Faxi - 01.12.1985, Qupperneq 67

SYNING
sem miðaði að
orkusparaaði
Jónas Elíasson, pröfessor, aðstoðarmaður iðnaðarráðherra flytur ávarp.
Jóhann Einvarðsson, aðstoðarmaður félagsmálaráðherra flutti aðalrœðu við
setningu sýningarinnar. Tii hliðar við hann stendur Karl ÓmarJónsson verk-
frœðingur formaður verkefnanefndarinnar. Hann stjórnaði opnunarathöfn-
inni.
Alveg fram á síðustu áratugi, öf-
unduðum við íslendingar þær
þjóðir er bjuggu við olíulindir og
jafnvel þær þjóðir er áttu auðugar
kolanámur. Olía og kol voru þeir
orkugjafar sem við þráðum og
þurftum svo mjög á að halda og
þurfum raunar enn í ríkum mæli
til margra nota.
Á stríðstímum og á uppbygging-
arárum eftir eyðileggingu stríðs-
ára er þessi vara mjög eftirsótt og
verðlag því svimandi hátt. Okur-
verð á þessum aflgjöfum var eitt af
því er átti hvað mestan þátt í að
brjóta niður íslenskt efnahagslíf
ásamt sundurþykkra stjórnmála-
afla, er áttu leiðir til allra átta ef
auga mátti festa á atkvæði.
Á síðustu áratugum hafa þó ver-
ið unnin stórvirki í nýtingu inn-
lendra orkugjafa — úr fallvötnum
og jarðhitasvæðum, sem er og á
eftir að verða í ríkari mæli til
heilla fyrir þjóðina. En þrátt fyrir
það og einnig vegna þess að fyrr-
greinda aflgjafa verðum við enn að
flytja til landsins, og eyða í það
dýrmætum gjaldeyri, er áríðandi
að gæta vel að hversu vel orkan er
nýtt og þá fyrst og fremst sú orka
er við flytjum inn. Það var því í
ársbyrjun 1984 að þáverandi iðn-
aðarráðherra Sverrir Hermanns-
son og félagsmálaráðherra Alex-
ander Stefánsson, skipuðu
þriggja manna verkefnisstjórn til
að hafa forgang um sérstakt átak
sem miðaði að orkusparnaði og
bættri orkunýtingu við upphitun
húsnæðis. Jafnframt var þeim fal-
ið að vinna að því að olíukynt hús
verði hið bráðasta búin hitunar-
tækjum sem nýti innlenda orku-
gjafa alls staðar er því verður við
komið.
í Verkefnisstjórn voru skipaðir
þessir menn: Karl Ómar Jónsson,
verkfræðingur, formaður. Guðni
Jóhannsson, verkfræðingur, og
Jóhann Einvarðsson, aðstoðar-
maður félagsmálaráðherra.
Þeir hafa byggt upp orkusparn-
aðarsýningu sem þeir hafa ferðast
með um allt land. Sjöunda nóv. sl.
var sýning þessi opnuð í húsa-
kynnum Hitaveitu Suðurnesja.
Jónas Elíasson, prófessor, að-
stoðarmaður iðnaðarráðherra,
setti sýninguna í umboði ráð-
herra, með stuttri ræðu. Hann
skírskotaði einkum til þess ágæta
árangurs sem náðst hefur fyrir
Suðurnesjamenn með Hitaveitu
Suðurnesja og nýtingar háhita-
svæðisins við Svartsengi, en það
væri ekki aðeins til hagsbóta fyrir
Suðurnesjamenn að nýta jarðhit-
ann eins og þar væri gert, heldur
nyti allt þjóðarbúið góðs af slílai
framtaki.
Næst talaði Jöhann Einvarðs-
son. Hann sagði m.a. „Ákveðið
var að hafa sem nánast samstarf í
þessum efnum við samtök sveit-
arfélaga og sveitarfélög, bygging-
arfulltrúa, iðnaðarmenn, orku-
veitur, ráðgjafarfyrirtæki, selj-
endur og framleiðendur búnaðar
sem nýttist í þessu sambandi o.fl.
Til að styrkja þessi tengsl var
skipuð sérstök ráðgjafanefnd og
auðveldað þannig samstarf og
samskipti milli allra ofangreindra
aðila. I ráðgjafanefndinni sitja
fulltrúar frá Rannsóknarstofnun
byggingariðnaðarins, Orkustofn-
un, Húsnæðisstofnun ríkisins,
Sambandi ísl. sveitarfélaga, Sam-
bandi ísl. rafveitna og Sambandi
ísl. hitaveitna.
Á árinu 1984 var unnið mikið
undirbúningsstarf jafnhliða því
sem hafln var skipuleg ráðgjöf og
lánafyrirgreiðsla fyrir húseigend-
ur.
Sérstakir skoðunarmenn víðs
vegar af landinu hafa fengið
menntun og þjálfun í skoðun húsa
og gerð áætlana um framkvæmdir
til orkusparnaðar og notast þeir
við tölvuforrit sem sérstaklega
hefur verð unnið í þessu skyni.
Hús eru valin til skoðunar annars
vegar m.t.t. orkunotkunar oghins
vegar samkvæmt sérstakri um-
sókn húseigenda.
Þegar skoðun hel'ur verið leyfð
fer skounarmaður síðan á staðinn
og gerir gagngera úttekt á húsinu
m.t.t. ástands einangrunar og
orkunýtingar. í því felst m.a. að
flatarmál og rúmmál eru mæld,
ástand einangrunar og þéttinga
kannað, gerð glugga og ásigkomu-
lagi lýst og hitakerfið kannað, sér-
staklega m.t.t. stýringa. Með við-
tölum við íbúana er síðan reynt að
leggja mat á venjur þeirra m.t.t.
innihita og loftræstingar. Skoðan-
ir á Suðurnesjum annast Brynj-
ólfur Guðmundsson hjá Verk-
fræðistofu Suðurnesja, Kefla-
vík.“
Síðan gerði Jóhann grein fyrir
lánveitingum til breytinga úr olíu-
hitun í innlenda orkugjafa.
Þórarinn St. Sigurðsson, for-
maður S.S.S. þakkaði ræðu-
mönnum og öðrum þeim er að
sýningunni stóðu fyrir vel gerða
og fróðlega sýningu.
Karl Ómar Jónsson, sem stjórn-
að hafði umræðum, bauð gestum
upp á frambornar veitingar.
Margir sýningarbásarnir voru
athyglisverðir, þó að ekki væri
mikið um nýjungar, nema eim-
borðið „Litli gufuskemillinn", frá
Haldi sf. í IJafnarfirði.
Eg hélt að iðnaðarmenn á Suð-
urnesjum myndu nýta betur þetta
einstaka tækifæri. T.d. hefðu ofn-
ar OSS fengið jákvæðan saman-
burð í ofnasamkeppni á sýning-
unni.
Plastgerð Suðurnesja hf. var
með mjög snyrtilegan bás. Fram-
leiðsla Pípulagningarverkstæðis
Suðurnesja blasti við er gengið
var í sýningarsal og vakti strax at-
hygli. Bás Hitaveitu Suðurnesja
bar þó af varðandi myndauðgi og
búnað.
Eins og að framan getur lagði
H.S. til mannskap til uppsetning-
ar sýningarinnar og einnig hús-
næði.
Við samruna IJ.S. og rafveitna
Skagans þurfti aukið húsrými og
hafði H.S. nýverið keypt fiskhús
dánarbús Jóns Ingiberssonar en
það er parhús við fyrri húseign
H.S. Alls er húsnæði þetta um
700 m2. Um 200 m2 verða innrétt-
aðir fyrir skrifstofur en 500 m2
sem lagerhúsnæði og var það tek-
ið undir sýninguna.
Samantekt J.T.
FAXI 379