Morgunblaðið - 05.06.2012, Page 16
FRÉTTASKÝRING
Hörður Ægisson
hordur@mbl.is
Þróunin á alþjóðlegum fjármála-
mörkuðum síðustu daga gefur til
kynna að sumarið verður allt annað
en tíðindalítið. Hætturnar leynast
víða. Greiðsluþrot Grikklands og
uppbrot evrópska myntbandalags-
ins. Hörð lending í Kína. Veikur
efnahagsbati í Bandaríkjunum. Og
lánveitingar milli ríkja drógust sam-
an um tæplega 800 milljarða Banda-
ríkjadala á fjórða ársfjórðungi síð-
asta árs. Það er mesti samdráttur
frá því að fjármálakreppan skall á
haustið 2008. Skulda- og banka-
kreppan á evrusvæðinu er því farin
að teygja anga sína út fyrir álfuna
með áþreifanlegum hætti.
Til marks um þá auknu svartsýni
sem einkennir markaði beggja
vegna Atlantshafsins þá lét fjárfest-
irinn George Soros þau ummæli
falla um liðna helgi á ráðstefnu á
Ítalíu að evrópskir ráðamenn hefðu
aðeins þrjá mánuði til stefnu eigi að
takast að afstýra hruni myntbanda-
lagsins. Hann segir þýska hagkerfið
ekki standa jafn traustum fótum
eins og stundum er haldið fram. So-
ros spáir því að þegar nær dregur
hausti fari að draga úr hagvexti í
Þýskalandi – og um leið verði An-
gelu Merkel kanslara gert erfiðara
um vik að sannfæra þýskan almenn-
ing um nauðsyn þess að koma öðr-
um evruríkjum í erfiðleikum til að-
stoðar.
Ljóst er að fjölmörg ríki á evru-
svæðinu munu á næstu mánuðum
þurfa á slíkri aðstoð að halda – að
öðrum kosti blasir við þeim fátt ann-
að en greiðsluþrot. Í gærmorgun til-
kynntu portúgölsk stjórnvöld að þau
hefðu þurft að veita 6,65 milljarða
evra, jafnvirði um þúsund milljarða
íslenskra króna, til þriggja banka
þar í landi. Sú fjárhagsinnspýting
var talin nauðsynleg til að bankarnir
uppfylltu kröfur evrópska bankaeft-
irlitsins um lágmarks eigið fé.
Vegna náinna efnahagstengsla þá
hefur skuldakreppan í Grikklandi
óhjákvæmilega haft mikil áhrif á
Kýpur. Frá því var greint í fjölmiðl-
um um helgina að flest benti til þess
að stjórnvöld í Kýpur, en þar búa
ríflega 1,1 milljón manna, ættu ekki
annarra kosta völ en að leita til ESB
og AGS eftir fjárhagsaðstoð. Lán
kýpverskra banka til Grikklands
nema 23 milljörðum evra.
Að lána kreditkortið sitt
Á meðal evrópskra stefnusmiða er
nú rætt um það í vaxandi mæli að
grípa verði til aðgerða sem miða að
því að koma á fót bankabandalagi
innan evrusvæðisins. Slíkt bandalag,
sem er talið nauðsynlegt eigi evru-
svæðið að vera sjálfbært til lengdar,
myndi felast í því að sett yrði upp
sameiginlegt fjármálaeftirlit, inn-
stæðutryggingakerfi og ráðist í
útgáfu evruskuldabréfa.
Fram til þessa hafa allar hug-
myndir í þá veru mætt mikilli and-
stöðu Þjóðverja. Jens Weidmann,
bankastjóri Þýska seðlabankans, lét
nýlega hafa það eftir sér að útgáfa
sameiginlegra evruskuldabréfa væri
það sama og lána einhverjum
kreditkortið sitt, sem kann ekki að
fara með það. Hins vegar telja sum-
ir fréttaskýrendur að tillögur Mar-
iano Rajoy, forsætisráðherra Spán-
ar, um ríkisfjármálabandalag, sem
hann kynnti um helgina, séu í raun
settar fram í samráði við Þjóðverja.
Fram kemur í frétt Financial
Times að Merkel vonist til þess að
leiðtogafundur ESB í lok júní muni
samþykkja vegvísi að slíku banda-
lagi. Nái þær tillögur fram að ganga
yrði um að ræða veigamestu breyt-
ingarnar á grunnstoðum evrusvæð-
isins frá stofnun þess. Ríkisfjár-
málabandalag þýðir með öðrum
orðum að einstök aðildarríki evr-
unnar missa forræði á ríkisfjármál-
um sínum. Fjármálaskýrendur
benda á að ráðamenn í Þýskalandi
myndu aldrei samþykkja að koma á
fót bankabandalagi nema fyrst yrðu
tekin skref í átt að sameiginlegri yf-
irstjórn ríkisfjármála á evrusvæð-
inu.
Endurtekur sumarið 2008 sig?
Það er aftur á móti ljóst að reikn-
ingurinn við sameiginlega útgáfu
evruskuldabréfa myndi að stórum
hluta lenda á þýskum skattgreið-
endum. Samkvæmt nýrri greiningu
fjárfestingabankans Jefferies þá
myndi lántökukostnaður Þýska-
lands meira en tvöfaldast – úr 1,4% í
3,7%. Það þýddi árlegan kostnað
upp á 49 milljarða evra, eða um tæp-
lega 2% af landsframleiðslu Þýska-
lands. Það stóð því ekki á svörum
þegar Merkel var spurð um afstöðu
sína um liðna helgi til þess að koma
á fót ríkisfjármálabandalagi, útgáfu
evruskuldabréfa og heimild til Evr-
ópska seðlabankans að kaupa upp
ríkisskuldabréf evruríkja. „Ekki
undir neinum kringumstæðum,“
sagði Merkel. Fjárfestar ættu að
stilla væntingum sínum í hóf. Það er
hætt við því að sumarið sem er í
vændum muni minna um margt á
sumarið 2008.
Bankabandalag til bjargar?
Evrukreppan hefur áhrif út fyrir álfuna Kýpur þarf brátt að leita aðstoðar
Rætt um banka- og ríkisfjármálabandalag Reikningurinn færi til Þýskalands
Evrópa á bjargbrúninni
» Fjárfestar óttast að evru-
kreppan sé farin að hafa áhrif á
efnahag Kína og Bandaríkj-
anna.
» Portúgalskir bankar fá ríkis-
aðstoð.
» Kýpur, minnsta evruríkið, á í
miklum efnahagsvanda og þarf
líklega að leita á náðir ESB og
AGS.
» Nauðsynlegt að koma á fót
bankabandalagi eigi mynt-
bandalagið að vera sjálfbært til
lengdar.
» Þjóðverjar andsnúnir slíkum
hugmyndum.
Fjárfestar flýja til Þýskalands
Ávöxtunarkrafan á ríkisskuldabréf til tíu ára
Heimild: Financial Times
14%
12%
10%
8%
6%
4%
2%
0%
Janúar 2010 Júní 2012
Írland
Þýskaland
Spánn
Ítalía
16 FRÉTTIRViðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 5. JÚNÍ 2012
STUTTAR FRÉTTIR
● Á Spáni fækkaði atvinnulausum ann-
an mánuðinn í röð í maí. Dróst hlutfall
þeirra saman um 0,63% á milli mánaða
en jókst um 12,5% á milli ára. Mælist
atvinnuleysi á Spáni nú 24,3%, hið
hæsta í löndum Evrópusambandsins.
Leitast stjórnvöld við að lækka hlutfallið
m.a. með því að draga úr biðlauna-
greiðslum og takmarka verðbólgu-
tengdar launahækkanir, við litlar vin-
sældir verkalýðsfélaga. Á sama tíma
hafa yfirvöld neyðst til að draga úr út-
gjöldum og auka skattheimtu til að
bæta eigin skuldastöðu, með neikvæð-
um áhrifum á atvinnumál í landinu.
Fækkun á milli mánaða
● Hluti eigna Eignarhaldsfélagsins
Fasteignar hf. verður seldur samkvæmt
samkomulagi á milli félagsins og kröfu-
hafa þess. Mun félagið minnka frá því
sem nú er og tilgangur þess breytast,
segir í tilkynningu. Verður framvegis um
að ræða hreint leigufélag eingöngu, í
eigu níu sveitarfélaga auk Arion banka.
Munu leigutakar m.a. njóta end-
urskipulagningar í formi umtalsverðrar
leigulækkunar frá því sem nú er auk
þess sem gefast mun kostur á að kaupa
leigueignir á mun hagstæðara verði en
núverandi samningar gera ráð fyrir.
Verið að endurskipu-
leggja Fasteign hf.
Straumur fjár-
festingabanki
heldur áfram að
skjóta fótum und-
ir fjárfestinga-
bankastarfsemi
sína. Á fyrstu
þremur mánuðum
ársins komu 20%
tekna frá eiganda
hans ALMC, sem
er í raun gamli
Straumur.
Í síðustu viku nam markaðshlut-
deild bankans í skuldabréfamiðlun
26%. Bankinn hefur jafnt og þétt ver-
ið að byggja upp þessa starfsemi og
nemur hlutdeildin um 10% frá ára-
mótum. En Straumur fékk fjárfest-
ingabankaleyfi í lok síðasta árs og hóf
þá að miðla skuldabréfum á markaði.
Þrátt fyrir ládeyðu í atvinnulífinu er
líf og fjör á skuldabréfamarkaðnum.
Pétur Einarsson, forstjóri Straums,
segir að það sé góður árangur, því
fjárfestingabankinn hóf að miðla
skuldabréfum á markaði í fyrrahaust.
Hann segir að markaðshlutdeild
Straums á skuldabréfamarkaði hafi
verið að aukast jafnt og þétt. Mark-
aðshlutdeildin hefur áður tekið svona
stórt stökk. En það helgist fyrst og
fremst af því að verið var að kaupa og
selja mjög stórar stöður fyrir við-
skiptavini.
Hann segir einnig að ráðgjöfin
gangi vel en Straumur mun t.d. ann-
ast skráningu Eimskipafélagsins í ár
ásamt Íslandsbanka.
Straumi var lokað í mars 2009 í tvö
og hálft ár eftir að forverinn varð
gjaldþrota í bankahruninu. Í dag er
bankinn í eigu ALMC sem aftur er í
eigu kröfuhafa gamla Straums. Fyrir-
tækið hefur vaxið nokkuð hratt og er
með um 40 starfsmenn. Það gefur
bankanum óneitanlega ágætis forgjöf
að fá þjónustusamning við eigandann
strax í upphafi, sem er með eignir upp
á um 130 milljarða. Ennfremur gerði
fjárfestingabankinn þjónustusamn-
ing við Sparisjóðabankann, en eignir
hans nema um 40 milljörðum króna.
Straumur er því að þjónusta eignir að
verðmæti um 170 milljarðar króna.
Pétur segir að markmið fyrirtæk-
isins sé að verða leiðandi, alhliða,
óháður fjárfestingabanki, sem sé
fyrst og fremst að koma verkefnum
og fjármagni saman frekar en lánveit-
ingar út á eigin efnahagsreikning.
Straumur hefur sótt um leyfi til að
sinna eignarstýringu hjá Fjármála-
eftirlitinu. helgivifill@mbl.is
Straumur eykur
áhættudreifingu
Annast um 170 milljarða af eignum
Pétur
Einarsson
!"# $% " &'( )* '$*
+,-./0
+--.,1
+,/.0,
,+.00+
,+.+0/
+1.210
+3/.4/
+.050
+-5.0,
+04.-1
+,-.11
+--.15
+,/.-2
,+.1,/
,+.,,0
+1.-,2
+3/./+
+.0042
+-0.,
+0+./,
,,3.454/
+34.42
,44.,3
+,5.3/
,+.121
,+.,22
+1.-2
+3/.12
+.0050
+-0.12
+0+.21
Skannaðu kóð-
ann til að sjá
gengið eins og
það er núna á
Lyftarar og staflarar í yfir 600 útgáfum
EINSTAKT - hillulyftari sem getur líka unnið úti
▪ Rafdrifnir brettatjakkar með eða án palls. Allt að 5.350 mm lyftihæð
og 3.000 kg lyftigeta
▪ Tínslu- og þrönggangalyftarar með allt að 14.250 mm lyftihæð
▪ Rafmagns- og dísellyftarar með allt að 9.000 kg lyftigetu
▪ Hillulyftarar með allt að 12.020 mm lyftihæð