Samtíðin - 01.05.1971, Síða 21

SAMTÍÐIN
17
ý/tnitöth eru teíaqwul
INDVERSKIR munkar brenndu fyrir þús-
undum ára ýmsar viðartegundir og trjá-
kvoðu og fengu við- það ilm í vistarverur
sínar. Þangað rekja menn upphaf ilmvatna,
sem nefnast á erlendu máli parfum, en það
orð merkir „með reyk“, sbr. orðið reykelsi,
sem er tökuorð úr engilsaxnesku (egs. récels),
en hefur orðið fyrir áhrifum af orðinu reyk-
ur.
Seinna voru ilmvötn unnin úr jurtum, og
er Kleópatra drottning ein fyrsta kona, sem
vitað er, að notað hafi ilmvötn, en það gerði
hún m. a. til að auka sér yndisþokka og heilla
með því Rómverjann Antoníus. Vitað er einn-
ig, að Poppea, drottning Nerós, notaði ilm-
vötn, en búningsherbergi hennar er eitt hið
íburðarmesta, sem sögur fara af og var virt
á 5 millj. sesters.
Rómverjar þöktu hvílur sínar með blóm-
um, og Fom-Grikkir lögðu svo mikið upp úr
notkun þeirra, að þeir völdu sérstakar jurtir,
jurtasafa og smyrsl á hvern líkamshluta,
myntu á handleggi, merían í hárið, merían-
olíu á fætur og fótleggi, pálmaolíu á bolinn
og timían á hálsinn og hnén. Seinna varð það
tízka að velja mönnum ilm samkvæmt stétt,
Starfi eða manngerð. Jafnframt var litið svo
á, að vissar ilmjurtir, ilmvötn eða ilmsmyrsl
örvuðu tilfinningarnar, róuðu þær eða vektu
samúð.
Fyrsta ilmvatn með spritti var framleitt
árið 1370, og fékk Karl V. í Frakklandi það
að gjöf. Það nefndist ungverskt vatn. Um
þær mundir voru ilmvötn mjög í tízku og er
sagt, að María de Pidella, ástmær Péturs
grimma, hafi boðið elskhuga sínum og ýms-
um öðrum aðdáendum að vera viðstaddir,
þegar hún fór í bað, en þedr sýndu henni
þá hæversku að drekka vatnið, sem hún
hafði þvegið sér í! Svipuð saga gekk um
Önnu Boleyn, drottningu Hinriks VIII. Að-
dáendur hennar sulgu marga stóra bolla af
ilmandi baðvatni hennar!
Á 17. og 18. öld, þegar hreinlætinu var
ekki fyrir að fara, notaði tignarfólk svo
mikil ilmvötn til að dylja dauninn, að kirkju-
höfðingjar hófu mótmæli gegn óhófinu, en
það stoðaði lítt, og má í því sambandi nefna,
að Madame Pompadour, ástkona Lúðvíks XV,
notaði um 3.250.000 kr. á ári fyrir ilmvötn.
En þegar kom fram á 19. öld, tók fólk að
stilla notkun ilmvatna meira í hóf, og í dag
er notkun þeirra orðin að eins konar list-
grein. Hins vegar er fjölbreytni þessara vatna
gífurleg nú á tímum, því að um 50 efni eru
notuð í þau.
Frægustu tízkuherrar Frakklands hafa
gert það að sérgrein sinni að framleiða eftir-
sóttustu ilmvötn veraldarinnar nú á tímum
með aðstoð snjallra efnafræðinga, og hefur
það reynzt ennþá gróðavænlegri atvinnugrein
en framleiðni tízkufatnaðar. Reynslan hefur
nefnilega leitt í ljós, að tízkuhús í París hafa
orðið að hætta fatagerð, en ilmvötn þeirra
hafa haldið velli. Má í því sambandi nefna
Chanel, Schiaparelli, Rochas og Patou.
MERKINGAR ORÐA á bls. 15.
1. Lapþunnur vatnsgrautur, 2. hagar, 3. tamn-
ing hests, 4. leyfi, 5. sæmd, 6. að spígspora,
7. verðlaus hlutur, 8. duglaus maður, 9. grá-
leitur, 10. smyrsl.
VIÐ kynnum nýja heimilistryggingu: ALTRYGGINGU.
Hún bætir nánast allt undantekningarlaust. Gildir í öllum heiminum.
Kynnið ykkur þessa stórkostlegu tryggingarnýjung.
— TRYGGINGAFÉLAG FYRIR BINDINDISMENN —
Skúlagötu 63 — Reykjavík — Símar: 17455 og 17947.
1 rT"-'1.^ VT7"r-^ r~~ r ..TT-r-r:-
ABYRGÐ"
i k.'iv- "