Fréttablaðið - 06.12.2010, Síða 10

6. desember 2010 MÁNUDAGUR
SAMFÉLAGSMÁL Ofbeldi í nánum
samböndum er víðtækara samfé-
lagsmein en flestir gera sér grein
fyrir, þar sem 15 prósent kvenna
upplifa ofbeldi í núverandi sam-
bandi.
Þetta er meðal þess sem kemur
fram í nýrri bók, Ofbeldi - Marg-
vísleg birtingarmynd, sem er
ritstýrt af Erlu Kolbrúnu Svav-
arsdóttur, prófessor við hjúkrun-
arfræðideild Háskóla Íslands
Þar er ljósi varpað á reynslu
íslenskra kvenna og áhrif ofbeld-
is á heilsu þeirra, en í samtali við
Fréttablaðið segir Erla að bókin
samanstandi af fjórum rannsókn-
um sem voru gerðar hér á landi
þar sem um þrjú þúsund konur
um allt land svöruðu spurning-
um.
„Í raun og veru má því segja að
þar birtist rödd um 3000 kvenna,“
segir Erla.
Hún segir að það sem komi
einna mest á óvart í rannsókn-
unum er hversu hátt hlutfall
kvenna sem leita á bráðamóttöku
eða sækja miðstöð mæðravernd-
ar vegna áhættumeðgöngu, hafa
upplifað kynferðisofbeldi á lífs-
leiðinni.
„Konur í þessum hópum eru að
upplifa miklu alvarlegra og tíð-
ara ofbeldi en konur almennt,
samkvæmt niðurstöðunum. Þar
kemur fram að 20 prósent kvenna
á slysa- og bráðamóttöku hafa ein-
hvern tíma verið beittar kynferð-
islegu ofbeldi og sama tíðni á við
um konur í áhættumeðgöngu.“
Rannsóknin lýtur einnig að því
að skoða hvaða áhrif ofbeldi hefur
á heilsu kvenna og líðan þeirra.
„Heilsa þeirra og vellíðan er
marktækt lakari ef þær lifa við
langvarandi ofbeldi eða hafa
upplifað ofbeldi á ævi sinni. Þær
glíma við andlega sjúkdóma eins
og þunglyndi, misnotkun fíkni-
efna, kvíða og skerta sjálfs-
mynd.“
Ofbeldi getur meðal annars
haft efnahagsleg áhrif þar sem
þolendur eiga oft erfiðara með
að fóta sig á vinnumarkaði.
Erla segir að þau vilji opna
augu fólks fyrir þessum víð-
tæku áhrifum sem ofbeldi hefur
á þolendur, en ekki síður benda á
hvernig megi bregðast við.
„Við leggjum fram klínískar
leiðbeiningar sem eiga að aðstoða
heilbrigðisstarfsfólk, og aðra sem
sinna sálgæslu, við að greina
ofbeldi. Svo bendum við líka á
hvernig fyrstu viðbrögð fagaðila
eigi að vera því það er ekki nóg að
greina vandamálið, heldur verð-
um við að hafa úrræði. Það erum
við líka að kynna í bókinni, svo
heilbrigðisstarfsfólk hafi úrræði
ef til þeirra kemur kona sem býr
við ofbeldi. Til dæmis hvert á að
vísa viðkomandi, hvort sem það
er til stofnana eða meðferðar-
aðila.“ thorgils@frettabladid.is
15 prósent kvenna
í ofbeldissambandi
Ný bók byggð á rannsóknum um ofbeldi leiðir í ljós ólíkar birtingarmyndir
ofbeldis á konur. 15 prósent kvenna hafa upplifað ofbeldi í samböndum. Leið-
beina heilbrigðisstarfsfólki með greiningu á ofbeldi og viðeigandi úrræði.
Spurningalisti var lagður fyrir um 3000 konur um land allt þar sem þær
voru spurðar hvort þær séu nú eða hafi einhvern tíma verið beittar ofbeldi
í samböndum:
■ 2800 svöruðu í landskönnun
■ 101 kona sem kom á slysa- og bráðamóttöku
■ 107 barnshafandi konur, skilgreindar í áhættumeðgöngu
■ 35 líkamlega fatlaðar konur.
Sláandi niðurstöður:
1,5 til 3,0% þátttakenda, mismunandi eftir hópum, sögðust vera þolendur
kynferðislegs ofbeldis í núverandi sambúð, 15% sögðust þolendur líkamlegs
ofbeldis og 22% sögðust vera þolendur andlegs ofbeldis í núverandi sam-
bandi.
Framkvæmd rannsóknarinnar:
VARPA LJÓSI Á OFBELDI GEGN
KONUM Erla Kolbrún Svavars-
dóttir ritstýrir bók um birtingar-
myndir ofbeldis gegn konum.
FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
– Lifið heil
www.lyfja.is
Jólin eru tími til að gefa.
Í Lyfju finnurðu úrval af gjafavöru í pakkana til þeirra
sem þér þykir vænst um. Við erum aldrei langt undan.
Mundu eftir jólahandbók Lyfju.
Kannski er
jólagjöfin í Lyfju
Lágmúla - Laugavegi - Garðatorgi - Smáralind - Smáratorgi - Setbergi - Borgarnesi - Grundarfirði - Stykkishólmi - Búðardal - Patreksfirði - Ísafirði - Bolungarvík - Blönduósi - Hvammstanga
Skagaströnd - Sauðárkróki - Húsavík - Kópaskeri - Raufarhöfn - Þórshöfn - Egilsstöðum - Seyðisfirði - Neskaupstað - Eskifirði - Reyðarfirði - Fáskrúðsfirði - Höfn - Laugarási - Selfossi - Grindavík - Keflavík
LYFJA STYÐUR LANDSLIÐ KVENNA Í HANDBOLTA
Nú er tími til að gefa
...og líka þiggja.
Skráðu þig á americanexpress.is og fáðu tvöfalda
Vildarpunkta Icelandair af allri veltu fram að jólum!
Jólabónus
American Express
Frummælendur
Guðmundur Hálfdánarson, sagnfræðingur
Torfi H. Tulinius, miðaldafræðingur
Sögulegar víddir Evrópuumræðunnar
Endurtekur
sagan sig?
Hádegisfundur Evrópuvaktar Samfylkingarinnar
á Kaffi Sólon þriðjudaginn 7. desember kl. 12–13.
xs.isAllir velkomnir
Hringdu í síma
ef blaðið berst ekki