Sjómannablaðið Víkingur - 01.05.1969, Blaðsíða 4

Guðjón Ármann Eyjólfsson, skólastjóri:
Eldvarnarskóli
ForiHuinsí hin ííöu sli/s oif cldsvoöu n sjó oij lundi
oif liomuni ií stotn föstuni elilvurnurshólu í þúgu
ulincnninqs.
ÞEGAR hörmuleg slys og óhöpp
verða, eins og nú hafa dunið yfir að
undanförnu, leitar á hugann sú
brennandi spurning, hvað sé hægt
að gera til þess að slíkir hlutir
endurtaki sig ekki.
í sömu viku hefur eldsvoði orðið
7 íslenzkum sjómönnum í blóma lífs-
ins að bana og auk þess stórskemmt
3 ágætis skip. Hinn óhugnanlegi
eldsvoði um borð í Hallveigu Fróða-
dóttur er öllum enn í fersku minni
og ættu nú að hafa opnast allra
augu fyrir því, að hér verður strax
að reyna að stemma stigu við með
öllum tiltækum ráðum. Síendur-
teknir eldsvoðar, bæði um borð í
skipum og í landi svipta fámenna
þjóð dýrmætum mannslífum og
valda milljóna tjóni.Verður á hverju
ári tugmilljóna króna tjón af völd-
um bruna.
Er næsta eftirtektarvert hvað
eldsvoðar hafa verið tíðir og stór-
kostlegir undanfarin ár. Má hér
nefna bruna á vöruskemmu Eim-
skips, brunann í Lækjargötu, stór-
bruna á Akureyri í vetur, og má því
miður svo lengi telja.
Á liðnum árum hefur fjöldi skipa
farizt af völdum eldsvoða, og árið
1965 komst sjóslysanefnd að þeirri
niðurstöðu, að brunatjón um borð í
fiskiskipum hefði aukizt undanfarin
ár, jafnvel þótt tekið væri tillit til
aukningar skipastólsins. Hefur þetta
gerzt þrátt fyrir reglugerðir og var-
úðarráðstafanir. Má þar nefna VIII.
kafla reglugerðar um eftirlit með
skipum og öryggi þeirra, en þar eru
ýtarleg ákvæði um eldvarnir um
borð í skipum. Ennfremur reglugerð
frá 28. febrúar 1962, þar sem kraf-
izt er brunaboða af viðurkenndri
gerð um borð í fiskiskipum, 15 til
200 rúmlestir að stærð, bæði í vélar-
rúmi og vistarverum.
Þegar slysin verða er spurningin,
hvort sjómenn fylgi þessum reglum
eða þeim sé framfylgt af nægri festu
af eftirlitsmönnum og skipaskoðun.
138
Skv. skýrslu sjóslysanefndar árið
1965 varð algert tjón á fiskiskipum
á 5 ára tímabilinu 1960—1964, 2
skip á ári að meðaltali. Síðastliðin 2
ár hafa verið strikuð út af skipa-
skrá 4 skip, samtals rúmlega 400
rúmlestir, sem hafa farizt af völd-
um elds. Ennfremur hafa orðið fjöl-
margir meiri og minni háttar skað-
ar og er mörgum enn í fersku minni
eldsvoðinn um borð í Gullfossi árið
1963. En eldur kom upp í þurrkví í
Kaupmannahöfn og læsti sig strax
í skipið og höfðum við þar nærri
misst flaggskip íslenzka verzlunar-
flotans.
Haustið 1961 kenndi ég undir-
stöðuatriði eldvarna við varðskipa-
deild Stýrimannaskólans í Reykja-
vík. Höfðum við ennfremur lítils-
háttar slökkviæfingar suður á
Reykjavíkurflugvelli. Allt var þetta
þó í smáum stíl, en stýrimenn sýndu
þessu mikinn áhuga. Birti ég því
stuttu síðar úrdrátt úr kennslublöð-
um mínum í Sjómannablaðinu Vík-
ingi í ársbyrjun 1962. Kom ég fram
með þá tillögu í greininni, að hér
yrði stofnaður eldvarnarskóli til
þjálfunar sjómönnum í baráttu við
eldinn. Tek ég hér upp þráðinn frá
þessari grein.
Hin stóru dönsku skipafélög eins
og t.d. A. P. Möller (Mærsk Line),
J. Lauritsen, Ö. K. og fl. leggja
mikla áherzlu á eldvarnir um borð
í skipum sínum. Margir stýrimenn
og vélstjórar þessara félaga hafa
sem varaforingjar í flotanum kynnst
brunavörnum og öryggiseftirliti, en
að lokinni herþjónustu hafa skipa-
félögin stuðlað að áframhaldandi
menntun og æfingu yfirmanna sinna.
Hefur tekizt góð samvinna milli
flotans og verzlunarflotans í þessum
efnum.— Og öðru hverju geta skipa-
félögin fengið senda yfirmenn sína
á stutt námskeið í eldvarnarskóla
konunglega flotans.
Það væri athugandi fyrir íslenzku
skipafélögin, L. 1. tT. og F. í. B. að
leita samstarfs sín á milli, við
brunaliðið eða Landhelgisgæzlima
um að koma upp sameiginlega æf-
ingasvæði og tækjum til eldvarna.
Þannig æfingasvæði verður að vera
langt frá byggð, á bersvæði og vera
útbúið slökkvitækjum, yfirbyggingu
skipa, olíukörum, asbestbúningum,
slöngum o.fl. Þarna þyrfti síðan
öðru hverju að hafa raunhæfar æf-
ingar fyrir skipshafnir. Að sjálf-
sögðu fengi Vélskólinn, Stýrimanna-
skólinn og sjóvinnunámskeiðin að-
stöðu til kennslu og verklegra æf-
inga fyrir nemendur sína á slíku
æfingasvæði, en undir handajaðri
Vélskólans (eða Stýrimannaskólans)
gætu slík námskeið þróast í sérstak-
an skóla.
Á góðu æfingasvæði gætu yfir-
menn íslenzkra skipa þjálfað skips-
hafnir sínar öðru hvoru í meðferð
slökkvitækja.
Þannig yrði:
1. Aukið öryggi áhafna, skipa og
farþega.
2. Fyrri kunnáttu haldið við og
hún aukin.
Báta- og togarasjómenn ættu að
minnsta kosti í upphafi úthalds að
VÍKINGUR