Nýtt kvennablað - 01.02.1942, Blaðsíða 8

Nýtt kvennablað - 01.02.1942, Blaðsíða 8
 sem komið er, hefir hún gefið þvi litið i stað- inn. Ef til vill viljið þið segja, að menningin hafi i staðinn hent því á íþróttirnar og lagt upp í Jiendurnar á því fjölbreyttan bókakost. 1 sam- bandi við iþróttirnar má benda á það, að þær hafa upphaflega mikið verið fundnar upp sem uppbót á likamlegn útistarfi og stundaðar af mönnum, sem lítið eða ekkert haf'a þurfl að slunda líkamlega vinnu. íþróltir og hernaður komu að mestu fyrir friðsamleg slörf hjá yfir- stéttum fornþjóðanna — (forn-Grikkjum, Róm- verjum og forfeðrum okkar) — sem höfðu nóg af þrælum og öðrum réttlitlum vinnulýð til þess að lála aðalslörfin hvíla á. Þær urðu að hafa eitllivað til viðhalds likamlegri hreysti og atgjörfi og um leið andlegri heilbrigði, — ella hefðu þessar stéttir fljólt orðið dáðleysinu og úrkynjaniuni að bráð, eins og sýndi sig svo seinna bjá Grikkjum og Rómverjum. Nú á dög- um er það einkum í bæjum og borgum, sem brýn nauðsyn er á uppbót íþrótlanna. Þar veil maður, að er fjöldi fólks, sem árið um kring á ekki kost á útistörfum, en stundar stöðugt inni- vinnu, oft kyrsetustörf — á allskonar vinnu- stöðvum. Fyrir þetta fólk eru útiíþrótlir með all- miklu likamlegu erfiði, sennilega veruleg nauð- syn til viðhalds likandegri hreysti og heilbrigði. Sajna má einnig segja um gildi hollra likams- æfinga í líkamlegu uppeldi allra barna og ung- b'nga bæði í borg og sveit. Um bávaðann af sveitafólkinu má það aftur segja, að mikinn hluta ársins tekur það að meira eða minna leyti þált í allskonar störfum undir beru lofti, — fjölbreyllum líkamlegum starfsíþróttum, sem æfa og styrkja vöðvana og viðbalda likams- breystinni lítið síður en tilbúnu íþróttirnar (sláttur, rakstur, róður, smalamennska, jarð- yrkja, garðrækt o. fl.). Liggur því í augum uppi, að tilbúnu íþróttirnar verða sveitafólkinu ekki nándarnærri önnur eins nauðsyn og borgar- búanum. En auðvitað gela þær alltaf — marg- ar hverjar — verið þvi skemmtileg og holl lil- Jjreyting, eins og góður og frískandi leikur, og því fullkomlega þess verðar að þeim sé mátu- legur sómi sýndur. Hvað er t. d. eðlilegra en að sveitafólkið einmitt leggi rækt við slcautana og skíðin á veturna, þegar veður og tækifæri leyfir. Handiðnirnar þurfa alls ekki — og eiga alls ekki að vera afrældar fyrir þvi. Sannleikurinn er, að þegar sleppt er nauðsyn kyrsetumanns- ins til lireyfingar og útiveru, má jafnvel segja, að góð liandiðn liafi bæði víðtækara og varan- NÝTT KVENNABLAÐ legra gildi en iþróttirnar. Þar tekur einstak- lingurinn fegurðarsnautt og ónotliæft efnið, leggur i það hugsun sína, hagleik og listhneigð og skapar úr því nýjan Jilui, sem getur lialdið lcngi áfram að hafa bagrænt eða listrænt gíldi — eða hvorutveggja — fyrir einstaklinginn, sem gerði bann, eða aðra. Þannig hefir hand- iðnin álirif bæði inn á við og út á við: Inn á við fyrst og fremst með þvi að auðga iðkanda sinn persónulega, með þvi að þrýsla á eða glæða hugsun lians og huglvvæmni, listhneigð eða feg- urðarsmeklí og auka leikni hans og skapan- megin, og út á við með því að auðga umhverfið að nýjum hlut, og setja með þvi einhvern voll af nýjum persónulegum blæ á það. Þetta tvö- falda gildi bandiðnanna — eða raunar fleslrar vinnu að einliverju leyti — á eflaust aðal þáttinn í því, að iðlcandi þeirra uppslver svo í ofanálag að launum eina dýpstu og liollustu ánægjtt- kenndina, sem til er: vinnugleðina. Einliverj- um dettur nú sennilega í hug að benda á bók- lestur, sem menningarlega gæti fyllt upp í eyðu handiðnanna, en það dreg eg mjög í efa. Að vísu er mildð meiri og fjölbreyltari bókalvoslur til nú en áður. En er ekki yfirleitt svo, að há- vaðinn af fólki, ungu sem gömlu, er hefir yfir tómstundum að ráða (ekki sizt það er liefir nóg af þeim) les yfirJeitl Jjæluir stefnulaust og til- gangsJitið, les af handaliófi og oí't á hundavaði, það sem það nær í og dettur niður á, blátt á- fram af því, að það er ósköp handliæg og fyrir- liafnarlaus dægrastytling. (Ég undanskil hér auðvilað þá, sem að einhverju leyti stunda mám og lesa vissar Jjælviir í þvi slcyni). Shkur lesl- ur faerir fólki venjulega lítinn og losaralegan fróðleilv og lítinn andlegan auð. Auðvitað geta einslaka bæluir Jiaft svo mikið og gott lífsgildi, að þær skilji eiltJivað verulega el'lir Jijá í'lest- um lesendum. *En Jiitt mun aftur ekki svo ó- sjaldan nú á tímum, að t. d. unglingum Jjerist í hendur þær Jjælair, sem siður en svo eru Jík- Jegar lil þess að þroska og göfga Jiugsun hans og kejmdalíf, Iieldur jafnvel þvert á móti. - Og þá verður gróðinn af' bókleslrinum neilcvæð- ur. Veit ég vel, að fyrir margan unglinginn — og þarf ekki ungling til — er skáldsöguleslur oft dæmalaust „spennándi" slvemmtun. En mcð fullri Jji-cinsJcilni vei-ð ég að játa, að þólt cg sem unglingur .væri, eins .og fleiri, all-sólgin i þá slvcmmlun, reyndisl mér gleðin af benni frelcar gruimslæð og skammvinn, skilja lílið eftir. Og eftir minni reynslu og margra annar legg cg

x

Nýtt kvennablað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýtt kvennablað
https://timarit.is/publication/767

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.