Fréttablaðið - 02.03.2011, Síða 14

14 2. mars 2011 MIÐVIKUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
greinar@frettabladid.is
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is ALLT OG SÉRBLÖÐ: Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is og Sólveig Gísladóttir solveig@frettabladid.is
ÍÞRÓTTIR: Henry Birgir Gunnarsson henry@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is
SKOÐUN
HALLDÓR
Í Fréttablaðinu 26. febrúar er haft eftir innanríkisráðherra, Ögmundi Jónas-
syni, að skipi Alþingi stjórnlagaráð gangi
það gegn „dómi Hæstaréttar um ógild-
ingu kosningarinnar“ til stjórnlagaþings
27. nóvember. Látum liggja milli hluta að
Hæstiréttur dæmdi ekki kosningarnar
ógildar; hið rétta er að stjórnvaldsnefnd
skipuð hæstaréttardómurum ákvað að
ógilda kosningarnar. En þetta veit ráð-
herrann auðvitað. Tíðindin eru að æðsti
maður dómsmála í landinu heldur því fram
að umrædd nefnd hafi með ákvörðun sinni
bundið hendur Alþingis, og banni því með
einhverjum hætti að skipa stjórnlaganefnd
eða stjórnlagaráð. Þessi afstaða stríðir gegn
almennum hugmyndum um þrískiptingu
valds og stjórnskipun Íslands, og felur í sér
að framkvæmdavaldið – eða dómsvaldið,
vilji menn halda því til streitu að Hæstirétt-
ur hafi ógilt kosningarnar – gangi freklega
inn á svið löggjafarvaldsins.
Ákvörðuninni um að ógilda kosningarnar
til stjórnlagaþings hefur verið hlítt til fulln-
ustu þannig að ekki verður gengið lengra.
Er mögulegt að meining ráðherrans sé
út af fyrir sig ekki sú að Alþingi geti ekki,
ef það svo kýs, skipað í stjórnlagaráð, en
að það gangi gegn ákvörðun hæstaréttar-
dómaranna að skipa þau 25 sem náðu kjöri í
stjórnlagaþingskosningunum? Ef svo er, þá
versnar enn í því.
Ef löggjafanum er á annað borð frjálst
að skipa fólk í stjórnlagaráð bryti það
gegn jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar
að undan skilja þau 25 sem náðu kjöri í
kosningunum. Ekki aðeins væri það ólög-
legt heldur ósanngjarnt og ólýðræðislegt.
Frambjóðendurnir 25 bera enga ábyrgð á
þeim hnökrum sem voru á kosningunum
til stjórnlagaþings. Því síður hefur ákvörð-
unin um að ógilda kosningarnar sett blett
á trúverðugleika þeirra. Þau náðu kjöri í
almennum kosningum sem enginn dregur í
efa að hafi skilað réttri niðurstöðu og farið
fram án þess að nokkur brögð væru í tafli.
Með öðrum orðum, ef manna á stjórn-
lagaráð almennum borgurum, þá er lýðræð-
islegt, sanngjarnt og fullkomlega löglegt að
í því sitji þau 25 sem náðu kjöri í kosningun-
um 27. nóvember. Núverandi afstaða innan-
ríkisráðherra er hins vegar ótæk.
Ég skora á Ögmund að hugsa málið upp
á nýtt. Hann getur í þessu efni óhræddur
lagst á árar með þeim sem ætla að leggja
grunn að heilbrigðara samfélagi á Íslandi.
Í því felst engin vanvirðing við Hæstarétt.
Fullyrðingar um slíkt eru rakalausar.
Hugsaðu málið, Ögmundur
Stjórnlaga-
þing
Hjörtur
Hjartarson
sagnfræðingur
Súrt
Umræðan á Íslandi eftir hrun tekur á
sig æ súrrealískari myndir. Björgólfur
Thor Björgólfsson var fyrir örfáum
árum einn auðugasti maður heims.
Hann hreyfði sig helst ekki
nema það kostaði einhverja
milljarða. Nú heldur Björgólfur
úti bloggsíðu og er þar með
fólk á launum við að bera blak
af honum og níða þess
á milli skóinn af öðrum
útrásarvíkingum.
Nei þú
Síðast í gær birtist á
bloggsíðu Björgólfs
pistill um það hvað
Jón Ásgeir Jóhannesson er vonlaus
bisnessmaður og skilur eftir sig mikla
skuldaslóð. Og hver var kveikjan að
þeim skrifum? Jú, blogg eftir Bubba
Morthens, trúbador, sem finnst Jón
Ásgeir vera grunsamlega mikill
toppnáungi. Svo eru einhverjir
hissa á að allt hafi hrunið
undan þessum mönnum og
okkur hinum í leiðinni.
Versta vörnin
Og meira af
þessum mönn-
um. Pálmi
Haraldsson í
Fons stendur
í málaferlum
við Svavar Halldórsson á RÚV vegna
fréttaflutnings sem hann telur óvæg-
inn. Vel má vera að hann hafi eitthvað
fyrir sér í því – það er dómarans að
ákveða. Pálmi ber meðal annars fyrir
sig að hafa alls ekki tekið eitthvert
lán eins og sagði í frétt Svavars,
heldur hafi Fons gert það. Stað-
reyndin er hins vegar sú að Pálmi
og Fons eru eins óaðskiljanleg
fyrirbæri í hugum flestra
(og í raunveruleikanum)
og salt og pipar, Gög og
Gokke eða sumarið og
sólin. Þess vegna er þessi
málsvörn Pálma líklega
sú versta í sögunni.
stigur@frettabladid.is
A
lmenningur á Íslandi finnur óþyrmilega fyrir hækk-
unum á eldsneytisverði, enda er rekstur fjölskyldubíls
stór liður í heimilisbókhaldi flestra. Fyrirtækin finna
sömuleiðis fyrir hækkunum, sem fyrr eða síðar munu
hafa áhrif á verðlagningu þeirra á vöru og þjónustu.
Undanfarin misseri hefur ríkið bætt duglega við skattlagningu
á eldsneyti. Nú stefnir í ofanálag í miklar verðhækkanir vegna
óvissuástands í olíuauðugum arabaríkjum. Félag íslenzkra bif-
reiðaeigenda hefur bent á að stjórnvöld geti lítið gert við hækk-
andi heimsmarkaðsverði, en þau hafi hins vegar í hendi sér að
lækka skattana til að koma til móts við neytendur.
Tryggvi Þór Herbertsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins,
spurði Steingrím J. Sigfús-
son fjármálaráðherra á þingi í
fyrradag hvort til greina kæmi
af hálfu ríkisstjórnarinnar að
grípa til skammtímaaðgerða til
að milda áhrif olíuverðshækk-
ana á hag heimila og fyrirtækja.
Svör ráðherrans ollu flestum
neytendum vafalaust vonbrigð-
um, svo og umræðan sem á eftir fór, þar sem flestir þingmenn
einblíndu um langtímamarkmið um að draga úr notkun jarðefna-
eldsneytis en virtust ekki horfast í augu við þann veruleika að
þessa dagana er einkabíllinn eini samgöngukostur býsna margra.
Holur hljómur var í málflutningi fjármálaráðherrans og fleiri um
eflingu almenningssamgangna, nú þegar Strætó á höfuðborgar-
svæðinu er einmitt nýbúinn að draga úr þjónustu – meðal annars
vegna hækkandi eldsneytisverðs!
Steingrímur dró upp tölur um að eldsneyti væri einna ódýrast
á Íslandi af vestrænum ríkjum. FÍB birti reyndar leiðréttingar
á þeim tölum í gær, sem leiða annað í ljós. Þannig er dísilolía
á íslenzkum eldsneytisstöðvum sú fimmta dýrasta sem völ er
á. Samanburður af þessu tagi er auk þess fullkomlega mark-
laus vegna þess að ekkert tillit er tekið til þess að Ísland er eitt
samanburðarríkjanna í þeirri stöðu að gjaldmiðillinn hrundi og
þar með kaupmáttur almennings.
Sumar hækkanir á eldsneytissköttum undanfarin ár hafa verið
réttlættar með því að þar sé verið að hugsa um umhverfið og
beina fólki með hærra verði yfir í annan samgöngumáta. Hækkun
á heimsmarkaðsverði gerir auðvitað sama gagn; tíu króna hækk-
un vegna ófriðar í Norður-Afríku hlýtur að vera jafnáhrifarík
og tíu króna skattahækkun. Þess vegna ætti ríkið að geta dregið
úr skattheimtunni til að lina höggið á neytendur, með góðri sam-
vizku gagnvart umhverfinu.
Ýmislegt bendir til að kerfi skattlagningar á eldsneyti sé
ekki nógu sveigjanlegt. Steingrímur viðurkenndi einn vanda;
að nú væri dísilolían orðin mun dýrari en benzínið. Það var alls
ekki meiningin þegar núverandi kerfi olíugjalds var komið á.
Dísillinn átti að vera talsvert ódýrari, enda nútímadísilvélar mun
umhverfis vænni en benzínvélar.
Óskandi væri að starfshópurinn sem ríkisstjórnin hefur nú
falið að skoða málið fyndi leið til að bregðast við sveiflum á
heimsmarkaðsverði. Það er hægt að gera og tryggja ríkissjóði
engu að síður þær tekjur af eldsneytissköttum sem að var stefnt.
Hækkun eldsneytisverðs brennur á neytendum.
Í hendi ríkisins