Tíminn - 02.08.1990, Blaðsíða 10

Tíminn - 02.08.1990, Blaðsíða 10
10 Tíminn Fimmtudagur 2. ágúst 1990 Hmmsmmm Af 19,4 milljarða \ ríkissjóður eftir Líklega senda margir „stórríkir" fjár- málaráðherranum sínum blessunaróskir í huganum þegar þeir sjá skattseðilinn sinn þetta árið (eftir öll ósköpin í fyrra). Dæmi finnast um að eignaskattur hjóna hafi lækkað um 1,5 m.kr. 2 m.kr. og jafhvel allt upp í 3 milljónir kr. milli ára, vegna lækk- unar á skattprósentu í efra þrepi eigna- skattsins — og ekki síður vegna tekju- tengingar skattsins. T.d. virðist eignaskatt- ur ríkustu eiginkonu í Reykjavík (með a.m.k. 150 m.kr. eignir) hafa lækkað á 2. milljón kr. vegna þess hve lágar tekjur hún hafði í fyrra. Svipuð ástæða virðist fyrir 600 þúsund og upp í 1 m.kr. lækkun lækk- un eignaskatts nokkurra annarra „100 milljóna kvenna". Til marks um hverra eignaskattar hafa lækkað segir það sína sögu að eignaskatt- ar þeirra 11 einstaklinga sem skipuðu lista 20 „ríkustu" Reykvíkinga bæði nú og í fyrra er nú tæplega 8 m.kr. lægri en þá (lækkað úr 26,5 m.kr. niður í 18,7 m.kr.). En þessi tæplega 8 m.kr. lækkun er fjórð- ungur þess sem eignaskattar 25.000 borg- arbúa lækkuðu samtals á milli þessara ára. Ráðherra tíðrætt um tekjujöfnun „Það sem ríkissjóður fær í sinn hlut er að- eins lítill hluti heildarálagningarinnar — meginhlutanum er ráðstafað til tekjujöfh- unar". Þetta sagðí fjármálaráðherra, Ólaf- ur Ragnar Grímsson, á fréttamannafundi þar sem honum varð tíðrætt um tekjujöfn- unaráhrif tekjuskattsins. Ráðherra benti á að af 19,4 milljarða álögðum tekjuskatti einstaklinga haldi ríkissjóður aðeins 10,7 milljörðum króna (6% af launum lands- manna) eftir til sinna nota. Um 8,7 millj- arða sendi ríkissjóður hins vegar aftur út til landsmanna sem barnabætur (4,3 millj- arða), húsnæðisaðstoð (2,1 milljarð) og vegna greiðslu útsvars fyrir þá launa- lægstu sem greiða útsvar sitt með per- sónuafslættinum (2,3 milljarða). Ráðherra benti á að tekjur sveitarfélaganna af út- svörum eru 12,5 milljarðar, eða mun hærri en það sem ríkið heldur eftir af tekjuskatt- inum. 100.000 ávísanir í póst Aldrei þessu vant geta „gluggabréf' orð- ið gleðiefhi þessa dagana. Um 100.000 ávísanir frá ríkissjóði, að upphæð um 3,5 milljarðar króna, hafa nýlega verið póst- lagðar til skattgreiðenda. Auk barnabóta sem greiddar eru með öllum börnum fá 90% einstæðra foreldra nú sendar ávísanir með barnabótaauka og meira en þriðjung- ur allra hjóna með börn sömuleiðis. Um fimmtungur framteljenda fær húsnæðis- eða vaxtabætur. Sömuleiðis fær fjöldi manns endurgreitt það sem þeir hafa ofgreitt í tekjuskatt og útsvar af ýmsum ástæðum, samtals um 1,9 milljarða kr. Þar hefur m.a. verið tekið til- lit til kostnaðar á móti „bílastyrkjum". Sömuleiðis fá um þrjú þúsund manns end- urgreiddan skatt vegna þess að þeir keyptu hlutabréf í atvinnurekstri fyrir 400 millj.kr. á síðasta ári. Framteljendur í hópi einstaklinga reynd- ust um 192 þús.á þessu ári. Þar bætast svo við rúmlega 15 þús. lögaðilar (atvinnurek- endur). Skatturinn hækkar þó mun meira en barnabæturnar Þótt fjármálaráðherra haldi á lofti tekju- jöfnunaráhrifum tekjuskattsins virðist engu að síður ljóst að tekjuskattar hækkar á þeim hluta þjóðarinnar sem ekki skuldar þeim mun meira vegna húsakaupa. Álagðir tekjuskattar einstaklinga voru 15 milljarðar í fyrra en 19,4 milljarðar í ár. Það er 29,3% hækkun milli ára. Á sama tima hækkar t.d. heildarupphæð barnabóta (og b.b.auka) aðeins um rúmlega 16%, en bætur með hverju barni um tæplega 14% milli ára. Það hlutfall tekjuskattsins sem endurgreitt er í formi barnabóta hefur lækkað úr tæplega 25% í fyrra niður í rúmlega 22% á þessu ári. Með sama hlut- falli og í fyrra hefðu bamabærur orðið um 500 millj.kr. hærri á þessu ári en raun er á. Tekjuskatturinn hækkað langt umfram útsvörin Fjármálaráðherra leiddi hjá sér spurningu um hækkun tekjuskatta þeirra sem engar endurgreiðslur fá vegna barna eða skulda. Og torvelt er að sjá nákvæmar tölur þar um úr þeim gögnum sem ráðuneytið hefur dreift enn sem komið er. Af yfirlitum um álagningu í Reykjavík og á Reykjanesi er hins vegar ljóst að tekjuskatturinn hefur þar hækkað miklu meira en útsvörin, en þau eru sem kunnugt er flöt prósenta á öll laun. Sömuleiðis hef- ur skattgreiðendum fjölgað nokkru meira heldur en útsvarsgreiðendum, sem gefur til kynna að færi sleppa nú við greiðslu tekjuskatts heldur en í fyrra. I þessum tveim skattumdæmum hækkaði meðalupphæð útsvars á hvern greiðanda hækkaði um rúm 11% og tæp 13% milli ára. Tekjuskattur hækkaði á hinn bóginn um 22-24% að meðaltali á hvern greið- anda — eða í kringum tvöfalt meira held- ur en bæði meðalútsvarið og barnabætur með hverju barni. Skuldlitlir „blæða"... Þeir 25.500 einstaklingar sem nú njóta hinna nýju vaxtabóta virðist eini hópurinn sem kann að sleppa léttar frá skattheimtu ríkissjóðs á þessu ári heldur en í fyrra (auk kannski nokkurra stóreignamanna). Heildarupphæð vaxtabóta (um 1,4 millj- arðar) er nær tvöfalt hærri heldur en sá vaxtaafsláttur sem þær leysa af hólmi. Meðal vaxtabætur á mann eru um 64% hærri en vaxtaafslátturinn í fyrra. Af launum flestra annarra virðist ljóst að rikissjóður tekur nú stærri skerf heldur en árið áður. T.d. má benda á að upphæð hús- næðisbóta (til 11 þús. skattgreiðenda) hef- ur aðeins hækkað um tæplega 10% milli ára. Það þýðir að húsnæðisbæturnar hafa lækkað að raungildi (sem getur verið um- hugsunarvert fyrir þá sem vilja treysta því að vaxtabæturnar verði um alla framtíð jafn „rausnarlegar" og nú á 1. árinu). ... nema nokkrir „stórríkir" Af einstaklingum er það drjúgur fjórð- ungur framteljenda, eða um 52 þús. manns, sem gert er að greiða eignaskatta.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.