Morgunblaðið - 03.05.2011, Blaðsíða 21

21
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. MAÍ 2011
Sumarfugl Hún var heldur betur sumarleg þessi unga snót sem spókaði sig í miðbænum í gær.
Eggert
Í upphafi kjörtímabils núver-
andi ríkisstjórnar var stofnað
til víðtæks samráðs um endur-
skoðun á fiskveiðilöggjöfinni.
Til verksins voru fengnir
fulltrúar allra þingflokka, sjó-
menn, útvegsmenn, jafnt smá-
bátaeigendur sem LÍÚ, land-
verkafólk, sveitarfélögin og
eigendur sjávarjarða. Sem sagt
fjölmennur hópur fólks, með
ólíkan bakgrunn og ólík sjón-
armið í þessu mikla og umdeilda máli. Og sjá.
Hið óvænta gerðist. Þessi hópur náði saman
að langmestu leyti. Við skiluðum af okkur ít-
arlegri skýrslu með skýrum tillögum.
Af 18 fulltrúum í nefndinni urðum við 16
sammála um grundvallaratriðin. Málið virtist
í góðum farvegi. Ætla mátti að stjórn-
arfrumvarp sem byggðist á nefndarstarfinu
yrði lagt fram í byrjun þings í október og góð
samstaða skapaðist um afgreiðslu þess á
haustþingi. En svo varð nú aldeilis ekki. Við
höfum mátt fylgjast með ótrúlegri máls-
meðferð, þar sem allt kapp virðist lagt á að
hleypa málinu upp og gera að engu verk sem
unnið var á vegum ráðherraskipaðrar nefnd-
ar undir forystu tveggja áhrifamikilla þing-
manna stjórnarliðsins.
Olli niðurstaða sáttanefndarinnar
vonbrigðum innan ríkisstjórnarinnar?
Hvað veldur? Olli það vonbrigðum á
stjórnarheimilinu að málið var leyst á vett-
vangi stjórnmálaflokkanna og
hagsmunaaðilanna? Hvers
vegna í dauðanum var ekki tek-
ið í útrétta sáttarhönd þeirra
sem höfðu lagt sig í framkróka
við að leysa þetta vandasama
mál? Hvernig má það eiginlega
vera að ekki var hægt að virða
þá samstöðu sem myndaðist á
þeim vettvangi sem rík-
isstjórnin sjálf hafði falið að
vinna að lausn málsins? Þetta
er auðvitað allt saman þyngra
en tárum taki. Það eru liðnir
átta dýrmætir mánuðir frá því
að við skiluðum afrakstri okkar til rík-
isstjórnarinnar. Síðan þá hefur þetta mik-
ilvæga úrlausnarefni verið í innbyrðis reip-
togi stjórnarflokkanna og enginn fengið að
koma að því nema sex útvaldir og innvígðir
þingmenn. Fréttir sem hafa borist í gegnum
fjölmiðla, benda til þess að allt það tog hafi
helst miðað að því að afbaka niðurstöðu
sáttanefndarinnar.
Hrollvekjandi áhrif
fyrningarleiðar
Nú er það svo að sáttanefndin lét athuga
sérstaklega þær hugmyndir sem hafa verið
settar fram af stjórnvöldum, runnar undan
rifjum Samfylkingarinnar, að fyrna afla-
heimildir á 20 árum. Niðurstaðan var skýr.
20 ára fyrning fiskveiðiheimilda leiðir til
gjaldþrots sjávarútvegsfyrirtækja sem ráða
yfir 45 til 50% af aflahlutdeildum. Þetta er
hrollvekjandi. Helmingur sjávarútvegsins
færi bókstaflega á hausinn ef fylgt yrði eftir
þeirri hugmyndafræði, sem ætlunin var að
hrinda í framkvæmd af stjórnvöldum. Og
ekki er þó öll sagan sögð. Ef helmingur sjáv-
arútvegsins yrði gjaldþrota blasir við að stór
hluti til viðbótar yrði mjög laskaður og réði
ekki við að takast á við framtíðar-
skuldbindingar í formi nýrra fjárfestinga.
Það er líka ljóst að stærri fyrirtækin og hin
grónari réðu betur við fyrninguna. Það yrðu
þá sérstaklega einyrkjar og nýliðar sem yrðu
fyrir barðinu á stefnumörkun af þessum
toga. Við sæjum byggðaröskun af áður
óþekktri stærð og gríðarlega samþjöppun
aflaheimilda. Það er því ekki að undra að í
sáttanefndinni litist mönnum ekki á blikuna.
Ekki heldur fulltrúum Samfylkingar og
Vinstri grænna. Nær einróma niðurstaða
okkar í sáttanefndinni var því að leggja til
allt aðra nálgun. Við höfnuðum fyrning-
arleiðinni og lögðum til það sem kallað hefur
verið samningaleið. En í hverju fólst hún?
Þetta er samningaleiðin
Í fyrsta lagi gerðum við tillögu um að setja
í stjórnarskrá ótvírætt ákvæði um eign-
arhald ríkisins/þjóðarinnar á fiskveiði-
auðlindinni.
Í annan stað er lagt til að horfið verði frá
því að úthluta veiðirétti til ótiltekins tíma.
Þess í stað er gert ráð fyrir að gerðir verði
samningar um nýtingu aflaheimilda til tiltek-
ins tíma. Með öðrum orðum að kveðið sé
skýrt á um að um sé að ræða nýtingarrétt á
auðlind sem sé í eigu þjóðarinnar/ríkisins.
Í þriðja lagi að fyrir þennan nýtingarrétt
beri að greiða eigandanum afgjald, þannig að
tryggt sé að afraksturinn skili sér með bein-
um hætti til ríkisins.
Í fjórða lagi að tilteknum hluta aflaheim-
ilda sé ráðstafað á félagslegum, byggðaleg-
um og atvinnulegum grunni.
Í fimmta lagi að gætt sé jafnræðis við út-
hlutun nýrra aflaheimilda, eða heimilda sem
komi til endurúthlutunar.
Virðir ríkisstjórnin
ekki niðurstöðu eigin fulltrúa?
Þetta er skýrt. Við sem stóðum að þessu
samkomulagi viljum virða það. Þetta á við
minn flokk, Sjálfstæðisflokkinn. Spurningin
sem við þekkjum ekki enn svarið við á þess-
ari stundu, er hvort ríkisstjórnin ætli að
virða þessa niðurstöðu. Ábyrgð hennar er
mikil. Hún hóf þessa vegferð. Sáttanefndin
starfaði í umboði sjávarútvegs- og landbún-
aðarráðherra, í anda stefnuyfirlýsingar rík-
isstjórnarinnar. Ríkisstjórninni ber því að
virða þetta samkomulag og hlaupa ekki eftir
kenjum þeirra sem enn fylgja gjaldþrota
hugmyndafræði fyrningarleiðar. Hvort sem
hún birtist í nýjum felubúningi eður ei.
Eftir Einar Kristin
Guðfinnsson
»Hvernig má það eiginlega
vera að ekki var hægt að
virða þá samstöðu sem mynd-
aðist á þeim vettvangi sem rík-
isstjórnin sjálf hafði falið að
vinna að lausn málsins?
Einar K. Guðfinnsson
Höfundur er alþingismaður og nefndarmaður í
nefnd sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um
endurskoðun fiskveiðistefnunnar.
Svíkur ríkisstjórnin?
Það hefur borið nokkuð á því
það sem af er kjörtímabili að
meirihlutinn í Kópavogi ræðst í
verkefni sem enginn samþykkt er
fyrir. M.ö.o. gefur réttri stjórn-
sýslu langt nef. Skýringin er
gjarnan sú að það sé gert af því að
það kostar ekkert eða mjög lítið.
Annað hefur svo komið á daginn.
Mig langar að nefna nokkur dæmi
um þetta en jafnvel þó ekki sé
endilega um háar tölur að ræða þá
eru þessi dæmi slæmur fyrirboði
um það sem koma skal í rekstri bæjarins.
Skipulagsbreytingar
í stjórnsýslunni
Strax á fyrstu dögum kjörtímabilsins var
KPMG fengið það hlutverk að koma fram með
tillögur um breytingar á skipuriti á bæjar-
skrifstofunum. Ákveðið var að halda minnihlut-
anum alveg fyrir utan þessa vinnu þrátt fyrir
loforð um annað. Vinnubrögðin voru sérstök því
engin viðtöl voru tekin við starfsfólk bæjarins
um eðli og umfang einstakra starfa og sviða.
Læðist því óneitanlega að sá grunur að um
pantaða niðurstöðu hafi verið að ræða. Fulltrú-
ar Sjálfstæðisflokksins lögðu fram fyrirspurn
um kostnaðinn. Vikurnar liðu og engin svör bár-
ust. Loks var upplýst munnlega að þetta myndi
kosta 3-600 þúsund krónur. Niðurstaða eftir að
hafa beðið í 5 mánuði eftir skriflegu svari: 1,1
milljón króna.
Hamraborgarhátíð
Síðastliðið sumar lásu bæjarfulltrúar ásamt
öðrum um það í fjölmiðlum að halda ætti svo-
kallaða Hamraborgarhátíð. Í ljósi þess að engin
slík samþykkt lá fyrir var spurt út í kostnað við
hátíðina. Ekki stóð á svörunum. Hamraborgar-
hátíðin átti ekki að kosta neitt. Niðurstaða: 2
milljónir króna.
Skrúðgangan
sumardaginn fyrsta
Fyrir skemmstu var slegin af áratuga hefð í
Kópavogi fyrir skrúðgöngu á sumardaginn
fyrsta sem skiplögð var af skátunum í samstarfi
við skólahljómsveit Kópavogs. Það var gert í
ljósi þess að ekki væru til peningar. Þær upplýs-
ingar höfðu varla borist til skátanna þegar upp-
lýst var að öllum yrði boðið frítt í sund á sum-
ardaginn fyrsta. Þegar spurt var hvað það
myndi kosta stóð ekki á svarinu: 320 þúsund
krónur. Niðurstaða: ríflega 800
þúsund krónur.
Heimgreiðslur
til barnafjölskyldna
Við gerð fjárhagsáætlunar 2011
var ákveðið að heimgreiðslur til
foreldra barna undir tveggja ára
aldri yrðu 25 þúsund krónur út ár-
ið. Meirihlutinn ákvað síðan að
efna þetta ekki, heldur slá greiðsl-
urnar af þann 1. september nk.
Fjórflokka meirihlutinn hikar
ekki eitt augnablik við að ráðast
gegn fjölskyldum yngstu
barnanna í bænum, sem líklegast eru sá hópur
sem á hvað erfiðast uppdráttar í atvinnuleysinu.
Eftir tillögu frá bæjarfulltrúum Sjálfstæð-
isflokksins var ákveðið að taka þessa ákvörðun
til endurskoðunar.
Kjarrið
Við gerð fjárhagsáætlunar kom fram að leik-
skólinn Kjarrið væri hlutfallslega dýrari en aðr-
ir leiksskólar í Kópavogi vegna smæðar sinnar.
Leikskólinn er einkarekinn og því var sam-
mælst um að kanna hvort núverandi rekstrar-
aðili gæti gert það með hagkvæmari hætti og
lækkað kostnað bæjarins. Það var ekki efnt
heldur var samningnum sagt upp án viðræðna.
Rekstraraðilinn lagði fram tilboð í samræmi við
markmið bæjarins en á það er ekki hlustað. Er
hugsanlegt að þessi vinnubrögð séu viðhöfð
vegna þess að leikskólastjóri Kjarrsins er for-
maður Sjálfstæðiskvennafélagsins Eddu í
Kópavogi? Málið lyktar allt af furðupólitík
vinstri flokkanna.
Þetta eru einungis fá dæmi um það hvernig
orð og efndir fara ekki saman hjá fjórflokknum í
Kópavogi og um leið gefur þetta innsýn í viðhorf
meirihlutans til reksturs og eðlilegrar stjórn-
sýslu. Fjögurra flokka meirihluti er ávísun á
óreiðu.
Eftir Ármann Kr. Ólafsson
» Fjórflokka meirihlutinn í
Kópavogi hikar ekki eitt
augnablik, í mesta atvinnuleysi
síðari tíma, við að ráðast gegn
fjölskyldum yngstu barnanna í
bænum.
Ármann Kr. Ólafsson
Höfundur er bæjarfulltrúi og oddviti Sjálfstæðis-
flokksins í Kópavogi.
Orð og efndir
fjórflokka meirihlutans
í Kópavogi