Fréttablaðið - 23.02.2013, Page 92

23. febrúar 2013 LAUGARDAGUR| MENNING | 56
Hanne-Vibeke Holst kom til
landsins í vikunni og kynnti bók
sína á höfundakvöldi í Norræna
húsinu þar sem þýðandinn,
Halldóra Jónsdóttir, ræddi við
hana um Iðrun og aðrar bækur
hennar.
Af fjölmenninu mátti sjá að
aðdáendur Holst eru hér margir
þótt ekki hafi verið þýddar fleiri
bækur eftir hana.
Hanne-Vibeke Holst hóf rithöf-
undarferil sinn um tvítugt. For-
eldrar hennar voru báðir báðir
rithöfundar. „Ég var mjög heilluð
af þessari tilveru foreldra minna
og ég man ekki annað en að mig
hafi langað að skrifa eins og þau.“
Á æskuheimili Hanne-Vibeke
voru tvær ritvélar. Önnur vélin
var í vinnuherbergi föðurins en
mamma hennar vann við borð-
stofuborðið þannig að hún varð
að færa vélina þegar fjölskyldan
mataðist. Þriðja ritvélin bættist
við þegar pabbi Hanne-Vibeke
gaf henni Olivetti-vél þegar hún
var tíu ára. „Þá fannst mér ég
hafa verið slegin til riddara,“
segir Hanne-Vibeke.
Lygin ferðast milli kynslóða
Iðrun er ættarsaga fjögurra kyn-
slóða sem hefst við upphaf síðari
heimstyrjaldar og stendur fram
til ársins 2011. Hún fjallar um
lygina og eyðingarafl hennar,
hvernig blekkingarleikur heið-
virðs fjölskylduföður á stríðsár-
unum fylgir niðjum hans kyn-
slóð fram af kynslóð. „Lygin er
eins og kjarnorkuúrgangur,“
segir Hanne Vibeke. Þótt hægt sé
að grafa hana í þögn og jafnvel
gleymsku þá hitti hún mann allt-
af aftur fyrir síðar, jafnvel þegar
minnst varir. „Í Iðrun er ég upp-
tekin af þessu. Það hefur verið
logið um eitthvað fjórum kyn-
slóðum fyrr og sú lygi er enn að
trufla líf barnabarnabarnsins.“
Holst segist stundum vera
spurð að því hvort alltaf eigi að
segja sannleikann, hvort hann
megi ekki stundum liggja kyrr.
„Auðvitað getur maður aldrei
alhæft en ég held því samt fram
að maður eigi alltaf að segja
sannleikann. Lygin hefur hrein-
lega svo miklar afleiðingar og svo
mikið eyðingarafl.“
Hanne-Vibeke talar af reynslu
því hún og systur hennar urðu
fyrir því að uppgötva leyndar-
mál móður sinnar eftir lát henn-
ar fyrir fimm árum. Leyndar-
málið sem legið hafði grafið
var að yngsta systirin er ekki
dóttir föður þeirra heldur ann-
ars manns. Hanne-Vibeke segir
reyndar að systir hennar og þær
allar hafi unnið vel úr þessu,
systirinn hafi meira að segja
tekið svo djúpt í árinni að segja
að þetta hafi bara verið púsl bitinn
sem vantaði því hún er á allan
hátt svo ólík systrum sínum.
Sækir efni í líf foreldra sinna
„Þegar ég var að skrifa bókina
talaði ég við marga um þetta fyr-
irbrigði að vera með „lík í lest-
inni“ eins og Danir segja og ég
komst að því að langflestum fjöl-
skyldum fylgja slík leyndarmál.
Persónurnar í Iðrun eiga það
sameiginlegt að út á við eru þau
afar virtir og ábyrgir borgar-
ar, fólk sem leggur áþreifanlega
hluti fram til samfélagsins. Ætt-
faðirinn er virkur í andspyrnu-
hreyfingunni í stríðinu, sonur
hans nýtur velgengni í utanríkis-
þjónustunni, meðal annars sem
samningamaður í afvopnunar-
viðræðum og sonardóttirin er
virtur óperustjóri og talsmaður
fyrir tjáningarfrelsinu. „And-
stæðurnar milli þess sem maður
sýnir og þess sem maður leynir
eru svo áhugaverðar og spennan
þar á milli.“
Hanne-Vibeke dregur ekki dul
á það að margt í skáldsögunni
Iðrun er sótt í líf móður hennar
og móðurfjölskyldu. Iðrun er þó
hreinn skáldskapur.
Faðir hennar er næst á dagskrá
og bókin sem Hanne-Vibeke vinnur
nú að er ævisöguleg skáldsaga sem
þar sem Knud Holst er aðal persóna.
„Hann var rithöfundur, hann vann
prinsessuna og hálft konungsrík-
ið, móður mína, naut mikillar vel-
gengni sem rithöfundur á sjöunda
áratugnum en missti svo allt. Ég
hef alltaf haft mikinn áhuga á því
hvað það var sem fór úrskeiðis. Af
hverju hlaut hann svona dapurleg
örlög?“ steinunn@frettabladid.is
Lygin er eins og
kjarnorkuúrgangur
Skáldsaga danska rithöfundarins Hanne-Vibeke Holst, Iðrun, kom út hjá
Forlaginu á dögunum. Áður hefur komið út í íslenskri þýðingu sagan Krón-
prinsessan eft ir Holst og margir Íslendingar þekkja auk þess höfundinn í gegnum
bókina Til sommer sem kynslóðir framhaldsskólanema hafa lesið í dönsku.
HANNE-VIBEKE HOLST Fyrsta bók hennar kom út 1980 þegar hún var rúmlega tvítug. Í upphafi ferilsins skrifaði hún unglinga-
bækur. Þá tók við tímabil þar sem ungar konur og viðfangsefni þeirra voru í brennidepli. Á síðasta áratug skrifaði hún þríleik
um átök á stjórnmálasviðinu sem vinsælar sænskar sjónvarpsþáttaráðir voru byggðar á. Nýjasta bók hennar, Iðrun, er ættarsaga
fjögurra kynslóða.
Femínisti með áhuga á karlmennsku
Þótt aðalpersónur í bókum Hanne-Vibeke hafi yfirleitt verið konur þá
gegna karlar líka veigamiklu hlutverki í sögum hennar, til dæmis í Iðrun.
„Þó að ég hafi verið talin mjög femíniskur höfundur þá hef ég alltaf haft
mikinn áhuga á karlmennskunni, til dæmis því sem fylgir karlmannshlut-
verkinu í feðraveldinu. Það fylgir mikið álag þessu hlutverki og mér fannst
ég skynja mikinn einmanaleika bæði hjá pabba mínum og afa vegna þessa
hlutverks, þessa stolts. Þess vegna finnst mér gott að sjá að karlmenn í
dag eru miklu nánari börnum sínum en þeir voru áður, þeir burðast ekki
með þetta mikla stolt, þeir mega tala um veikleika sína og jafnvel gráta.
Staða kvenna hefur breyst til batnaðar en staða karlmanna hefur ekki
síður batnað, til dæmis í tengslum við föðurhlutverkið.“
SMÁRALINDwww.hollandandbarrett.is
Gildir til og með 10. mars
VIÐ VILJUM VITA
MÖGULEG INNGANGA ÍSLANDS Í
EVRÓPUSAMBANDIÐ SNÝST UM HAGSMUNI
ALMENNINGS – UM LÍFSKJÖR – UM FRAMTÍÐ.
KLÁRUM VIÐRÆÐURNAR OG SJÁUM
SAMNINGINN.
JAISLAND.IS
HÁDEGISTÓNLEIKAR
Í NORÐURLJÓSUM, HÖRPU
ÞRIÐJUDAGINN 26. FEBRÚAR KL. 12.15
GRÉTA HERGILS SÓPRAN
ÁGÚST ÓLAFSSON BARITÓN
ARÍUR OG DÚETTAR ÚR
LUCIU DI LAMMERMOOR
EFTIR DONIZETTI
ANTONÍA HEVESI LEIKUR Á PÍANÓ
AÐGANGUR ÓKEYPIS
MENNING