Náttúrufræðingurinn - 1936, Page 36

144 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
11111111111111111111111111111111111 ] 111111111111111II1111 ] 11111111111111111111111111111111111111111 ■ 1111111| 11111! 11 {11,1111! 1111 (I) 111 n 11 ■ n |, | n (| n |) n, |
en bætur á heyfangi mýrarinnar, en hinsvegar gefa þær henni
fegurri svip og fjölbreyttari blæ en ella mundi.
Elftingar- og viðarmýri.
Þess er fyrr getið, að á þúfnakollum ætti mýrastörin mjög í vök
að verjast fyrir öðrum tegundum, er að henni sæktu. Stundum
verður hún algjörlega að lúta í lægra haldi og þoka um set. Aðrar
tegundir taka sæti hennar og gefa landinu svip. Þær tegundir,
sem hér er um að ræða, eru einkum mýraelfting og ýmsir smá-
runnar. Eru þá fram komin ný gróðurfélög, er annað hvort nefn-
ast elftingarmýri eða viðarmýri. Skal þeim lýst nokkru nánar.
Elftingarmýrin er að öllum jafnaði þurrlendari en starungs-
mýrin. Mjög eru þessi gróðurfélög skyld, því að oft heldur mýra-
störin velli í lautunum, en elftingin þekur þúfnakollana, og leyfir
oft engri annari tegund þar aðsetur. Mýrar þessar gróa oft
snemma á vorin., en fölna einnig snemma á haustin, oft eftir fyrstu
frostnætur seinni hluta sumars. Oft er elftingarmýrin blómauð-
ugri en starungsmýrin, en annars er gróðrarsamsetning þeirra
mjög lík, og báðar teljast þær sæmilegar til heyfangs. Öðru máli
gegnir þar um viðarmýrina. Hún er þýðingarlaus til heyskapar,
en oft notadrjúg til beitar, einkum framan af vetri. Runnplöntur
þær, er þar vaxa, eru helztar: fjalldrapi, bláberjalyng, krækiberja-
lyng, sem þó er lítið af, og víðitegundir, einkum gulvíðir, sem er
rakasæknastur íslenzkra víðitegunda. Oft er viðarmýrin berjasæl
á sumrum. Viðarmýrin er oft allstórþýfð, og lautir þá blautar,
vaxnar gróðri. Er hún að gróðursamsetningu oft skyldari flóa en
starungsmýri. — Þessum þremur mýrlendisdeildum: starungs-,
viðar- og elftingarmýri er það öllum sameiginlegt, að mosagróð-
ur er þar mikill og fjölbreyttur. Þúfurnar eru oft að me'stu skap-
aðar af mosa og láta undan, ef á þær er stigið. Þessar mýrar eru
að samlögðu víðlendastar af öllum gróðurfélögum mýrlendisins
hér á landi. Einkum eru þær yfirgnæfandi, þar sem landi hallar,
eins og oft í aflíðandi fjallahlíðum.
Jaðar.
Stundum verður mýrastörin og aðrar þær tegundir, sem taldar
hafa verið einkennistegundir mýranna, að þoka fyrir tegundum,
sem ekki hefir enn verið að nokkru getið hér. Þar er þá ýmist um
að ræða grastegundir eða hrossanál, eða blöndu af hvorutveggja.
Þegar svo er, en jarðvegurinn enn þó allrakur, er komið að tak-