Morgunblaðið - 23.02.2012, Qupperneq 37

MENNING 37
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 23. FEBRÚAR 2012
AF EINRÆÐI
Vilhjálmur A. Kjartansson
vilhjalmur@mbl.is
Eins furðulegt og það kann aðvera varð mér hugsað tilNorður-Kóreu þegar ég
frétti af andláti sönggyðjunnar
Whitney Houston. Ekki vegna þess
að söngkonan hafi haft nokkur
tengsl við einræðisríkið heldur
vegna mismunandi viðbragða fólks
við andláti annars vegar Whitney,
sem var heimsfræg fyrir ynd-
isfagra rödd sína og söng, og hins
vegar einræðisherrans Kims Jong-
ils, sem er best þekktur fyrir að
fangelsa heila þjóð og svelta. Kró-
kódílatárin féllu fyrir einræð-
isherrann en raunverulega sorg-
mæddir aðdáendur syrgja Whitney
Houston.
  
Fáum er hleypt inn í þessaparadís sósíalismans en
bandaríska fjölmiðlakonan Lisa
Ling fékk leyfi til að fylgja augn-
lækninum dr. Ruit frá Nepal eftir
þegar hann fór í sína árlegu ferð til
Norður-Kóreu til að veita kúguðum
þegnum einræðisherrans lækn-
isþjónustu sem þykir sjálfsögð á
Vesturlöndum og hinum siðaða
heimi en er ófáanleg fyrir aðra en
háttsetta hershöfðingja og embætt-
ismenn í Norður-Kóreu. Þessi hug-
rakki læknir og fjölmiðlakona
lögðu líf sitt að veði þegar þau
Eymd og alræði
einræðisherrans
Heimildamynd Myndin Inside – Undercover in North Korea lýsir ástandinu í Norður-Kóreu á sláandi hátt.
ákváðu að gera heimildamynd um
heimsóknina og ástandið í landinu.
Myndin, sem heitir „Inside – Un-
dercover in North Korea“ og var
sýnd á National Goegraphic, sýnir
vel eymdina og súrrealískan veru-
leika í þessu alræmda sósíalistaríki
þar sem kommúnismi og útlend-
ingahatur hafa fangelsað heila
þjóð.
  
Eina leið fréttakonunnarbandarísku til að fá leyfi til að
fara inn í Norður-Kóreu var að
þykjast vera hluti af læknahópi Ru-
its og hefst myndin á undirbúningi
þeirra í Nepal þar sem upptökubún-
aður hennar er falinn innan um
læknisbúnað Ruits. Strax á flugvell-
inum í Katmandú í Nepal mætti
þeim sex manna sendinefnd frá
Norður-Kóreu sem hafði það eina
verkefni að fylgja hópnum eftir
hvert einasta fótmál frá upphafi til
enda ferðarinnar. Vegabréf var
tekið af öllum þegar komið var til
Pjongjang, höfuðborgar Norður-
Kóreu, og hópurinn varr algjörlega
upp á miskunn einræðisríkisins
kominn.
  
Strax við komuna til Pjongjanger ljóst að læknunum verður
ekki hleypt til fátækustu hluta
landsins heldur er komið með sjúk-
linga sem ríkinu er þóknanlegt að
fái lækningu. Það er ljóst í upphafi
við komuna til Norður-Kóreu að
sett er upp leikrit fyrir útlend-
ingana en þrátt fyrir það er aðbún-
aður og eymdin það mikil að ekkert
leikrit stjórnvalda getur hulið
ástandið. Kaldhæðnin leynir sér
heldur ekki þar sem tækjabúnaður
dr. Ruits er allur frá landi hinna
frjálsu, Bandaríkjunum, sem eru
helsti óvinur Norður-Kóreu. Ef
hægt er að draga einhvern lærdóm
af þessari frábæru heimildamynd
er hann sá að veggir og múrar sem
ríki reisa geta bæði þjónað þeim til-
gangi að halda fólki úti en ekki síst
til þess að koma í veg fyrir för fólks
úr eigin landi. Þegar öllu er á botn-
inn hvolft erum við öll ein-
staklingar, sama hvar á hnettinum
við erum fædd, og höfum sambæri-
lega væntingar og vonir til lífsins,
þ.e. að vera hamingjusöm og líða
vel. Ég mæli með þessari mynd fyr-
ir alla en vara þó við, því að hún
kallar fram sterkt hatur á stjórnar-
herrum í Norður-Kóreu á sama
tíma og óhjákvæmilegt er að finna
til með kúguðum þegnum þessa fal-
lega en fátæka lands.
» Veggir og múrarsem ríki reisa geta
bæði þjónað þeim til-
gangi að halda fólki úti
og eins að koma í veg
fyrir för fólks úr eigin
landi.
Vilhjálmur A. Kjartansson
vilhjalmur@mbl.is
Synthadelia Records er ný nálgun
Vilmars Pedersen, tónlistarmanns,
á plötufyrirtæki og tónlistarmark-
aðinn. Fyrirtækið gefur eingöngu
út tónlist á netinu og sér fyrirtækið
um að kynna tónlistarmenn og
koma tónlist þeirra í sölu á allar
helstu tónlistarsíður heims á borð
við iTunes, Amazon o.fl. stórar síð-
ur. Spurður um upphafið og hug-
myndina að fyrirtækinu segir Vilm-
ar að fyrst hafi hugmyndin verið að
gera þetta utan um eigin tónlist en
síðan hafi fyrirtækið vaxið og dafn-
að frá því það var stofnað í janúar
2011. „Synthadelia var verkefnið í
kringum mína eigin tónlist en síðan
fór ég að vinna með öðrum tónlist-
armönnum og þetta byrjaði að
vinda upp á sig,“ segir Vilmar.
Fjöldi tónlistarmanna hefur gefið
út tónlist sína með Synthadelia Re-
cords, m.a. Inside Bilderberg, með
Georg Pétri Sveinbjörnssyni, En-
kídú með Þórði Hermannssyni, Zo-
wie með Óskari Þór Arngrímssyni
o.fl. góðum tónlistarmönnum. Frá
því fyrirtækið var stofnað fyrir
rúmu ári síðan hefur það gefið út 13
plötur á netinu og enn bætast við
tónlistarmenn og er fyrirtækið vax-
andi.
Einstakir á Íslandi í útgáfu
„Við erum alfarið að gefa út og
kynna tónlist á netinu og ég veit
ekki til þess að
aðrar plötuútgáf-
ur séu að sérhæfa
sig eingöngu í
því,“ segir Vilmar
en sala á tónlist í
gegnum netið hef-
ur aukist gífurlega á undanförnum
árum og nú er það orðið svo að
geisladiskurinn virðist vera á sínum
síðustu metrum. „Með tilkomu tón-
listarsíðna á borð við gogoyoko og
tónlist.is auk allra erlendra síðna
hefur markaður með tónlist breyst.
Nú kaupir fólk tónlistina frekar á
netinu og hljómsveitir gefa út vínil
fyrir þá sem vilja eitthvað eigu-
legra og með meira söfnunargildi.
Geisladiskurinn er á leiðinni út.“
Helsti kosturinn við að vera al-
farið á netinu er að allur kostnaður
er minni, að sögn Vilmars sem seg-
ist einnig leggja mikið upp úr því
að vinna meira með tónlist-
armönnum en kannski almennt ger-
ist hjá plötufyrirtækjum og út-
gáfum.
Í janúar kom Mick Pollock til liðs
við útgáfuna sem sér um að dreifa
og kynna diskinn hans Universal
Roots. Þá segir Vilmar að Mick
Pollock sé að vinna í nýjum disk
með bróður sínum Danny Pollock
sem komi út einhvern tíma á þessu
ári. „Þau lög sem ég hef heyrt frá
þeim og gætu endað á nýja diskn-
um eru gott bland af kántrí tónlist,
blús og fleiru. Það verður góður
diskur sem ætti að ná til margra.“
Plötuútgáfa Vilmar Pedersen, stofnandi og eigandi Synthadelia Records.
Ungt framsækið
útgáfufyrirtæki
 Synthadelia Records gefur út á netinu
Rokkararnir í Rolling Stones hafa
enn ekkert gefið upp um hvort sveit-
in hyggst fara í tónleikaferð á þessu
ári. Orðrómur um fyrirhugaða tón-
leikaferð hefur þó verið í gangi og
gaf Ronnie Wood honum byr undir
báða vængi þegar hann gaf í skyn að
sveitin væri í þann veginn að leggja í
hann. „Það væri elskulegt, væri það
ekki? Okkur finnst við vera komnir á
þann stað að fara að túra. Ég veit
ekki hvað gerist en okkur finnst öll-
um í hljómsveitinni að við skuldum
sjálfum okkur það og aðdáendum að
fara í tónleikaferð í ár,“ sagði Ronn-
ie Wood í viðtali við Radio Times. Í
nóvember bárust þær fréttir af
hljómsveitinni að Mick Jagger og
Keith Richards hefðu verið að skipu-
leggja 50 ára afmæli hljómsveit-
arinnar en hún spilaði fyrst saman
12. júlí 1962. Hnökrar urðu þó á
plönum þeirra þegar Richards gerði
grín að manndómi Jaggers í sjálfs-
ævisögu sinni.
Langar alla á tónleikaferð í ár
Stórstjörnur Hljómsveitin Rolling Stones verður 50 ára á þessu árin en hún
kom fyrst fram 1962 og frá þeim tíma hefur hún selt 240 milljón plötur.
SMÁRABÍÓ HÁSKÓLABÍÓ 5%NÁNAR Á MIÐI.ISGLERAUGU SELD SÉR 5%
THIS MEANS WAR KL. 5.45 - 8 - 10.15 14
THIS MEANS WAR LÚXUS KL. 5.45 - 8 - 10.15 14
STAR WARS EPISODE 1 3D ÓTEXTUÐ KL. 5 10
SAFE HOUSE KL. 5.30 - 8 - 10.30 16
SKRÍMSLI Í PARÍS 3D KL. 3.30 L
CHRONICLE KL. 6 - 8 - 10 12
CONTRABAND KL. 8 - 10.30 16
ALVIN OG ÍKORNARNIR 3 KL. 3.40 L
TOPPMYNDIN Á ÍSLANDI Í DAG!
FRÉTTABLAÐIÐ
MORGUNBLAÐIÐ
BORGARBÍÓ NÁNAR Á MIÐI.IS
THIS MEANS WAR KL. 8 - 10 14
SAFE HOUSE KL. 10 16
STAR WARS EPISODE 1 3D ÓTEXTUÐ KL. 5.40 10
SÁ SEM KALLAR KL. 6 L
FRÁBÆR GRÍNHASARMYND SEM ENGIN MÁ MISSA AF!
FT/SVARTHÖFÐI.IS
N.R.P., BÍÓFILMAN.IS A.E.T, MORGUNBLAÐIÐ
H.V.A. FRÉTTABLAÐIÐ
THIS MEANS WAR KL. 5.45 - 8 - 10.15 14
STAR WARS EP1 3D ÓTEXTUÐ KL. 6 - 9 10
SAFE HOUSE KL. 8 - 10.30 16
THE DESCENDANTS KL. 5 .30 L
LISTAMAÐURINN KL. 6 - 8 - 10 L
TOTAL FILMBOXOFFICE MAGAZINE
SVARTHÖFÐI.IS
SVARTHÖFÐI.IS