Morgunblaðið - 03.05.2011, Blaðsíða 17

meira en 19.000 þorskígildistonnum
á fiskveiðiárinu sem hófst í sept-
ember 2003. Var um að ræða um
5,12% af heildaraflamarki. Sam-
herji kaupir nú 5.900 þorskígildis-
tonn, sem er um 2,6% af heildar-
aflamarki. Skerðing
heildaraflamarks auk ýmissa til-
færslna, skerðinga og smærri
breytinga á kvótakerfinu hafa því
minnkað aflaheimildir ÚA talsvert
á fáum árum, þó svo að ekki megi
útiloka að hluti aflaheimilda félags-
ins hafi verið seldur annað. Ekki
eru með í kaupunum aflaheimildir
fyrir karfa, grálúðu og ufsa.
Óbreyttur rekstur
Eins og áður sagði fylgja ísfisk-
togararnir Sólbakur og Mars með í
kaupum Samherja. Síðarnefnda
skipið hefur ekki verið gert út á
síðustu árum. Þorsteinn Már Bald-
vinsson, forstjóri Samherja, segir í
samtali við Morgunblaðið að ekki
sé reiknað með því að breyting
verði þar á til skamms tíma. Jafn-
vel komi til skoðunar að selja skip-
ið, en hins vegar liggi ekkert á í
þeim efnum. „Í dag gerir Brim út
eitt skip frá Akureyri. Samherji
gerir út tvö bolfiskveiðiskip frá Ak-
ureyri í dag. Skip Samherja hafa
ekki nægar heimildir til að vera í
rekstri allt árið. Þetta er öll útgerð-
in á Akureyri í dag. ÚA gerði á sín-
um tíma út sex skip til að afla bol-
fisks til vinnslu. Í dag er unnið
helmingi minna magn en áður,“
segir Þorsteinn Már. „Við lítum svo
á að við séum að taka áhættu með
þessum kaupum. En við ætlum að
reyna að halda rekstri frystihússins
hér á Akureyri óbreyttum, ef að
forsendur haldast að mestu
óbreyttar.“
Eignir seldar Samherja til
að bæta skuldastöðu Brims
 Hluti skulda Brims tekinn yfir af Samherja  Greiðsla nýtt til að gera Brim laust allra mála hjá Glitni
Morgunblaðið/Kristján
Sólbakur Annað þeirra skipa sem fylgir með í kaupum Samherja á starfseminni á Akureyri. Skipið hét áður Kaldbakur. Var smíðað á áttunda áratugnum.
FRÉTTIR 17Viðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. MAÍ 2011
Talsverð óvissa hefur verið ríkjandi um hver framtíð-
arskipan fiskveiða á Íslandi verður, en ríkjandi stjórn-
völd hafa lýst því yfir að róttækra breytinga megi
vænta í þeim efnum. „Ef að kjörnir fulltrúar þessa
svæðis, eða hluti þeirra, ákveða að þetta sem við er-
um að gera hér sé ekki rétt, verður það bara að koma
í ljós,“ segir Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri
Samherja. Hann segist ekki hafa rætt við þingmenn
eða fulltrúa stjórnvalda í aðdraganda kaupa Sam-
herja á aflaheimildum af Brimi. „Hingað til höfum
við ekki rætt við stjórnmálamenn áður en við ráð-
umst í fjárfestingar, við viljum ekki vinna þannig.“
Ræddi ekki við stjórnvöld
ÞORSTEINN MÁR ÓTTAST EKKI UPPTÖKU AFLAHEIMILDA
Þorsteinn Már
Baldvinsson
FRÉTTASKÝRING
Þórður Gunnarsson
thg@mbl.is
Samherji greiðir um 15 evrur, eða
tæplega 2.500 íslenskar krónur,
fyrir hvert þorskígildistonn í kaup-
um á eignum útgerðarfélagsins
Brims á Akureyri. Með í kaupum
Samherja fylgir fiskvinnsla á Ak-
ureyri og á Laugum og ísfisktog-
ararnir Sólbakur og Mars (áður Ár-
bakur). Segja má að skipin og
vinnslutækin fylgi ókeypis með í
kaupunum, því markaðsverð þess
kvóta sem Samherji eignast við yf-
irtökuna á eignum Brims samsvar-
ar um það bil öllu kaupverðinu –
14,6 milljörðum króna. Samherji
seldi eitt skip erlendis á síðasta ári
fyrir fimm milljarða króna, en hluti
þeirra peninga verður nýttur til að
greiða fyrir eignir Brims. Samherji
tekur síðan yfir hluta skulda Brims
hjá Landsbankanum. Heimildir
Morgunblaðsins herma að Lands-
bankinn hafi verið áhugasamur um
að Brim létti á skuldum sínum.
Frumkvæðið að þessum viðskiptum
kom því leyti frá bankanum, þó að
Brim hafi haft forgöngu um að
finna kaupanda að starfseminni á
Akureyri. Landsbankinn segist í
svari við fyrirspurn hafa verið „ver-
ið hlynntur sölunni.“ Samherji
leggur fram 3,5 milljarða króna við
kaupin, en heimildir Morgunblaðs-
ins herma að þeir fjármunir verði
nýttir til að gera Brim laust allra
mála hjá skilanefnd Glitnis, en hluti
skulda félagsins liggur þar. Orðalag
í tilkynningu vegna sölunnar bendir
til að staða Brims sé erfið, en Sam-
herji er sagður „kaupa eignir og
rekstur“. Því virðist ekki vera sem
greitt sé fyrir hlutafé í því er áður
hét Útgerðarfélag Akureyringa.
Sama verð og við söluna 2004
Sem áður sagði greiðir Samherji
14,6 milljarða króna fyrir starfsemi
Brims á Akureyri, sé yfirtaka
skulda tekin með. Starfsemin verð-
ur nú rekin undir sínu fyrra heiti –
Útgerðarfélag Akureyringa (ÚA).
Feðgarnir í Brim, þeir Kristján
Guðmundsson og Guðmundur
Kristjánsson, keyptu ÚA af Eim-
skipafélaginu Íslands í ársbyrjun
2004 fyrir níu milljarða króna. Á
verðlagi dagsins í dag samsvarar sú
upphæð um 14,6 milljörðum króna,
sem er sama upphæð og Samherji
greiðir í dag fyrir félagið. Salan ár-
ið 2004 var afar umdeild, en lengi
var talið að KEA yrði ofan á í
kapphlaupinu um ÚA. Hart var
deilt á að Eimskipafélagið skyldi
ekki hafa selt félagið til heima-
manna, en margir óttuðust að út-
gerð myndi leggjast af á Akureyri
eftir söluna til Brims. Guðmundur
Kristjánsson, framkvæmdastjóri
Brims, sagði í samtali við Morg-
unblaðið í janúar 2004 að hann teldi
sig hafa greitt hátt verð fyrir ÚA.
Jafnframt sagðist hann hafa fjár-
magnað kaupin með eigin fé og lán-
um frá Landsbankanum, sem nú
átti hlut að máli vegna sölu á hluta
aflaheimilda Brims á Akureyri til
Samherja.
Starfsemin á Akureyri, sem nú
verður aftur rekin undir nafni ÚA,
hefur þó breyst talsvert frá árinu
2004. Samkvæmt ársreikningi ÚA
fyrir árið 2003 voru meira en 500
stöðugildi hjá félaginu, en í dag eru
þau um 150. Þegar Brim keypti fé-
lagið á þeim tíma gerði ÚA út fimm
ísfisktogara, sem var úthlutað
Útlán Glitnis til Brims voru meðal
þeirra lána sem sett voru inn í HAF
Funding. HAF Funding var félag
sem Glitnir hleypti af stokkunum í
september 2008, skömmu fyrir
gjaldþrot bankakerfisins. Tilgang-
urinn með HAF Funding var að
breyta bundnum útlánum í láns-
hæfistengd skuldabréf sem voru
veðhæf hjá Seðlabanka Evrópu.
Lán Brims voru meðal þeirra ís-
lensku útlána sem tekin voru inn í
HAF Funding. HAF þetta var svo-
kallað SPV (e. Special Purpose Ve-
hicle), en stuttlega er rætt um
HAF í skýrslu Rannsóknarnefndar
Alþingis. Við fall bankans urðu lán
Brims þess vegna eftir í gamla
bankanum. Lánum fleiri útgerðar-
félaga en Brims var pakkað inn í
HAF og nýtt til endurhverfra við-
skipta hjá Seðlabanka Evrópu.
Árni Tómasson, formaður skila-
nefndar Glitnis, sagði á upplýs-
ingafundi með fréttamönnum í
mars á þessu ári að samninga-
viðræður við Seðlabanka Evrópu í
Lúxemborg á árunum 2008 og
2009 hefðu forðað því að lán til
samfélagslega mikilvægra fyrir-
tækja yrðu seld á brunaútsölu.
Vísaði Árni þar, að öllum líkindum,
til lána sem pakkað var inn í HAF
Funding.
Brim hefur ekki skilað inn árs-
reikningi frá árinu 2007, en á þeim
tíma skuldaði félagið ríflega 13
milljarða króna. Lán Brims voru í
erlendri mynt, svo að reikna má að
að skuldir félagsins séu í dag tals-
vert hærri í krónum talið. Ekki náð-
ist í Guðmund Kristjánsson, fram-
kvæmdastjóra Brims, við vinnslu
fréttarinnar í gær.
Útlán til Brims veðsett erlendis
VILJA LOSA BRIM UNDAN SKILANEFND GLITNIS
Glitnir Lán Brims sett í HAF Funding.
Morgunblaðið/Árni Sæberg