Tíminn - 11.05.1990, Blaðsíða 6

Tíminn - 11.05.1990, Blaðsíða 6
6 Tíminn Föstudagur 11. maí 1990 Tíminn MÁLSVARI FRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU OG FELAGSHYGGJU Utgefandi: Framsóknarflokkurinn og Framsóknarfélögin (Reykjavík Framkvæmdastjóri: Ritstjórar: Aðstoðarritstjóri: Fréttastjórar: Auglýsingastjóri: Kristinn Finnbogason Indriði G. Þorsteinsson ábm. Ingvar Gíslason Oddur Ólafsson Birgir Guðmundsson Eggert Skúlason Steingrímur Gíslason Skrifstofur: Lyngháls 9, 110 Reykjavlk. Sími: 686300. Auglýsingasfmi: 680001. Kvöidsíman Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn, fréttstjórar 686306, íþróttir 686332, tæknideild 686387. Sctning og umbrot: Tæknideild Tlmans. Prentun: Oddi h.f. Mánaðaráskrift kr. 1000,-, verð í lausasölu kr. 90,- og kr. 110,- um helgar. Grunnverð auglýsinga kr. 660,- pr. dálksentimetri Póstfax: 68-76-91 Islenskur iðnaður Óskandi væri að Félagi íslenskra iðnrekenda heppnaðist að gera kjörorðið „Kaupum íslenskt" að grundvallarreglu í hugum íslenskra neytenda. Því miður verður þó að láta í ljós efasemdir um að sú alvara fylgi þessum orðum sem vera þarf til þess að gera þau að lífsreglu á íslenskum heimilum. íslenskir iðnrekendur hafa á síðustu árum verið að breyta atvinnustefnu sinni á þann hátt að leggja enga megináherslu á að iðnaður sé rekinn á íslandi, ef því þarf að fylgja sú kvöð að vikið sé frá alþjóðahyggju auðhringanna og hugsjóninni um landamæralausa kaupsýslu af hvaða tagi sem er, þ. á m. hömlulausu fjárstreymi út og inn og opnum vinnumarkaði. Núverandi stefna íslenskra iðnrekenda er að þeir skuli af hugrekki og garpskap brautryðjandans búa sig undir landvinninga í hinum alþjóðlega viðskipta- heimi, safna kröftum, en umfram allt fjármagni til þess að koma sér fyrir með fyrirtæki sín og hvers kyns athafnir þar sem ágóðavonin er mest sam- kvæmt lögmálum fjárrentunnar og kenningum staðl- aðrar rekstrarhagfræði nýkapitalismans. Þessi iðnað- arstefna felur að sjálfsögðu ekki í sér neina viðleitni í þá átt að framleiðslu- og samkeppnisiðnaður sé endilega rekinn á íslandi. Öðru nær. Hins vegar er í þessari stefnu fólgin krafa um að gera íslenskum iðnrekendum kleift að flytja fé sitt þangað sem arðs- vonin er mest. Nú má vera að þetta sé hyggileg krafa einstakra fésterkra iðnrekenda, en á ekkert skylt við það að byggja upp íslenskan iðnað. Það er ekki ís- lenskur iðnaður, þótt kapitalistar með íslenskt ríkis- fang reisi verksmiðju í Portúgal til þess að notfæra sér fátæktina í því landi, eða öðrum fátæktarlöndum eftir atvikum, til þess að græða á henni. íslenskur iðnaður er sá einn sem starfar á íslandi og veitir ís- lensku fólki vinnu í sínu eigin landi. , Stefnubreyting iðnrekenda að því er varðar áhersl- /úr í starfsemi þeirra og athöfnum hlýtur að vekja ugg ^uffi framtlð íslensks iðnaðar. Síendurtekin krafa úr röðum iðnrekenda um að íslendingar búi sig undir að gerast aðilar að Evrópubandalaginu er ekki ein- göngu varhugaverð frá pólitísku sjónarmiði heldur út frá almennum hagsmunum iðnaðarins sjálfs og þeirra sem við hann vinna. Nú skal það viðurkennt að íslenskur iðnaður hlaut að taka stakkaskiptum frá því sem var á tímum hafta og hárra verndartolla. Hins vegar er það hnignunar- merki á íslenskri iðnaðarforystu að gefast upp á sinni fyrri stefnu að búa lífvænlegum, atvinnuskapandi og þjóðnauðsynlegum iðnaði viðunandi rekstrar- og vaxtarskilyrði. I þeim efnum var og er hægt að krefja stjórnvöld um fjármála- og efnahagsráðstafanir sem iðnaðinum ber og varðar auk þess heildarhagsmuni þjóðarbús og atvinnuuppbyggingar, það sem snýr að iðnaðarmönnum og iðnverkafólki. Víst er það gott ráð að hvetja íslenska neytendur til að kaupa íslenskar vörur með hrífandi slagorðum, en aðeins virk iðnaðarstema af hálfu stjórnvalda og vilji iðnrekenda til að starfa á íslandi en ekki Portú- gal, ráða því hvort til sé íslenskur iðnaður eða ekki. GARRI Gullkistur Reykjavíkur Ólafur Ragnar Grímsson, fjár- málaráðherra hefur nú enn einu sidní fengið borgarstjórann i Reykjttvik upp á háð C-id. Ilrekk- ur fjárraálaráðherra að þessu sinni er sá að ieggja fil að tekju- stofnakerfi sveitarfélaganna verði breytt á þá lund að þeim tekjum, sem Reykjavíkurborg hefur af aðstiiðugjöldum, verði skipt á inilii alira sveítarfélaga i lundiitu. Hcr er á ferðinni hugmynd sem rituiiiir hcfur nokkiuni sinnuro tiöur skotið upp koilinum en t:kki blotið brautargengi. Það sem er nýtt í málinu er að sjálfur fjár- malaráðberrann breyfir hug- myndinni. Garri er þeirrar $koð- nnur að tilgangur fjármálaráð- herrans með því að viðra þessa hugmynd nú hafi aö stærstum hluta mótast af þvi að hann vildi ergja borgarstjórann, en sjáifum er honum cíla ust jafnljóst og Sör- uni aðilum þcssa ríkissijóruar- samstarfs að slík breyfing er ekki a dagskrá. Allterþetta mér að þakka Það er hins vegar fróðlcgt að skoða víðbrögð Davíðs borgar- stjðra sero tjáir sig í máigagni sínu Morgunblmunu í gær. Borgar- stjóriun leggst í pólifískar ylirlýs- ingar tiin ríkissijórniiia eins Og búast mátti við af varaformanni Sjiilfstæðisflokksins. $em mi er aö fara í kosningar sem tvöfaldur leiðtogi sjálfstæðismanna, annars vegar sjálfstæðismanna í Reykja- vik og hius vcgar sem leiötogi sjálfstæðismanna á landinu öllu. Af aikunnu lítilhcti þakkar Ðav- íð Oddsson borgarsljórí sér þá staðreynd að Reykjavik er mid- slöð veisliinttr o« þjóiiustu i land- iim og segir í Mogganum í gær að borgin hafl sönni tekju- og gjalda- stofna og önnnr sveilarfélög. Reykjavík, hins vegar, hafi „búlð i haginn fyrir þróftmikið atvfnnu- líf' eins og borgarstjórinn orðar það. Efiaust telur borgarstjórinn það lillu eða engu ináli skipta í þessu sambandi að Reykjavik er. jiifnframi þvi að vera miðstöð verslunar- og þjónustu, hofuðborg iandsins. Það er roeð slíkri rðk- semdafcerslu sein borgarstjérutn hcfur á góðuin $tundum borið Reykjavík saman við smærri og fátækarí byggðarlög á lands- byggðinni til þess að sýna hve vel hann stjórnar. Þótt hugmynd fjármálaráðherra sé e.t.v. timaskekkja i Ijósi þess að uýlokið er breytingum á lögiiiii uin verkuskiptingu ríkis- og sveit- arfélaga og .föfnuuarsjóður sveií- arfélaga mun nti hvort sem er að verulegu leyti taka við því hlut- vcrki sem ráðherrann vill að að- stööugjðld Reykvíkinga gegni, þá hel'ur nú vcrið vakið nttils á efni sem þarft er að huga að. Það cru þeir kjötkatlar sem borgaryfir- vöW i Reykjavík sitja að. Að kunna að fara með digran sjóð Lærðar greinar hafa verið skrif- aðar, m.a. i Timanum, um hversu miklar tekjur borgin hefur af fjölda fyrirtækja sem staðsett eru í Reykjavík \egna þess að borgin er höfuðborg landsins og þvi mið- stöð versiunar og þjónustu og sljórnsýslu. Ohufyrirlieki. allar heildsölurnar, Sambandið, Sölu- fyrirtæki sjávarúfvegsins, o.s. frv. o.s^rv. Allf eru þetta fyrirtæki scni greiða til hmgarinnar millj- (inir á miiljonir ofan og vist að for- ystumenn smærri sveitarféiaga myndi svima ef siikar upphæðtr kivmu i kassann hjá þeim. Móðg- uniii við heiibrígða skynsemi verður því inikil þegiir borgar- sljóiinn ber sér á brjóst og talar etns og aó Qtirmál lítilla sveitarfé- laga úti á laiuli lúti söinti iðgraál- uro og fjannái sjálfrar hðfuðborg- arinnar. Siikur samanburður gæti einungis komið frá manni sem þakkar sér sjálfum að höfuðborg- in Reykjavík sé miðstöð verslunar og þ jtinustu í landinu. Það scm skiptir ináli er hins veg- ar það að borgarsjóður, með aiiar sínar gullkistur, hefur jafnframf ákveðnar skuldbindingar, bivði gagnvart Reykvikingum sjálfum °U gagnvart landinu iillu sem sjóð- ur höfuðbnrgar landsins. A þvi sviði hefur veríð illa haidið unt hinn digra sjóð. Garrí hyggst ekki tiunda meðfcrð þeirra fjármuna að öðru Icyti en þvi að minna á að um satneiginlega u sjóð er að ræða. I fyrsta lagi santeiginlegan sjóð borgarbúa og í öðru lagi samei gi n- legan $jðð höfuðborgar landsins. Það er ekki hiutverk fjárhalds- manna þessa sjóðs að sifja í gull- hriigiiini miðrí og atisa yfir sig guiipeningunum sjálfum sér til dýrðar eða umgangast þessa fjár- muni seiu sitl pcrsónulega uflafé. Garri VITT OG BREITT Aö kunna og kunna ekki Eins og alþjóð veit eru það fjögur fýrirbæri á íslandi sem eru ótelj- andi, eyjarnar á Breiðafirði, vötnin á Arnarvatnsheiði, hólarnir í Vatns- dal og námsbrautirnar í Háskólan- um. Meðal þeirra er ein svo mögn- uð að komist ruglingur í fræðin mega nemendur vart meðvitund halda og falla í öngvit ef uppstytta verður í samspili kennara og nem- enda í greininni. Sama er uppi á teningnum þegar lærðir vísinda- menn á Haití fara með sitt vúúdúú og hafa fróðir eybyggjar sem vita lengra nefi sínu á báðum stöðum sér til ágætis nokkuð. Námsefttið í Háskóla íslands sem er svona magnað nefhist „aðferðir í bókmenntum," og átti að prófa í því fyrr í vikunni. Samkvæmt Tímafrétt í gær mætti viðkomandi bók- menntaprófessor ekki í prófíð og hafði reyndar ekki samið neitt bók- menntalegt púsluspil til að leyfa tólf upprennandi bókmenntafræð- ingum að spreyta sig á. Þá steinleið yfir einn þeirra og þegar hann rankaði við sér aftur frétti neminn, að salómónsdómur hafi verið kveðinn upp og að vægi vetrareinkunnar í „aðferðum í bók- menntum" hafí verið aukinn upp í 50%, og allir fóru glaðir heim til sín með háskólapróf upp á vasann um staðgóða þekkingu á „aðferðum í bókmenntum". Og þetta er alveg sönn saga, krakkar góðir. Próf lausir verðleikar í öðru forlátablaði var uppsláttur um prófleysi. Pressan birti glæsi- lega myndskreytta samantekt um dúxa úr skóla lífsins, eins og það er kallað. Þar eru týndar til nokkrar standpersónur sem hlotið hafa ým- iss konar frama og hafa til að bera hæfíleika og verðleika, sem ein- hvern veginn nýtast án þess að hafa hlotið eldskim í einhverri af ótelj- andi námsbrautum þeirrar kerfis- stofhunar sem starfrækt er undir einkunarorðunum „vísindin efla alla dáð." Þarna er getið um fólk sem haslað hefur sér völl í athafhalífi, stjórn- málum og menningarmálum, jafh- vel bókmenntum. I ljós kemur að menn hafa sett saman umtalsverð bókmenntaverk án þess að hafa nokkru sinni haft hugmynd um vís- indagreinina „aðferðir í bókmennt- um" eða öðrum fræðum sem stund- uð eru með góðum árangri á Islandi og Haití. En þess ber vel að gæta, að gera verður skýran greinarmun á því að hafa vit á bókmenntum og að kunna að brjóta upp slík verk og greina og fá prófgráður, sem verða i askana látnar, en að dudda próflaus við að semja bókmenntir. Meiraprófið góða — Það er margt bréfið — stendur í bók eins prófleysingjans, og þótti þeim sem þetta er lagt í munn papp- írinn sem um var fjallað heldur fáf- engilegur. Það er margt prófið, er líka hægt að segja og gildir líkleg- ast litlu með hvers konar hætti bréf með uppáskrift um kunnáttu í „að- ferðum í bókmenntum" er fengið. Og prófið er margt. I Pressugrein- inni um prófleysi er rithöfundurinn og ritstjórinn Indriði G. Þorsteins- son tekinn sem dæmi um mann sem plumar sig án prófa. Þetta er alls ekki rétt. Indriði hefur bílpróf, meira að segja meirapróf. Sú prófgráða fleytti honum í vinnu sem nýttist til að skrifa frægar bæk- ur, sem góðar kvikmyndir hafa ver^ ið gerðar eftir. Akstur á vegurr<ur sveitinni í kaupstaðinn, og þaðan í borgina með viðkomu á mörgum bæjum eru þeir háskólar sem nýtast til góðra verka sé mönnum ekki yf- irliðagjarnt. Vafalaust mundi meiraprófsbíl- stjórinn kolfalla á prófi í „aðferðum í bókmenntum" og aldrei mundi hann fá bréf stimplað upp á auka- vægi vetrareinkunnar sem veitir hækkun um laiuiaflokka auk ann- arra réttinda í þjóðfélagi háskóla- prófanna. Hans kunnátta er ekki önnur en sú að skrifa betri texta en flestir núlifandi íslendingar og koma hug sínum til skila í bókum og greinum með þeim hætti að vel er eftir tekið. Aðrir geta svo bútað þær hugsmíðar niður og hlotið til þeirra verka prófessorsembætti og prófgráður. I háskóla fer margt fram gagnlegt og menningarbætandi og nýtur allt þjóðfélagið góðs af. En ofrnat á prófúm og hjáfræðum margs konar sem tekist hefur að planta inn í æðra menntakerfið er kannski ekki alltaf til þess menntimarauka sem há- skólakennsla gefur væntingar um. Verst er ef fólk heldur að það komi menntað út úr svoleiðis hakkavél- um og tekur til við að loka heilu starfsgreinunum fyrir öllum öðrum. I Pressusamantekt kemur líka fram að aðstoðarkona menntamálaráð- herra er lítt menntuð og að hann Þorvaldur í Síld og fiski kann bara alls ekki neitt. Þau hafa ekki einu sinni meirapróf ábíl. OÓ .... r.*.* * • *..» 1 f I i f I 1 I I I t i 1 H .» X t » 1 I » » I 1 t * 1 * 4 l i iittiiimmi 'j+^,*.».»_* f_<r..mr«.W.O^.»fcfc*^Kfc

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.