Tíminn - 10.05.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 10.05.1990, Blaðsíða 4
4 Tíminn Fimmtudagur 10. maí 1990 FRETTAYFIRLIT MOSKVA - Vamarmálaráð- herra Sovétríkjanna, Dmitri Yasov, gagnrýndi í gær harkalega þjóðernissinna í Lithaugalandi í ræðu, sem hann hélt á Rauða torginu. Hann stóð næstur Gorbatsjof, þegar hann flutti ræðu í tilefni þess, að 45 ár voru í gær liðin frá ósigri Þýskalandi nasista í seinni heimsstyrjöld. Yasov sagði, að von væri umbóta í sovéska hemum. Hann sagði, að stjórnvöld yrðu að vera á verði gagnvart hótun- um frá her landsins og sjá til þess, að róttækum umbótum yrði ekki kollvarpað. MOSKVA - Sovéski herinn hélt hersýningar í gær i Eystrasaltslöndunum í tilefni frelsunar þeirra undan Þjóð- verjum í seinna stríði. Þessar hersýningar voru haldnar í óþökk flestra stjórnenda þessara landa. Sovésku her- sveitirnar horfðust víða í augu við mannfjölda, sem hafði blendnar tilfinningar til „frels- unar" Rauða hersins. NÍKÓSÍA - Stjómvöld í íran tilkynntu í gær, að þau hefðu komist að samkomulagi viö Bandaríkjamenn um ýmis ágreiningsefni varðandi fjár- mál, sem urðu til í íslömsku byltingunni 1978. Útvarpið í Teheran hafði eftir sendinefnd írana, sem ræðir þessi mál við Bandaríkjamenn, að íranir hafi samþykkt að borga Bandaríkjamönnum 105 mill- Ijónir dala vegna ýmissa krafna, sem Bandaríkjamenn hafa sett fram. WASHINGTON - Stjóm Bandaríkjanna vill vara bandamenn sína við að búast ekki við of miklu í afvopnunar- viðræðum við Sovétmenn, sem hefjast eiga 30. maí næstkomandi. Diplómatar og embættismenn stjómarinnar segja, að Bandaríkjastjóm vilji ekki að ráðstefnan verði sögð hafa mistekist, þótt nýr samn- ingur verði ekki undirritaður. KANANASKIS, KANANDA - Varnarmálaráðherrar Nato- ríkjanna hittust í gær til að ræða endurmat á þörfinni fyrir kjamorkuvopn í Evrópu í Ijósi bættar sambúðar austurs og vesturs. Rætt verður um ný (lugskeyti Bandaríkjamanna a fundinum, en ekki verður rætt um væntanlega staösetningu þeirra. PARÍS - Forseti Suður-Afr- iku, F.W. Klerk kom til Frakk- lands í gær til að kynna Frök- um áætlanir sínar um hvemig megi afnema aðskilnaðar- stefnuna i landi hans. Frakkar tóku á móti forsetanum með litilli viöhöfn og vildu með því forðast að sýna De Klerk of mikinn stuðning. De Klerk mun ferðast um Evrópu ( 18 daga og kynna hugmyndir sínar. Hann mun koma til átta annarra ríkja Efnahags- bandalagsins og auk þess heimsækja Sviss. JERÚSALEM - Verka- mannaflokkkur Israels klofn- aði ( gær í afstööu sinni til málefna Palestínumanna. PARÍS - Franskir kommún- istar hafa nú lif frönsku ríkis- stjómarinar í hendi sér. Hægri menn hafa borið fram van- trausttillögu á stjómina og ef komúnistar styðja hana fellur stjómin. Franskir kommúnist- ar boðuðu til skyndifundar í gærtil að ræða um, hvort þeir ættu að styðja hægri menn eða ekki. UTLOND 5300 Víetnamar hafa flúið A-Þýskaland Frá því í desember síðastliðnum hafa 5300 Víetnamar leitað hælis í Vestur-Þýskalandi. Flestir Víet- namanna eru verkamenn frá Austur-Þýskalandi, sem komm- únísk stjómvöld fiuttu inn vegna vinnuaflsskorts í landinu. Vinnu- aflsskorturinn stafaði m.a. af ftótta Austur-Þjóðverja til Vestur- Þýskalands í leit að betrí lífskjör- um, en nú eru Víetnamarnir farnir að feta í fótspor flóttamanna. Samkvæmt samningi við stjóm- völd í Víetnam frá 1980 eiga 60 000 Víetnamar að starfa í A- Þýskalandi. Þegar samningurinn var gerður, bjuggu bæði ríkin við kommúnisma, en víetnömsk stjórnvöld hafa nú beð- ið ný stjórnvöld í Austur-Berlín að halda áfram að virða samninginn. Þau vilja hins vegar gjarnan losna við erlenda verkamenn, þar sem þau glíma nú við nýtt vandamál, sem er atvinnuleysi. Atvinnuleysi í Austur- Þýskalandi þrefaldaðist í síðasta mánuði, en það var svo til óþekkt áð- ur en efhahagsumbætur hófust í des- ember. Búist er við að fjórðungur vinnandi manna missi vinnu við gjaldeyrissamruna Vestur- og Aust- ur- Þjóðverja 2.júlí, þegar gömlum verksmiðjum verður lokað og fækk- að verður í embættismannakerfinu. Víetnam, sem er eitt fátækasta land jarðar, hefur lengi reitt sig á stuðning Sovétríkjanna og bandalagsríkja Víetnamskir flóttamenn við Brandenburgarhliðið. þeirra og hafa ráðamenn þeirra fylgst áhyggjufullir með þeim stjórnmála- breytingum, sem nú eiga sér stað í Austur-Evrópu. I gær lagði utanríkis- ráðherra Víetnama, Nguyen Co Thach, í 10 daga ferðalag um Evrópu með það að markmiði að reyna að rjúfa efnahagslegu einangrun lands síns. Bandaríkjamenn og margar aðr- ar vestrænar þjóðir settu Víetnam í viðskiptabann, þegar þeir réðust inn í Kambódíu 1978, en Víetnamar segj- ast nú hafa kvatt heim hersveitir sín- ar. Þeir vilja gjarnan hvetja vestræn fyrirtæki og ríkisstjórnir til að fjár- festa í landi sínu. Thach mun fyrst fara til Bonn og hitta utanríkisráð- herra V- Þjóðverja, en þaðan heldur hann til Belgíu og ítalíu. Hins vegar ráðgerir hann ekki að fara til Austur- Berlínar. Segja Ungverjar sig úr Varsjárbandalaginu? Fulltrúar stærsta stjórnarandstöðu- flokks Ungverjalands báru í gær fram þá ósk, að komandi ríkisstjórn lands- ins endurnýjaði ákvörðun Ungverja fráárinu 1956umaðsegjasigúrVar- sjárbandalaginu. Á sínum tíma varð þessi ákvörðun Ungverja til þess, að Sovétmenn sendu hersveitir til landsins, sem bældu niður frelsisbarátttu þeirra. Leiðtogi stærsta flokks á þingi, Jozs- ep Antall, reynir nú að mynda lýð- ræðisstjórn í Ungverjalandi. Hann hefur áður sagst vilja treysta sjálf- stæði Ungverjalands án þess að raska valdajafhvæginu í Evrópu með úr- sögn úr Varsjárbandalaginu. Fulltrú- ar a.m.k. eins væntanlegs stjórnar- flokks hafa lýst yfir stuðningi við úrsögn úr Varsjárbandalaginu. Áður en tillagan verður lögð fyrir þing Ungverja, þar sem reynt verður á þingstyrk hennar, verður fjallað um hana í utanríkismálanefhd. Umbætur í Albaníu Albanía, sem lengi hefur verið vígi rétttrúaðra Stalínista, virðist nú stíga fyrstu skref sín i átt til umbóta. I gær birti ríkisstjórn landsins um- bótaætlun á sviði mannréttinda. Af- létt var banni við „trúaráróðri", dauðarefsing var afnumin fyrir flest brot og Albönum leyfist nú að sækja um vegabréfsáritun til ann- arra landa. Þessar ráðstafanir eru þó smávægilegar miðað við þær um- bætur, sem átt hafa sér stað í lönd- um Austur-Evrópu. Albanska ríkis- stjórnin hefur þó lýst yfir vilja sínum til að minnka þá einangrun, sem landið er í á flestum sviðum. Sprengja drepur tvo í Punjab og slasar 30 Að minnsta kosti tveir menn létu líf- borg Shíka, Amritsar í Norður-Ind- sjálfstæðu riki Shíka í Punjab. ið og þrjátíu menn slösuðust, þegar tvær tímasprengjur sprungu í Punjab í gær. Sprengjunum hafði verið komið fyrir í tveimur langferðabifreiðum í helgri landi. Flestir farþeganna voru Hindú- ar. Lögregla grunar herskáa aðskilnað- arsinna meðal Shíka um að standa að þessum og öðrum sprengingum í Punj- ab að undanförnu, en þeir berjast fyrir Síðustu sex vikur hafa a.m.k. 65 menn dáið í þremur sprengingum í Punjab, en meira en 1000 hafa dáið í herferð Shika allt árið. 1800 létu lífið í fyrra. 25. maí verður öll olía búin: Thatcher ræðir við Prunskiene Forsætisráðherra Lithauga, Kazimi- era Prunskiene, hitti starfssystur sína Margaret Thatcher í London í gær. Hún sagði eftir fund þeirra, að Thatc- her hefði sýnt sjálfstæðisbaráttu Lit- hauga mikinn skilning. „Við skildum hvora aðra fullkom- lega. Ég er mjög, mjög ánægð", sagði Prunskiene eftir viðræðurnar við Thatcher. Hún sagði, að Thatcher styddi Lithauga, en vildi ekki skýra í smáatriðum, í hverju sá stuðningur væri fólgin. Hún sagði þó, að þær Thatcher hefðu verið sammála um, hvaða stefhu sjálfstæðismál Lithauga ættu að taka; ágreiningsefni við Sov- étmenn þyrfti að leysa með viðræð- um, sem ekki stefhdu í hættu þeim árangri, sem náðst hefði með bættri sambúð austurs og vesturs. Á blaðamannafundi sagði Prunski- ene, að olíubirgðir Lithauga entust ekki nema fram að 25. maí næstkom- andi og að þá yrði alvarleg kreppa í landinu. Lithaugar vildu semja við Sovétmenn um hvað sem væri, en ekki kæmi til greina að afturkalla sjálfstæðisyfilýsingu Lithauga frá 11. mars. Prunskiene vill greinilega líkjast Thatcher, því að við komu sína frá Washington á þriðjudag kallaði hún sig „Thatcher Lithauga". Frá London fer hún til Parísar í dag. Thatcher Prunskiene - Líkjast þær?

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.