Sjómannablaðið Víkingur - 01.05.1969, Blaðsíða 36

út af fyrir sig. Til Rotterdam
koma yfir 30.000 millilandaskip
árlega gegnum lóðsstöðina Hock
van Holland, og talið er að
prammar og lektur séu á milli
250.000 og 300.000 talsins, svo
allir hljóta að sjá, að höfnin er
hér meir en lítið fyrirtæki.
Þar iðar allt af lífi, fjöri og
starfi, skipin koma og fara og þau
þurfa líka að fá góða og fljóta
fyrirgreiðslu á mörgum sviðum.
Viðgerðir í vélarúmi og á sigl-
ingatækjum, spilum og mótorum,
fá matvæli, vatn og aðrar nauð-
synjar, lestun og losun, tollaf-
greiðslu og aðra hafnarþjónustu
á pappírum, skjölum, hleðslu- og
affermingarskrám. Við höfnina
ægir öllu saman, flutningatrillum,
þungavöruvögnum, varningi alls-
konar og krönum og losunartækj-
um af margvíslegum tegundum,
sem sveiflast látlaust með vörur í
og úr skipum, hróp og köll áhuga-
samra og duglegra verkamanna,
sem hvergi draga af sér, en vinna
vel og samvizkulega, oftast í akk-
orði, og innan um þetta eru svo
skipverjar, farþegar, sölumenn,
afgreiðslumenn og gestir á ferð
og flugi, erli þessum öllum er erf-
itt að lýsa mikið nánar, en greind-
ur lesandi getur ráðið í eyðurnar.
Vinnumenningu Hollendinga er
viðbrugðið, kjörorð þeirra er að:
„Starfið gefi styrkinn," eða eins
og annar orðaði það: „Þjónaðu
öðrum og þinn styrkur vex.“ Þeir
hafa um langan aldur verið
hraust, dugleg, þrifin og hagsýn
þjóð.
Þörf er og á djörfum
þegnum eftir megni,
sterkleg vinna stórvirki,
en strita samt meö viti.
J. Hallgrímsson.
Mér hefur alltaf fundist hol-
lenskir verkamenn vera ímynd
þessara orða skáldsins, fylgnir
sér, ötulir, verklagnir og verk-
hyggnir, vandvirkir og hraðvirk-
ir og samtaka við alla vinnu. Sú
verkamannastétt sem á slíka eig-
inleika þarf ekki að kvarta eða
kvíða því að hún beri ekki sinn
hlut frá borði, hún hefur sjálf í
sér máttinn til að gera hlutina,
skapa auðæfi og skipta þeim. —
Þarna er afkastagetan ólygnust,
og þarna dæmir árangurinn sinn
meistara og færir honum upp í
hendurnar óþrjótandi verkefni.
Hafnaryfirvöldin og bær og ríki
skipta sér ekki af afgreiðslu skipa,
vörum eða vörugeymslum, það
gera sjálfstæð einkafyrirtæki eða
útgerða- og flutningafyrirtæki, og
hefur þetta reynst vel. Hafnar-
stjórnin sér aðeins um byggingu
og skipulag hafnarinnar. — Þá
verður öll lestun og losun og flutn-
ingur vörunnar á einni hendi, þar
sem sami aðilinn sér um alla vöru
í skip og úr, og um dreifingu,
viktun eða sorteringu, þar sem
spilling á vörunum eða skemmdir
verða eins litlar og mögulega er
hægt að ná, vegna þess að hver
vörutegund hefur sína höfn og
sínar geymslur, hvort sem um er
að ræða general cargo, timbur frá
Afríku eða banana og kjötvörur
eða korn, og allt er gert til að
fullnægja kröfum tímans í tækni
og öðrum búnaði til að auka af-
greiðslugetu og þjónustu hafnar-
innar. Verkamenn fá einnig sér-
stakan skóla í meðferð vöru og
vinnuaðferðum.
Rotterdam er mikil miðstöð
pramma og lektu-flutninga í
flutningakerfi Evrópu, og þaðan
eru reglubundnar ferðir og flutn-
ingar til Sviss, Þýzkalands,
Frakklands, Luxemburg og Belg-
íu, og einnig má nefna Tékkó-
slóvakíu og Italíu, en prammar
þaðan koma hingað með vörur og
taka hér vöru þangað að sjálf-
sögðu. Prammaflutningar þessir
eru merkilegur kapituli í siglinga-
sögu veraldarinnar og þeirri að-
dáunarverðu list að ferðast á
vötnum og höfum. Prammarnir
eru bæði í eigu ýmissa fyrirtækja
og í einkaeign, heimilisfyrirtæki,
þar sem allir fjölskyldumeðlimir
eru starfandi eða dveljandi um
borð árið út og árið inn, og skip-
stjórinn venjulega heimilisfaðir-
inn. Mætti áætla að um helming-
ur þessa flota væri þannig rek-
inn, flestir þessara fjölskyldu-
pramma taka alla flutninga, hvar
sem þeir bjóðast og flækjast víða,
aðrir eru í tiltölulega fastákveðn-
um og reglulegum flutningum,
eða jafnvel á föstum rútum. Ferð-
unum haga þeir þá venjulega svo,
að þeir ferðast aðeins í björtu, en
hvílast á nóttunum og binda
prammana við skurðkantana. —
Undantekningar frá þessu eru að
sjálfsögðu stærri og fullkomnari
skip þessarar tegundar, sem búa
yfir miklu vélaafli, samsettir
prammar og gufudrifnir stórir
prammar, svo stórir eru þeir oft
og samsettir þannig að þeir hafa
fjórar lestar, eða fjórskipt lestar-
rýrni og véla- og stjórnklefa upp
í 9 manna áhöfn og geta flutt upp
í 6.400 lesta farmþunga. Slíkir
prammar eru oft í þungaflutning-
um á t.d. Steinkolum, járni og
málmgrýti og öðru málm- og
massagóssi.
Prammar og prammalestir þess-
ar dregnar og ýtt af aflmikl-
um drifbátum eða dráttarbátum
eru nú að slá út f j ölskyldubátana
á mörgum sviðum flutninga- og
siglingaleiðum. Á tímum hraðans
og samkeppninnar á hin gamla
rólega rómantík og hægfara
hentisemi ekki tilverurétt. Hrað-
inn er sigrandi eiginleiki, hugtak
eða veruleiki og peningarnir og
gróðavonin er afl, sem lyftir und-
ir og ræður miklu í veröldinni,
þar sem takmarkið er að græða
sem mest á sem stytztum tíma,
með kjörorðið: „Tíminn er pen-
ingar." Þó sumir haldi því fram
að mælikvarði Mammons sé ekki
einhlýtur þegar meta skal gildi
hlutanna.
Það má í þessu sambandi minn-
ast á það að fjölskyldupramma-
fólkið hefur komið sér upp ýmsri
félagslegri þjónustu, eins og
barnagæzlu, barna- og unglinga-
skólum og fleiru og fleiru, og
samstaða og samtök þeirra eru
sterk og vinna ötullega að bættri
aðstöðu og menntun þessa fólks,
sem er á vissan hátt í sér flokki í
siglingasögu heimsins og flutn-
ingaþj ónustu veraldarinnar.
Allir staðir eiga sín persónu-
legu áhrif, sem ekki er svo létt að
VÍKINGUR
170