Fréttablaðið - 13.12.2013, Qupperneq 26

13. desember 2013 FÖSTUDAGUR| SKOÐUN | 26
Þegar líða fer að sveitar-
stjórnarkosningum langar
undirritaða að benda á svið
sem nýta mætti betur til
uppbyggingar í velferðar-
málum í samfélaginu.
Ég held að flestir geti
verið sammála mér í því
að eitt helsta velferðar-
málefni og áskorun í okkar
samfélagi er að tryggja
háa atvinnuþátttöku borg-
aranna.
Samkvæmt nýlegri
skýrslu Fjölmenningar-
seturs virðist þó vera hópur sem
á erfiðara uppdráttar á atvinnu-
markaðnum en aðrir. Það eru inn-
flytjendur og afkomendur þeirra,
sem í ríkari mæli en íslenskir rík-
isborgarar hafa misst atvinnu sína
eftir efnahagshrunið. Í skýrslunni
er ekki greint svo mikið í tölurnar,
enda er þetta tölfræðiskýrsla og
því ekki greining á vandanum eða
tillögur um úrbætur.
Ég ætla því að fá að vitna í
skýrslu frá ráðuneyti félags-,
barna- og samþættingarmála (Soci-
al-, børne- og integrationsminister-
iet) í Danmörku sem hefur fram-
kvæmt greiningu á sama vanda.
Það þarf vart að taka fram að
danskt samfélag er með mun lengri
reynslu af fjölmenningarsamfélagi
en hið íslenska. Þrátt fyrir að sam-
setning og hlutfall þjóðerna sé ekki
hið sama og á Íslandi má draga
hliðstæður af greiningunni. Þar
kemur fram að stór áhrifaþáttur
er almennt lægra menntunarstig
hjá innflytjendum og afkomend-
um þeirra sem og vöntun á sterku
tengslaneti við Dani.
Ég ætla að dvelja aðeins við
tengslanetagreininguna, því ég hef
ennþá ekki hitt Íslending sem væri
til í að hafna þeirri staðhæfingu
að tengslanet skipti miklu máli í
atvinnuleit á Íslandi.
Sú þróun hefur átt sér
stað á Íslandi að íslenskir
ríkisborgarar af erlendum
uppruna og erlendir ríkis-
borgarar búa þéttbýlt á
fáum stöðum í borginni.
30% íbúa á Kjalarnesi til-
heyra þessum hóp og einn-
ig 24% íbúa í Efra-Breið-
holti.
Þessi þróun þarf ekki
að vera neikvæð, því oft
getur skapast mikill sam-
hugur hjá fólki sem er í
svipuðum aðstæðum, það er að
segja aðfluttir sem hjálpast að
því þeir eru án stórfjölskyldunn-
ar og vina frá heimalandinu. Hins
vegar skapast vandamál ef megin-
þorri tengslanetsins samanstend-
ur af fólki sem ekki hefur sterka
tengingu inn á atvinnumarkaðinn
í landinu sem það býr í. Ef einstak-
lingur missir atvinnu sína aukast
líkurnar á að viðkomandi nái ekki
fótfestu aftur á atvinnumarkaðn-
um og festist í langtímaatvinnu-
leysi.
Hvernig má styrkja tengslanet?
Rannsóknir á sviði íþrótta- og
félagsvísinda hafa bent til að
íþróttir hafa ákveðna kosti sem
samskiptavettvangur milli fólks
af ólíkum þjóðernum í fjölmenn-
ingarsamfélagi. Undanfarinn ára-
tug hefur danskt samfélag í ríkari
mæli unnið að langtímamarkmið-
um í fjölmenningarmálum. Þar er
litið á íþróttaþátttöku barna sem
vettvang til uppbyggingar ein-
staklinganna, betri lýðheilsu og
umfram allt aukinna samskipta og
jafnræðis í samskiptum barna af
ólíkum menningaruppruna.
Ég ætla að fara örstutt yfir
þá efnislegu kosti sem íþróttir
hafa sem vettvangur samskipta,
en bendi jafnframt á að ekki sé
allt jákvætt við íþróttaþátttöku.
Íþróttamenning getur haft ókosti
eins og t.d. „ljótan tón“ í samskipt-
um einstaklinganna í hita leiksins.
Íþróttaleikvangurinn getur
verið lýðræðislegur vettvangur;
allir geta tekið þátt í íþróttinni frá
fyrsta degi í nýju landi, því það
eru engar formlegar hindranir
fyrir þátttöku.
Íþróttir hafa einnig verið kall-
aðar alþjóðlegt tungumál, eða jafn-
vel taldar „þjóðernisblindar“, því
líkamstjáning og líkamleg geta í
íþróttinni verður aðalsamskipta-
miðillinn. Hugurinn tæmist við
líkamlega áreynslu. Þetta getur
því verið vettvangur þar sem húð-
litur, uppruni, trúarbrögð, hefðir
og tungumálaerfiðleikar eru í bak-
grunni og skipta ekki máli í sam-
skiptum.
Íþróttaþátttaka getur stækkað
tengslanet. Þar hittast einstak-
lingar sem e.t.v. myndu ekki hafa
samskiptagrundvöll í samfélaginu
og byrja að hafa samskipti. Hóp-
íþróttir krefjast samvinnu. Þar að
auki geta íþróttasigrar á velli haft
jákvæð áhrif á sjálfstraust ein-
staklinganna og liðsheildina, því
liðið getur orðið eins og önnur fjöl-
skylda. Ég vil nýta tækifærið og
hvetja stjórnmálaflokkana til að
setja æskulýðsmálefnin á oddinn
og styrkja hag barna, svo að kostn-
aður komi ekki í veg fyrir þátttöku
í æskulýðsstarfi. Langtímaávinn-
ingurinn gæti orðið stór fyrir sam-
félag okkar.
Getur íþróttavöllurinn
verið vettvangur jafnræðis?
Ferðamennska á öku-
tækjum þarf á nýjum
tengileiðum að halda.
Ekki er verið að tala um
malbikaða vegi, heldur
vegslóða. Ferðaþjónustan
þarf á öllum þeim leið-
um sem til eru í dag og
nokkrum nýjum að halda
til að dreifa álaginu á
landið. Sumum finnst
þetta kannski til nokkuð
mikils mælst, en ferða-
þjónustan er og verð-
ur mikilvægur þáttur í
efnahag landsins til framtíðar.
Tímabært er að líta á ferða-
þjónustuna sem alvöru atvinnu-
grein sem leggur engu minna til
þjóðarbúsins en fiskveiðar og
stóriðja. Þar vegur afþreyingar-
ferðamennska þungt, enda koma
ráðstefnugestir og hvatahópar
gjarnan til landsins utan sumar-
vertíðar.
Veturinn er kjörinn tími
með tilliti til náttúruverndar
og nýtingar á innviðum. Þessir
ferðamenn koma gjarnan til að
ferðast í ofurjeppum eða á vél-
sleðum um fjöll og firnindi, til
að geta notið náttúrunnar fjarri
mannabyggðum í ævintýraleg-
um ferðum. Þarna hefur íslensk
ferðaþjónusta sérstöðu. Þessu
þurfa lög og reglugerðir að taka
mið af og stuðla þannig að upp-
byggingu framsýnnar ferðaþjón-
ustu. Uppbygging í stað niður-
rifs er það sem ferðaþjónustan
þarf á að halda.
Ekki boðlegt
Með gildistöku nýrra náttúru-
verndarlaga stóð til að þrengja
að ferðafrelsi almennings. Um
margt voru lögin til góðs, en
annmarkar þó mun meiri. Lítið
sem ekkert samráð var haft við
ýmsa hagsmunaaðila líkt og
innan ferðaþjónustunnar – það
er ekki boðlegt þegar lagasetn-
ing sem þessi hefur neikvæð
áhrif á ferðafrelsi fólks í leik og
starfi. Frá því ég man eftir mér
hefur landið heillað, ég ferðað-
ist frá barnæsku með fjölskyldu
og vinum.
Ég sem svo margir aðrir hef
atvinnu af því að fara með fólk
um landið og það eru mér for-
réttindi og heiður að fá að sýna
gestum okkar þetta einstaka
land og náttúru þess og kenna
þeim að koma fram við það
af virðingu. Að geta farið um
spennandi vegslóða sem eru
jafnvel áratuga gamlir þar sem
vart er aðra ferðamenn að finna.
Fagna ég því frestun gildistöku
nýrra náttúruverndarlaga sem
engin þjóðarsátt var um.
Reyndin er að náttúruvernd
hefur verið annaðhvort í ökkla
eða eyra. Í þessu málefni sem og
öðrum þarf að finna hinn gullna
meðalveg. Notum, nýtum, njót-
um og verndum í sátt og sam-
lyndi. Á Hveravöllum á Kili er
minnisvarði um Fjalla-Eyvind
og Höllu sem nefnist „Fangar
frelsisins“. Gerum ekki alla
Íslendinga að föngum frelsisins!
Ferðafrelsi á Íslandi?
Þriðji hluti
➜ Íþróttaþátttaka getur
aukið tengslanet. Þar hittast
einstaklingar sem e.t.v.
myndu ekki hafa samskipta-
grundvöll í samfélaginu og
byrja að hafa samskipti.
SAMFÉLAG
Eva Dögg
Guðmundsdóttir
cand. mag. í
menningar- og
innfl ytjendafræðum
FERÐAÞJÓN-
USTA
Þorvarður Ingi
Þorbjörnsson
fj allabílstjóri og
leiðsögumaður
➜ Reyndin er að
náttúruvernd hefur
verið annað hvort
í ökkla eða eyra. Í
þessu málefni sem og
öðrum þarf að fi nna
hinn gullna meðal-
veg. Notum, nýtum
njótum og verndum í
sátt og samlyndi.
HELGARBLAÐ
FRÉTTABLAÐSINS
Ómissandi hluti af góðri helgiSkaft ahlíð 24 | 105 Reykjavík | 512 5000 | Auglýsingar 512-5401 | visir.is
MÉR VAR HALDIÐ
NIÐRI
Adolf Ingi Erlingsson, sem nýlega var sagt upp
störfum hjá RÚV, segir það ekki hafa farið fram hjá
neinum sem fylgist með íþróttum þegar hann hvarf
af skjánum. Hann telur ýmislegt óeðlilegt viðgangast í
stjórn RÚV.
„Löggan í þessari bók gerir ekkert sem ég hef
ekki gert sjálfur í starfi mínu hjá lögreglunni“
Jón Óttar Ólafsson,
doktor í afbrotafræði, er
höfundur glæpasögunnar
Hlustað, þar sem meðal
annars er lýst umfangs-
miklum hlerunum lögreglu
og sérstaks saksóknara.
FRÉTTABLAÐIÐ ER HELGARBLAÐIÐ
Nýliðar ná
góðum árangri
Álitsgjafar Frétta-
blaðsins velja bestu
íslensku plötur ársins.
Þegar lýðræðið
hentar ekki
Ólgan í Taílandi undanfarnar
vikur á sér margra ára rætur í
valdatogstreitu gamla íhalds-
flokksins og hinnar auðugu
Shinawatra-fjölskyldu.