Faxi - 01.12.1985, Qupperneq 22

Aðalfundur S.S.S. var hald-
inn 8. nóv., sl. í Samkomu-
húsinu í Höfnum. Þórarinn St.
Sigurðsson, sveitarstjóri í
Höfnum, setti fundinn, en
hann var formaður S.S.S. sl.
starfsár. Aki Gránz forseti bæj-
arstjómar Njarðvíkur tók við
formennsku, en forustumenn
sveitarfélaganna skiptast á um
að annast forustuhlutverkið.
Fundurinn fagnaði breyttum
viðhorfum stjórnvalda til Sjó-
efnavinnslunnar á Reykjanesi.
Þeirri skoðun hefur aukist
fylgi að önnur efnavinnsla við
hlið saltvinnslu geti gert rekst-
urinn arðbæran og að sú þekk-
ing og reynsla sem þar hefur
fengist, sé einnig mikilvæg
fyrir íslenskan iðnað.
Stærsti áfangi sem S.S.S.
hefur náð til þessa er þó sam-
eining rafveitnanna á Skagan-
um og Hitaveitu Suðumesja.
Sameiningin hefur strax leitt
til lækkunar raforkuverðs.
Aukin orkuframleiðsla og
nýting hennar hér á að verða
traustur hlekkur í keðju auk-
inna athafna á svæðinu og
lyftistöng framfara og betra
mannlífs.
Ingólfur Aðalsteinsson, for-
stjóri Hitaveitu Suðumesja,
flutti eftirfarandi erindi á aðal-
fundinum.
J.T.
Draumur Suðumesjamanna um
hitaveitu er orðinn nokkuð gam-
all, en hann mun að sjálfsögðu
hafa tengst von um lægri upphit-
unarkostnað. Segja má að áhugi
manna, lengi vel, hafi ekki beinst
að tilteknum hitasvæðum eða
fundið farveg í ákveðnum áætlun-
um og var hann fremur bundinn
óljósri óskhyggju en raunhæfum
rannsóknum. Fyrstu tilburðir,
sem ég þekki, til einhverra raun-
hæfra framkvæmda í þá vem að
afla hitaorku með nýtingu jarðhita
á Suðumesjum kemur fram í bréfi
dags. 5. nóvember 1943 frá Guð-
steini Einarssyni oddvita Grinda-
víkurhrepps til rannsóknarráðs
ríkisins, þar sem hann óskar eftir
að gerð sé rannsókn á jarðhita í
Selhálsi. - Þessi ósk hans er síðan
endurnýjuð í bréfi dags. 23. nóv-
ember 1945 til Guðmundar I.
Guðmundssonar sýslumanns,
þar sem segir orðrétt: „Fyrir
hönd hreppsnefndar Grindavík-
urhrepps leyfi ég mér hér með að
leita til yðar hr. sýslumaður að þér
vilduð hlutast til um að Raf-
Ingólfur Aðalsteinsson:
Jli!»
[77*lj
Sri* • Ji«J [• • »J'
Hönnun bygginga Hitaveitu Suðumesja hejur verið til fyrirmyndar.
Hitaveita
Suðumesja
á tímamótum
Milljónir mekavatta streyma úrlega önotuð upp í himingeyminn. Þessa
auðlind þarf að beisla og beina henni til að bœta lífskjör allra
landsmanna, með útflutningsiðnaði.
magnseftirlit ríkisins rannsaki
með borunum hvort hægt sé að ná
heitu vatni í svokölluðum Selhálsi
— eða þar í kring — til nota fyrir
byggðarlagið. Og ef lög leyfa að
ríkið veiti styrk til rannsóknar
þessarar móti sveitarsjóði."
í framhaldi af bréfi þessu var ein
rannsóknarhola bomð niður í 46
m. Holan var bomð í Selhálsinn
austan vegar til Grindavíkur.
Nú er hljótt um hitaveitu all
langa tíð, enda er olían svo ódýr
að menn taka vart eftir því að upp-
hitun sé afgerandi kostnaðarliður
í húshaldi.
Það er ekki fyrr en löngu síðar
að fram kemur opinberlega rödd
þess efnis að Suðurnesjamenn
eigi ,,að sameinast í einu stóm
átaki til að hrinda þessu nauð-
synjamáli í framkvæmd, því að
hér er ekki eftir neinu að bíða, því
að við biðina streyma auðæfi
þjóðar og einstaklinga út um hina
mörgu reykháfa, meðan hin eilífa
orkulind í heimahögum er ónytj-
uð.“
Svo mælti Karvel Ögmundsson í
Njarðvíkingi, blaði Sjálfstæðis-
manna í janúar 1958. Eg rek ekk
þá sögu frekar að sinni, en sný
mér beint að stofnun Hitaveitu
Suðurnesja í desember 1974. Það
verður að teljast mjög athyglis-
vert, að sveitarstjómir 7 sveitar-
félaga skyldu frá upphafi vera ein-
huga um að standa saman að
stofnuninni, þrátt fyrir auðsæja
annmarka á því að leggja veitu til
allra byggða. Það verður ennfrem-
ur að teljast óvenjuleg víðsýni og
frjálslyndi, að sveitarstjórnar-
menn skyldu vera sammála um
að þátttaka í stjórn fyrirtækisins
væri óháð eignarhluta. Bæði þessi
atriði hafa vakið mikla athygli
meðal sveitarstjórnarmanna víða
um land. Eftir að stjórn hafði ver-
ið kosin í hitaveitunni, var að
sjálfsögðu sest á rökstóla, til þess
að ræða framkvæmd verksins og
íjármögnun. Það var samdóma
álit stjómarmanna að til hönnun-
ar þeirra mannvirkja, sem byggja
þyrfti væri ekki áhorfsmál að ráða
fæmstu verkfræðinga og arki-
tekta. Enginn efast í dag um það,
að fyrir valinu hafi orðið menn,
sem haíi leyst verkefni sitt af
miklum sóma. Það vom sannar-
lega ekki nein smávandamál, sem
þurfti að leysa: Iin það var að
vinna hita - til upphitunar á hús-
næði Suðurnesjamanna úr brim-
söltum sjó. Lausn þessa vanda-
máls tókst með ágætum, og auk
þess var gufuorka jarðsjávarins
nýtt til framleiðslu á raforku, sem
var þar með orðið að aukaafurð og
334 FAXI