Tíminn - 04.03.1978, Blaðsíða 7

Laugardagur 4. marz 1978
7
Útgefandi Framsóknarflokkurinn.
Framkvæmdastjóri: Kristinn Finnbogason. Ritstjórar:
Þórarinn Þórarinsson (ábm.), og Jón Helgason. Rit-
stjórnarfulltrúi: Jón Sigurðsson. Auglýsingastjóri: Stein-
grimur Gislason. Ritstjórnarskrifstofur, framkvæmda-
stjórn og auglýsingar Siðumúla 15. Simi 86300.
Kvöldsimar blaðamanna: 86562, 86495. Eftir kl. 20.00:
86387. Verð i lausasölu kr. 90.00 Áskriftargjald kr. 1700 á
mánuði' Blaðaprent h.f.
Eftirþankar
að loknum ólöglegum
verkföllum
Hin ólöglegu tveggja daga verkföll, sem nokkur
launþegasamtök boðuðu til, eru um garð gengin.
Þótt forgöngumenn þeirra beri sig mannalega og
láti vel af þátttökunni, er jafnvist, að þeir gerðu
sér von um, að hún yrði miklu meiri, einkum þó
hjá opinberum starfsmönnum. Þá er vitað, að þar
sem þátttakan var sæmileg, gengu margir nauð-
ugir til leiks, og þar sem þátttakan varð mest, eins
og hjá Dagsbrún i Reykjavik, var beitt hreinum
þvingunum við marga félagsmenn og þeir neyddir
með hótunum til að hætta vinnu. Af öllu þessu er
ljósþað launþegar ganga ófúsir til ólöglegra verk-
falla. Sennilegasta niðurstaðan af þessu er sú, að
foringjar launþegasamtaka muni i framtiðinni
hugsa sig betur um en þeir gerðu nú.áður en þeir
boða til ólöglegra verkfalla.
Sennilegt verður að telja, að margir launþegar
hafi; notað verkfallsdagana til að ihuga betur
hvort sú barátta, sem er háð af forustumönnum
þeirra gegn efnahagslöggjöfinni, sé byggð á rétt-
um rökum. Forustumenn þeirra hafa hampað töl-
um, sem eiga að sýna, að tapið nemi mánaðar-
launum hjá lágtekjumönnum og hálfs annars
mánaðarlaunum hjá hátekjumönnum. Þessir út-
reikningar eru byggðir á þvi, að krónufjöldinn,
sem menn fá, verði þetta miklu minni en hann
hefði ella orðið, ef efnahagslögin hefðu ekki komið
til sögunnar. En eru menn ekki löngu búnir að átta
sig á, að krónufjöldinn er enginn mælikvarði á
kaupmátt launanna? Það er rétt, að án efnahags-
laganna hefðu menn fengið fleiri krónur, en það
hefðu orðið verðminni krónur en menn fá nú. Ef
efnahagslögin hefðu ekki komið til sögunnar, hefði
verðbólgan orðið frá 36-40% á árinu, en með efna-
hagslögunum er stefnt að þvi, að hún verði um
30%. Þegar þetta er tekið með i reikninginn, nem-
ur krónutölulækkunin ekki neinum mánaðarlaun-
um, heldur miklu minni upphæð. Krónurnar, sem
menn fá, verða að sönnu færri, en þær verða verð-
meiri en ella.
Það sorglega við baráttu margra forustumanna
launþegasamtakanna er, að þeir miða kjörin alltof
mikið við krónur, án tillits til þess hvers virði þær
eru. Þetta á sinn þátt i þvi, þó að fleira komi til, að
þótt krónufjöldi launanna ykist um 60-80% á sið-
asta ári, jókst kaupmátturinn ekki nema 6-8%.
Þetta varð jafnframt orsök þess, að verðbólgan
jókst að nýju á árinu og var komin upp i 50% um
áramótin i stað 26% á miðju ári. Álita menn, að
það sé rétt stefna, að halda áfram á þessari braut?
Halda menn að það sé rétt stefna hjá verkalýðs-
leiðtogunum að berjast fyrir þvi, að menn fái laun
sin stórhækkuð i krónutölu,án tillits til þess hvers
virði þessar krónur eru? Er ekki réttara að vikja
þessum krónutölum til hliðar og hugsa meira um
kaupmátt launanna en krónutöluna? Og er það lika
ekki nokkurs virði að spenna bogann ekki meira en
svo, að full atvinna sé tryggð? Þegar allt kemur til
alls er það hún, sem skiptir mestu.
Vonandi hafa verkfallsdagarnir orðið til þess, að
launþegar og þó sérstaklega forustumenn þeirra
hafa hugleitt þessi mál betur og þó fyrst og fremst
það, að kaupmátturinn og atvinnan eru höfuðmál-
in, en ekki krónutalan.
Þ.Þ.
Hann er erfiðasti andstæðingnr Indriu
SA ATBURÐUR gerðist i
Bombay i Indlandi nokkru
eftir áramótin, að ameriski
stórhringurinn IBM lokaði
verksmiðju sinni þar og hætti
jafnframt allri starfsemi i
Indlandi. Astæðan var sú, að
rikisstjórnin hafði sett honum
þau skilyrði, að starfsemi
hans i Indlandi yrði rekin af
sameignarfyrirtæki hans og
indverska rikisins, og yrði
hlutur rikisins 60% af hluta-
fénu. Jafnframt var IBM sett
það skilyrði, að það yrði að
láta þessu nýja fyrirtæki i té
allar tæknilegar upplýsingar,
sem það réði yfir og snerti
rekstur þess. Þetta siðar-
nefnda þótti IBM jafnvel öllu
lakara en hið fyrra, þar sem
yfirburðir þess á ýmsum svið-
um og þó einkum i tölvufram-
leiðslu, hafa fólgizt i þvi, að
vera á undan öðrum með ýms-
ar nýjungar. Um likt leyti og
þetta gerðist,hætti ameriska
fyrirtækið Coca Cola allri
starfsemi sinni i Indlandi af
sömu ástæðum. Einkum
fannst Coca Cola það skilyrði
óaðgengilegt að þurfa að láta i
té upplýsingar um hinn fræga
drykk sinn, sem engum hefur
enn tekizt að eftirlikja til fulls.
Indverska rikisstjórnin hefur
reynt að svara þessu með þvi
að framleiða nýjan drykk,
sem reynt er að hafa sem lik-
astan Coca Cola, og nefndist
hann ’77. Þetta nafn er dregið
af þvi, að Janataflokkurinn
komst til valda á árinu 1977.
Alls hafa nú um 60 erlend
fyrirtæki hætt starfsemi á Ind-
landi af framangreindum
ástæðum.
ÞAÐ ER iðnaðarmálaráð-
herra Janatastjórnarinnar,
sem komst til valda eftir þing-
kosningarnar i marz i fyrra,
er fylgt hefur fram umrædd-
um skilyrðum með jafnmikilli
einbeitni og raun ber vitni.
Hann er hins vegar ekki upp-
hafsmaður að þeim.Þau rekja
rætur til löggjafar, sem rlkis-
stjórn Indiru Gandhi fékk
samþykkta fyrir fimm árum.
Löggjöf þessi hefur þann til-
gang að sporna gegn of mikl-
um áhrifum fjölþjóðafyrir-
tækja i Indlandi. Janata-
stjórnin telur sér ekki annað
fært en að sýna i verki, aö hun
fylgi þessari löggjöf fram með
enn meiri einbeitni en Indira
sjálf. Af þessu má nokkuð
ráða hvert er viðhorf Indverja
til fjölþjóðafyrirtækja.
Það getur lika haft sitt að
segja i þessum efnum, að iðn-
aðarráðherrann er sósialisti.
Hann er George Fernandes,
George Fernandes
foringi flokks sósialdemó-
krata sem innlimaðist i Jan-
ataflokkinn eftir þingkosning-
arnar á síðasta ári. Janata-
flokkurinn er að þvi leyti
furðulegtfyrirbæri, að hann er
stofnaður með samruna
flokka, sem hafa mjög ólik
stefnumið. Flokkurinn er
framhald af kosningabanda-
lagi flokka sem var stofnað
með það eitt fyrir augum, að
koma Indiru Gandhi frá völd-
um. Það tókst og bandalags-
flokkarnir voru þvi nauð-
beygðir til að mynda stjórn
saman. Jafnframt þótti það
skapa henni öruggastan
grundvöll, að bandalaginu
væri breytt i flokk. Margir spá
þvi, að hann eigi ekki langa
framtið fyrir höndum, þvi að
vinstri öflin og hægri öflin i
honum munu ekki eiga sam-
leið til lengdar.
SITTHVAÐ bendir til þess, að
Fernandes sé þeirrar skoðun-
ar, að Janataflokkurinn verði
ekki lengi óklofinn. Það er
andstaðan gegn Indiru Gandhi,
sem heldur honum saman, en
hann er ósammála um flest
annað. Fernandes vildi ekki
taka þátt i rikisstjórninni,
heldur vinna áfram fyrir mál-
stað sósialdemókrata. Það
voru kjósendur i kjördæmi
hans, sem neyddu hann til að
verða ráðherra. Þeim átti
hann þökk að gjalda, þvi aö
hann sat i fangelsi meðan
Skrifstofa IBM I Bombay,sem nú hefur verið lokað.
kosningarnar fóru fram, einn
affáum andstæðingum Indiru,
þvi að öðrum hafði hún sleppt
úr haldi. Kona hans stjórnaði
kosningabaráttu hans og hlaut
hann kosningu með miklum
meirihluta atkvæða i kjör-
dæminu, sem áður var talið
tryggt Kongressflokknum.
Fernandes fór huldu höfði
fyrst eftir að Indira tök að
stjórna með herlögum og
skipulagði hann mótspyrnu
gegn rikisstjórninni. Hinn 10.
júni 1976 tókst lögreglunni að
handsama hann og var hann
ákærður fyrir þátttöku i fyrir-
hugaðri skemmdarstarfsemi,
sem aðallega átti að vera fólg-
in i þvi að sprengja hús og
samgöngutæki. Fernandes
segir þennan áburð vera al-
rangan. Hann nægði hins veg-
ar til þess, að honum var ekki
sleppt lausum fyrir þingkosn-
ingarnar eins og öðrum leið-
togum stjórnarandstööuflokk-
anna. Hann náði kosningu
samt. I fangelsinu segist hann
hafa sætt hinni verstu með-
ferð, en þó skárri en bróðir
hans, sem hafi verið beittur
pyntingum.
Fernandes er yngsti maður-
inn i Janatastjórninni 46 ára
gamall. Ýmsir fréttaskýrend-
ur telja hann þann andstæðing
Indiru Gandhi.sem geti reynzt
henni erfiöastur keppinautur.
Flest bendir til, aö hann eigi
eftir að koma mikið við sögu.
Þ.Þ.
ERLENT YFIRLIT
Fernandes hrekur IBM
og Coea Cola úr landi