Náttúrufræðingurinn - 1936, Blaðsíða 48

156 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
iiimiiniiimimiimmiiiimimiimimimimmmiiiiiiiiiiiiiiiimmiimimmiiiiiimiiiiimiiiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiiiiii
kemur það fyrir að þeir dvelja hér fáeina daga, helzt við vötn
eða meðfram ám. B. G.
ATHS.
Það var mjög leiðinlegt að tilraun sú, sem gerð var til þess að
ala upp blendingana, grágæs + helsingi, skyldi mistakast. Þeirra
hefir augsýnilega ekki verið gætt eins vel og vert var. Öll „blönd-
uð“ hjónabönd meðal al-viltra fugla eru mjög sjaldgæf, þótt þau
sé ekki einsdæmi (sbr. „Náttúrufr. I. ár, bls. 77, korpönd + æð-
arfugl). Er því fyllsta ástæða til þess að leitast sé við að athuga
til hlítar þau fáu dæmi, sem menn verða varir við. Þegar um
mjög fjarskyldar tegundir er að ræða, verða slík hjónabönd að
jafnaði ófrjó, þ. e. eggin klekjast ekki út. Þannig fór, að mig
minnir, um korpöndina og æðarkolluna í Engey 1931 (sjá að of-
an). — Blendingar af grágæsum (Anser anser) og helsingjum
(Branta leucopsis) eru óþekktir með öllu, sem von er, þar sem
varplönd þeirra eru svo fjarlæg. Það er með öllu ósannað, að
helsingjahjón hafi nokkru sinni orpið sunnan Norðui'heimskauts-
landanna, svó að þeim hafi verið það sjálfrátt. En í dýragörðum
og öðrum stöðum, þar sem helsingjar hafa verið í haldi, eða hálf-
tamdir, hafa þeir sjaldnast fengist til þess að auka kyn sitt. En
margar villtar gæsa- og helsingja-tegundir hafa í dýragörðum
sýnt ákveðnar tilhneigingar til þess að binda trúss sín við sér lítt
skildar tegundir. Þannig bar það við, eftir því sem Bengt Berg,
hinn sænski, segir frá, að stóra grágæs og helsingjategund ein,
ættuð frá Norður Ameríku, Branta canadensis, eignuðust af-
kvæmi á gæsabúi hans. En hvort þeirra fyrir sig átti þó kost á
að velja sér maka af sinni tegund. Afkvæmi þeirra líktust meir í
grágæsarættina en búist hafði verið við. Þessar tegundir eru
nauða ólíkar 1 sjón og hafa verið taldar svo fjarskyldar, að vafa-
samt þótti, að þau gætu átt afkvæmi saman. En þau ráku af sér
það ámæli.
Að því er snertir blendinga þá, sem hr. Bjartmar Guðmunds-
son getur um, verður ekkert um það sagt að svo komnu, í hvora
ættina þeim hefði meira brugðið, ef þeim hefði enzt aldur. Þeir-
voru svo ungir, er æfi þeirra lauk, að þess er ekki að vænta, að
„leikmenn“ sæi þar missmíði á, en eflaust hefði orðið annað uppi,
ef þeir hefði komizt í hendur fræðimanna. Hitt tel eg víst, að um
það bil, sem þeir væru orðnir alfiðraðir og nær fleygir, mundu
flestir hafa séð á þeim blendings-einkennin. M. B.