum
herra-, dömu- og barnaskóm:
Frábær verð eða frá kr. 500,-
Mikið úrval af töskum, verð frá kr. 500,-
Nýjar vörur í hverri viku!
Opið sem hér segir:
Laugardaga frá 10:00-17:00
Alla virka daga frá 10:00 –18:00
Nýtt kortatímabil!
Komdu og gerðu góð kaup!
Að eyðileggja ríkisstofnanir
Framsókn hefur verið að gerast forstokk-
aðri í þröngri sérhagsmunagæslu í seinni
tíð. Á Sjálfstæðisflokkinn nenna menn
varla að eyða orðum í þessu samhengi.
Hann hefur hins vegar ekki eins þrönga
hugsun og Framsókn. Sjálfstæðisflokkur-
inn setur yfirleitt til valda og áhrifa menn
í ríkisstofnunum sem hafa það yfirlýsta
markmið að eyðileggja ríkisrekstur. Það er
aumt hlutskipti frjálshyggjumanna, sem
stæra sig af andstöðu við ríkisrekstur og
almannastofnanir, að hafa ekki meiri
sjálfsvirðingu en svo að taka að sér stjórn
og umsjá ríkisfyrirtækja þegar þeir sjá sér
persónulegan hag í því. Nema þeir telji
það vera sérstaka köllun að láta planta sér
innanbúðar til að valda tjóni og usla og
grafa þannig undan þeim ríkisstofnunum
sem þeim er treyst fyrir. Er það ef til vill
skýringin á framferði formanns útvarps-
ráðs, frjálshyggjumannsins Gunnlaugs
Sævars Gunnlaugssonar í þessu og öðr-
um ámóta málum sem upp hafa komið?
Ögmundur Jónasson á ogmundur.is
BALDVIN NIELSEN
UMRÆÐAN
MEÐLAG