Ægir - 01.11.1990, Blaðsíða 28

588
ÆGIR
11/90
„Ég get ekki stillt mig um að
skýra frá þeim vinnuaðbúnaði,
sem við fiskverkunarstúlkur þurf-
um að sæta hjá þessum heiðruðu
burgeisum útgerðarinnar. Ég býst
við, að það sé víða eins og hjá
okkur, þar sem ég vinn, svo þetta,
sem ég finn að, sé ekkert eins-
dæmi, heldur nær allsstaðar eins.
Við erum 80 stúlkur í fasta-
vinnu, sem vinnum við fiskvinn-
una í »Dverg«, þar sem þeir
stjórna »heiðursmennirnir« og
»öreigarnir«! Jón og Ingimundur.
Vinnutíminn er eins og lög gera
ráð fyrir frá kl. 7 árd. til 6 síðd. Og
hvernig er nú aðbúnaðurinn við
vinnuna? Húshjallurinn, sem
»vaskað« er í, er upphitunarlaus
og stendur nær því alltaf opinn,
því allt af er verið að ganga um og
aka út og inn. Er því stöðugur
trekkur og stundum stórrok, sem
stendur í gegnum allt húsið í
öllum veðrum. Allir sjá, hvernig
það er fyrir stúlkurnar, að eiga að
vinna við slíkt. Ætli frúrnar, sem
hafa vinnukonur í hvert verk,
vildu skipta við okkur? Ofan á
þetta bætist það, að við verðum
að »vaska« upp úr ísköldu vatni,
svo hendurnar verða rauðbólgnar
og kuldahlaupnar. Þvílíkt hnoss-
gæti! Sumstaðar annarsstaðar,
eins og t.d. í Hafnarfirði, að mér
er sagt, og einnig á Patreksfirði, er
þessu breytt og kaldasti kulurinn
tekinn úr vatninu. En þessir góðu
herrar hugsa nú ekki mikið um
það. Þeir telja víst ekki að þeir
græði beint á því. Eins og allir sjá,
eru þessi vinnuskilyrði við »vaskið«
stórkostlega heilsuspillandi og
svívirðileg. Þau eru í rauninni ekki
boðleg nema af mannúðarlausum
þrælahöldurum. Og þó eru stúlkur
og konur á öllum aldri, sem við
þetta eiga að vinna, margar IW
hraustar og flestar fátækar, sem
verða að vinna fyrir sér og börnum
sínum baki brotnu. Þegar svo nu
stúlkurnar hafa unnið allan
daginn, eru þær skyldaðar til að
hreinsa þvottakörin og þvo þaU
upp, í aukavinnu, eftir kl. 6
kvöldi, endurgjaldslaust. Ég v'i
segja það, að það er ekki verið að
»sjá okkur í«, þegar á allt er litið-
En hvernig er það með aðbun-
aðinn í matar- og kaffitímunum?
Það er klukkutími til matar og fara
allar þær stúlkur heim, sem það
geta og ekki eiga of langt heim til
sín, en hinar þurfa að hafa bita
með sér í vinnuna. Hvar eiga þær
svo að borða? Það er til ein lítij
kompa, full af tói, pokum, skrani
og drasli; þar er eitt lítið borð og
tveir bekkræflar. Þetta er borðstot-
an. Ekki fimmti partur vinnu-
stúlknanna kemst þar fyrir. Þessi
kompa er ísköld og óupphituð.
Þarna eiga stúlkurnar að hafast
við, þegar þær koma upp úr köld-
um körunum. Þær sem ekki kom-
ast þarna fyrir í kompunni, verða
bara að sitja á fiskstöflunum 1
trekknum og saltbleytunni og
matast. - Aldrei er neitt tekið til 1
þessari ruslakompu ef það er ekki
gert af stúlkunum í aukatímum;
fastafólkið á stöðinni er ekki
ónáðað til þess. - Það ætti að vera
sjálfsagt, að á svona stórri vinnu-
stöð væri matreitt fyrir þær vinnu-
stúlkur, sem þess þyrftu, en þaðer
nú öðru nær. Það er allt frernur
gert til þess, að allur aðbúnaður se
svo auðvirðilegur sem unnt er og
kostnaðarlaus. - Alveg er þa^
sama með kaffið. Það verðum v'ð
að drekka standandi eða hímandi
á fiskstöflunum, á milli þvottakar-
anna. Allt er þetta stórkostlega
heilsuspillandi.
Og hvernig fer svo fyrir okkur,
þegar við höfum hálftapað eða al-
tapað heilsunni af slíkri aðbúð?
Koma þá fiskeigendurnir og bæta
Séð inn eftir Skúlagötu og austur í Holtin. Byggingar Kveldúlfs eru neðst t.v.,
nokkru innar við Skúlagötu (t.h.) eru fiskbreiðslureitir Sjávarborgar, efst til vlnstri
er (iskverkun „Njarðar" og fiskbreiðslureitir. Efst t.h. er Oturstöðin. Til hægri
skammt ofan og til hliðar við miðhluta myndarinnar (við vinstra horn Bjarnaborg-
ar) má sjá vitann sem Vitastígur og Vitatorg draga nafn sitt af. Ljósm. óþekktur
(„Reykjavík, Sögustaðir við Sund", Páll Líndal)