Dagblaðið Vísir - DV - 23.02.2004, Qupperneq 6

6 MÁNUDAGUR 23. FEBRÚAR 2004
Fréttir DV
Kjarnorku-
stríð eftir
20 ár?
Leynileg skýrsla frá
Pentagon, sem breska blað-
ið Observer segist hafa
komist yfir, varar við stór-
felldum veðurfarsbreyting-
um á næstu tuttugu árum.
Spá þeir því að versnandi
veðurfar muni leiða til
þurrka, hungursneyðar og
kjarnorkustríðs þar sem
þjóðir muni takast á um
þær auðlindir sem eftir eru.
Er skýrslan talin einkar
neyðarleg fyrir Bush sem
hefur statt og stöðugt hald-
ið því fram að engar verð-
urfarsbreytingar eigi sér
stað. Getur verið að skýrsl-
an muni hafa áhrif á vænt-
anlegar forsetakosningar,
þar sem Kerry viðurkennir
veðurfarsbreytingar sem
vandamál.
Skortir sjúk-
linga kostn-
aðarvitund?
Atli Gíslason varaþingmaður VG.
„Efþú færð krabbamein, áttu
þá að hugsa um hvað það
kostar að fá bata? Þetta mál á
ekki að snúast um kostnað
heldur sþurninguna um að fá
bata. Annars tel ég þessa um-
ræðu vera annað nafn á þess-
um endalausa niðurskurði í
heilbrigðiskerfinu sem átt hef-
ur sér stað á undanförnum
árum. Og ef til vill er þetta líka
einkavæðing í felulitunum."
Hann segir / Hún segir
„Á Islandi greiða heimilin um
15% afútgjöldum heilbrigðis-
kerfisins, en hitt er greitt með
skattfé. Kostnaðarþátttaka
sjúklinga hér er með því
lægsta sem þekkist innan
OECD og við þær kringum-
stæður segja fræðin að sé til-
hneiging í þá veru að fólk of-
noti þjónustu. Því má auðvit-
að skoða þessa kostnaðar-
þátttöku almennings og
einnig taka tillit til þess hvað
einstaka sjúklinga- og tekju-
hópar greiða - og hvort skipt-
ingin þar sé sanngjörn."
Ásta Möller varaþingmaður
Sjálfstæðisflokksins.
Það vakti athygli í vikunni að ungum drengjum frá Sri Lanka var synjað um að fá
að dvelja hér á meðan mál þeirra yrði skoðað. Nokkur umræða hefur skapast um
málefni útlendinga sem hingað leita og um síðustu helgi gáfu hjón á þrítugsaldri
sig fram, ásamt 11 mánaða og tveggja ára gömlum börnum. DV tók Katrínu Theó-
dórsdóttur lögmann tali en hún sá um mál fyrrnefndra drengja á meðan þeir
dvöldu hér á landi.
Utlendingar eru beittir
full mikilli hörku hér
Á dögunum fylgdist þjóðin með því er tveir
ungir drengir frá SriLanka voru leiddir grátandi út
úr húsi Rauða krossins af lögreglunni eftir að þeim
hafði verið synjað um að fá að dvelja á landinu á
meðan mál þeirra væri til meðferðar í stjórnkerf-
inu. Þetta voru pólitískir flóttamenn sem sóttu um
hæli hér á
landi. Drengirnir, sem hafa verið hér frá því unt
miðjan nóvember, fengu synjun með úrskurði Út-
lendingastofnunar á mánudaginn var og voru
handteknir í framhaldi af því og vistaðir af lögregl-
unni.
Katrínu Theódórsdóttir, lögmaður drengjanna,
segir að þegar niðurstaða Utlendingastofnunar
hafl legið fyrir hafl drengjunum boðist að kæra úr-
skurðinn til dómsmálaráðuneytisins og þeim
skipaður talsmaður í framhaldi af því. „Þar sem
vafi lék á um aldur umsækjendanna var ákveð-
ið að óska eftir frestun á réttaráhrifum úr-
skurðar meðan málið væri í kærumeðferð.
Ég lét Ríkislögreglustjóra vita um beiðnina
því málið er komið í þeirra hendur eftir að
Útlendingastofnun hefúr kveðið upp úr-
skurð sinn. Það sem gerðist síðan var að
áður en svar hafði borist við beiðninni var
lögreglan búin að handtaka drengina."
Andúð íslendinga á útlendingum
Katrínu finnst yfirvöld hafa gengið full-
harkalega fram í þessu máli. „Ég tel að
nauðsynlegt hafl verið að gefa þeim kost á
að sýna fram á að þeir segðu rétt til um ald-
ur, því ef þeir eru undir lögaldri erum við
ábyrg fyrir umsókn þeirra. Það er hins vegar
engin trygging fyrir því að það náist til þeirra
ef niðurstaðan verður sú að það beri að fjalla
um umsóknina hér, enda eru þeir ekki lengur á
áhrifasvæði fslands,“ segir Katrín og.bætir við
að það sé galli á málsmeðferð laganna hversu
seint talsmaðurinn kemur að málum umsækj-
enda. Einkum eigi það við í Schengen-málunum.
„Útlendingurinn er yfirleitt farinn þegar tals-
maður kemur að málinu,“ segir Katrín og bendir
á að í máli drengjanna hafi aldrei verið haft
samband við þá á meðan málið var á rann-
sóknarstigi og þeim því ekki gefinn kostur á
að sanna áldur sinn, til að mynda með því
að kalla eftir gögnum frá þeirra heima-
landi.
Talað hefur verið um ákveðna
Katrín Theódórsdöttir lögmaöur hef-
ur reynslu af málefnum útlendlnga
Hún segir enga tryggingu fyrir þvf aö
hægt verOi aö ná f drengina í Þýska-
landi þegar ioks verði kveöinn upp
endanlegur úrskuröur í máli þelrra hér.
útlendingaandúð á íslandi sem speglist í harka-
legri meðferð yfirvalda á útlendingum sem eru í
leit að betra lífi. Um það segir Katrín að stjórnvöld
í Evrópu hafi á síðustu árum verið að takmarka
inngöngu útlendinga til Sambandsins, meðal ann-
ars með samræmdum reglum.
„Með Schengen- og Dyflinar-samkomulaginu
versla aðildarríkin með ábyrgðina á hælisumsókn-
um enda þótt hvert þeirra sé ábyrgt á grundvelli
Flóttamannasamningsins," segir Katrín en sam-
kvæmt samkomulaginu er það svo að eftir að um-
sækjandi hefur sótt um hæli í einu Evrópuland-
anna geta öll hin synjað honum um landvist og
vísað honum aftur til þess lands án þess að taka
umsókn hans til efnislegrar meðferðar.
Útlendingaandúð í Evrópu
Til þess að tryggja framkvæmd sarhkomulags-
ins hafa Schengen-löndin komið -sér upp sam-
ræmdum gagnabanka með upplýsingum um alla
hælisumsækjendur, svo sem ljósmyndir, fingraför
og fleira. Katrín segir að þessi þróun í Evrópu hafi
vakið ugg mannréttindasamtaka og orðið tilefni
ályktana hjá mannréttindanefnd Sameinuðu
þjóðanna.
„I þessu sambandi er vert að geta þess að af 23
milljónum flóttamanna í heiminum eru aðeins 5%
í Evrópu. En maður getur líka séð fyrir sér stöðu ís-
lands í þessu umhverfi. Það er nær útilokað að
nokkur hælisleitandi komi til íslands án þess að
hafa komið við í öðru Evrópuríki og því er langoft-
ast unnt að bera fyrir sig regluna um fyrsta
griðland. Margir tala um að það sé vaxandi útlend-
ingaandúð í Evrópu," segir Katrín og bendir einnig
á að löggjöfin hér á landi sé ung og að við séum
enn að læra. Hinir erlendu samningar hafi auk
þess gert málin flóknari.en ella. Lögin eigi að vera
í stöðugri endurskoðun og það sé mikilvægt að ís-
lensk stjórnvöld forðist þrönga óbilgjarna túlkun á
reglum sem leiði til ábyrgðarleysis íslenska ríkisins
og segir Katrín ekki sjálfgefið að það standist fyrir
dómstólnum í Strassborg.
berg!jot@dv.is
Pálmi í Snævarsvídeó er ósáttur við nýjan leik Coca Cola
Vill ekki beina
viðskiptavinum til
samkeppnisaðila
Pálmi fvarsson, eigandi Snævarsvídeós Er mjög óánægður með það að þurfa að visa við-
skiptavinum sinum til samkeppnisaðila.
„Maður er frekar spældur yfir því
að vera að dreifa auglýsingum fýrir
samkeppnisaðila," segir Pálmi
Ivarsson, eigandi Snævarsvídeós á
Höfðabakka. Hann er óánægður
með nýja kók-leikinn þar sem fólki
er boðið að safna fimm gulum bros
kóktöppum og skila þeim í Snæ-
lands-vídeóleigurnar og Bónus-
vídeóleigurnar ásamt bensínstöðv-
unt vítt og breitt um landið. Skili fólk
inn þessum tilteknu töppum fæst
ein kókflaska gefins. „Ég er mjög fúll
yfir því að maður sé að hvetja við-
skiptavini sína til þess að fara eitt-
hvað annað," segir Pálmi.
„Við þessir smærri sem erum
bara með eina sjoppu kaupum gosið
inn á miklu hærra verði en stóru
karlarnir sem eiga fullt af sjoppum.
Þeir fá magntilboð og svo erum við
að hvetja viðskiptavinina til þess að
versla við þá,“ heldur Pálmi áfram.
„Ósanngirnin er'sú að þegar farið
er að velja eina svona smávöruversl-
un út, þ.e. Snælands- og Bónus-
vídeó, er það ósanngjarnt gagnvart
hinum. Maður slæst ekki við Hag-
kaup, Nóatún og Bónus og svoleiðis
stórverslanir en þegar farið er að
fara í verslanir sem eru í sama geira
og ég, er ég ósáttur við að vísa við-
skiptavinum mínurn í aðra sölu-
turna til þess að fá ókeypis kók,“
segir Pálmi.
DV náði tali af Þorsteini Jónssyni
í Kók og segir hann að þar sé ekki
verið að hygla einum umfram ann-
an. „Það er mjög leitt ef fólki finnst
þetta ósanngjarnt. Þetta er bara leik-
ur sem við erum með í gangi og fólk
á líka að skila töppunum á bensín-
stöðvar en ekki bara á.vídeóleigurn-
ar,“ segir Þorsteinn og bætir við að
þetta sé bara einn af þeim leikjum
sem Kók sé svo oft með.
Skilafrestur á töppunum rennur
út 1. maí.