Fréttablaðið - 11.04.2013, Side 2

11. apríl 2013 FIMMTUDAGUR| FRÉTTIR | 2
FORNLEIFAR Minjastofnun Íslands
(MÍ), eins og fyrri stjórnsýslu-
stofnanir um minjavörslu, hefur
aldrei fengið nægilegt fjármagn
frá ríkinu sem gerir henni kleift að
uppfylla lögbundið hlutverk sitt. Á
sama tíma bíða
verkefni í hundr-
uða vís er varða
minjavörslu og
skráningu forn-
leifa.
Kristín Huld
Sigurðar dóttir,
forstöðumaður
MÍ, áætlar að
fjárveiting til
stofnunarinnar
fyrir árið 2013 sé innan við helm-
ingur þess sem nauðsynlegt væri.
„Til að reka góða Minjastofnun veit-
ir okkur ekkert af 150 milljónum til
viðbótar [MÍ fær um 120 milljónir
á fjárlögum 2013]. Það hefur allt-
af verið þannig að við fáum minna
fjármagn en nauðsynlegt er til að
uppfylla lögbundnar skyldur okkar.“
Þau verkefni í minjavörslu sem
sitja á hakanum vegna fjársvelt-
is eru óteljandi, að sögn Kristínar.
Fornleifaskráning er þar framar-
lega í röðinni. „Við vitum einfald-
lega ekki hvað við eigum af forn-
leifum á Íslandi. Slík skráning er
til dæmis forsenda þess að sveitar-
félögin og framkvæmdaaðilar hafi
nauðsynlegar upplýsingar. Svo þarf
fjármagn í viðhald minjanna og
frekari rannsóknir.“
Aðspurð um ástæður þess að
minjaverndin hefur ekki borið
meira úr býtum segir Kristín að lög
um menningarminjar kveði á um að
ríkið eigi að sjá um friðlýsta minja-
staði og halda þeim við. „En þeir
sem setjast niður og reikna kostnað
á vegum ríkisins hafa ekki áttað sig
á því hvert verksvið svona stofnun-
ar er, og þeirra sem þar starfa. Það
er mjög alvarlegt mál en ég trúi því
að það standi til bóta. Það er ergi-
legt að vera í þessari stöðu þegar
við gætum verið að vinna að fjölda
spennandi verkefna um allt land;
verkefnum sem verður að sinna og
gætu byggt undir starfsemi eins og
ferðaþjónustu,“ segir Kristín.
Úttekt Minjastofnunar á frið-
lýstum fornleifum stendur yfir en
eina aðgengilega skráin er yfir 20
ára gömul. MÍ er skylt að halda
skrá yfir allar fornminjar á Íslandi.
Áætlað hefur verið að á Íslandi séu
þær á bilinu 150 til 200 þúsund og
að fæstar hafi verið skráðar á vett-
vangi. svavar@frettabladid.is
„Vitum ekki hvað við
eigum af fornleifum“
Stjórnsýsla minjavörslu aldrei fengið nægilegt fjármagn til að sinna lögbundnu
hlutverki sínu. Fjárveitingavaldið skilur ekki eðli og hlutverk Minjastofnunar, segir
forstöðumaður. Aðkallandi verkefni er varða fornleifar eru talin í hundruðum.
Friðlýstar fornleifar á Íslandi eru um 800. Fáum hefur verið gert hátt
undir höfði; margar þeirra liggja undir skemmdum eða eru þegar glataðar.
Fréttablaðið greindi í gær frá einni slíkri; friðlýstum minjum á Akbraut í
Rangárvallasýslu þar sem bænhús og kirkjugarður eru að fjúka burt. Þar
liggja bein frá 13. öld innan um hleðslusteina á örfoka landinu. Margt
hefur aftur verið vel gert; meðal rannsókna og uppbyggingar á friðlýstum
minjum nefnir Kristín Huld Sigurðardóttir, forstöðumaður Minjastofnunar,
Skálholt, Hóla, Reykholt, Skriðuklaustur og Gásir, en á bak við þær var fjár-
magn úr Kristnihátíðarsjóði.
Liggja undir skemmdum eða glataðar
MINJASTAÐUR Við bæinn Akbraut hafa friðlýstar minjar orðið illa úti í uppblæstri.
Innan um grjótið liggja beinaleifar frá 13. öld. MYND/RAGNHEIÐUR
HEILBRIGÐISMÁL Kostnaður fjölda einstaklinga vegna
lyfjakaupa breytist 4. maí þegar Sjúkratryggingar
Íslands (SÍ) taka í notkun nýtt greiðsluþátttökukerfi.
Við breytingarnar lækkar kostnaður einstaklinga
sem kaupa mikið af lyfjum en kostnaður fjölda ann-
arra hækkar.
Nýja kerfið byggir á lögum sem Alþingi samþykkti
í fyrra en markmið þeirra var að auka jafnræði milli
lyfjakaupenda og tryggja að lyfjakostnaður lækkaði
hlutfallslega hjá þeim sem þurfa að nota mikið af
lyfjum.
Kostnaður SÍ vegna greiðsluþátttöku
í lyfjakaupum breytist lítið sem ekkert
við breytingarnar. Kostnaður einstak-
linga breytist hins vegar í flest-
um tilvikum.
Eins og áður sagði munu þeir
sem greiða mikið í lyfjakaup
njóta góðs af breytingunum en
þær fela meðal annars í sér að
sett er þak á lyfjakostnað ein-
staklinga á hverju tólf mánaða
tímabili.
Margir munu þó þurfa að greiða meira en áður,
þar af sérstaklega tveir hópar. Í fyrsta lagi þeir sem
eru með lágan lyfjakostnað á ári, miðað er við undir
24.075 krónur hjá almennum notendum og 16.050
krónur hjá börnum, ungmennum og lífeyrisþegum.
Þessir hópar munu nú enga niðurgreiðslu fá.
Í öðru lagi er það nokkur hluti þeirra ríflega 30
þúsund lyfjakaupenda sem hafa notast við stjörnu-
merkt lyf sem hafa verið að fullu niðurgreidd. Þeirra
á meðal eru glákulyf, sykursýkilyf og krabbameins-
lyf. Framvegis þurfa notendur þessara lyfja að taka
þátt í kostnaði þeirra og mun kostn-
aður einstaklinganna því í mörgum
tilfellum aukast.
Nálgast má upplýsingar
um hvernig lyfjakostnaður
hvers og eins breytist á vef-
síðu SÍ. - mþl
Sjúkratryggingar Íslands taka brátt í notkun nýtt greiðslukerfi:
Lyfjakostnaður margra eykst
LYF Svokölluð stjörnumerkt lyf
verða ekki lengur að fullu niður-
greidd þegar breytingarnar taka
gildi. FRÉTTABLAÐIÐ/PJETUR
KRISTÍN H.
SIGURÐAR-
DÓTTIR
UTANRÍKISMÁL Ísland hefur ákveð-
ið að gerast aðili að netöryggissetri
NATO sem staðsett er í Tallinn í
Eistlandi. Össur Skarphéðinsson
tilkynnti Urmas Paet, eistneskum
starfsbróður sínum, þetta í gær.
Um er að ræða svokallað önd-
vegissetur þar sem fram fara
rannsóknir um baráttu gegn tölvu-
glæpum og netárásum. Fimmtán
aðildarríki NATO eru aðilar að net-
öryggissetrinu.
Í tilkynningu frá utanríkisráðu-
neytinu er haft eftir Össuri að Paet
hafi hvatt Íslendinga til að gerast
aðilar að setrinu og það hafi orðið
úr eftir nánari könnun.
- þj
Ísland í samstarf við fimmtán aðildarríki NATO:
Nýr kafli í netöryggi
ÞJÓÐLEGIR RÁÐHERRAR Össur Skarphéðinsson og Urmas Paet funduðu á Litlu
kaffistofunni í gær. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
SPURNING DAGSINS
Björn, ætlið þið að biðja
útvarpsstjóra að spila meira
diskó á langbylgjunni?
„Það er allt betra en ljósasjóið í
mastrinu.“
Héraðsbúar kvarta undan óvenjulegum
ljósagangi frá langbylgjumastri Ríkisútvarps-
ins á Eiðum og vilja útvarpsstjóra til fundar
eystra. Björn Ingimarsson líkir fyrirbrigðinu
við diskóljós.
SVANDÍS ÁRNI
FYRIR FÓLKIÐ Í LANDINU
FUNDUR Í KOSNINGAMIÐSTÖÐ VG Í BORGARTÚNI 16
Í KVÖLD KL. 20.
Ávinningur í umhverfismálum, mikilvægi Rammaáætlunar, ný náttúru-
verndarlög, verndun Mývatns og svo margt fleira.
Svandís Svavarsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra og Árni Finnsson,
formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands verða með framsögur.
Líflegar umræður og léttar veitingar.
VERNDUN
MÝVATNS
ALLIR
VELKOMNIR
UMHVERFISMÁL OG NÁTTÚRUVERND
SKIPULAGSMÁL Byggingarfulltrú-
anum í Reykjavík hefur borist
fyrirspurn varðandi skilyrði
fyrir uppsetningu og rekstri á
svokölluðu svefnklefahóteli.
Fram kemur að fyrirmyndin
sé japönsk en að sennilegast
verði notast við kínverska klefa
sem séu 2,2 metrar á dýpt en
aðeins 1,2 metrar á breidd og
hæð. Starfsmaður verði aðeins á
staðnum hluta úr degi en annars
verði notast við sjálfsafgreiðslu-
kerfi. Klefarnir eru sagðir vera
úr eldvörðu efni og hver sig vera
með loftræstingu, reykskynjara,
slökkvitæki, rafmagnsinnstungu,
skúffu og spegli. - gar
Nýjung í ferðaiðnaði hér:
Svefnklefahótel
í burðarliðnum
FRAMKVÆMDIR „Þetta virtist
ekki fara sérstaklega í taugarn-
ar á háskólanemum. Ég held að
fólk hafi frekar viljað fá aðeins
meiri sprengingu,“ segir Ólafur
Guðnason, hússtjóri Þjóðar-
bókhlöðunnar, en í gær var
byrjað að sprengja í grunni
Húss íslenskra fræða sem til
stendur að reisa við hlið Þjóðar-
bókhlöðunnar.
Gleranddyri Þjóðarbókhlöð-
unnar var lokað í tíu mínútur
meðan á sprengingunni stóð í
varúðarskyni. Þá voru gestir
varaðir við fyrir fram og sýndu
allir því sem fram fór skilning.
- mþl
Sprengt í grunni við HÍ:
Spenna vegna
sprengingar
DANMÖRK Bann við kaupum á vændi
verður meðal kosningamála í borgar-
stjórnarkosningunum í Kaupmannahöfn í
nóvember. Þetta staðfestir, Frank Jensen,
yfirborgarstjóri í Kaupmannahöfn og
annar tveggja varaformanna Jafnaðar-
mannaflokksins, í samtali við blaðið
Information.
Þessi stefna gengur gegn stefnu stjórn-
valda, þar sem jafnaðarmenn eru einnig
í forystu, en Jensen segir engan árekst-
ur verða vegna þessa. Bann við vændis-
kaupum sé yfirlýst stefna Jafnaðar-
mannaflokksins frá landsfundi árið 2009.
„Þetta er afstaða Jafnaðarmanna-
flokksins og fulltrúar flokksins hljóta að
mega fylgja henni eftir,“ sagði Jensen við
Information.
Helle Thorning-Schmidt, forsætisráð-
herra og formaður Jafnaðarmanna, sló
slíkar hugmyndir út af borðinu í vetur,
eftir ráðleggingar sérfræðinganefndar.
„Það er engin von til þess að uppræta
vændi með því að gera vændiskaup ólög-
leg,“ sagði Thorning-Schmidt við það til-
efni.
Jensen hyggst þó halda sínu striki
ótrauður. - þj
Yfirborgarstjórinn í Kaupmannahöfn gengur gegn stefnu stjórnvalda:
Borgarstjóri vill banna vændiskaup
NÝHÖFN AÐ NÆTURLAGI Yfirborgarstjórinn í Kaupmannahöfn
vill vinna að banni á vændiskaupum.