Fréttablaðið - 03.06.2015, Síða 30

| 10 3. júní 2015 | miðvikudagur
Hin hliðin Okkur er sagt að í alþjóðlegum samanburði komi Ísland illa út hvað
framleiðni vinnuafls varðar. Lítil
framleiðni þýðir að við erum
óhagkvæmari, við þurfum að
kosta meiru til, til að fram-
leiða sömu vöru/þjónustu en
samkeppnislönd okkar. Þetta
er því stórt mál fyrir okkur
sem þjóð. Ef framleiðni
eykst hjá fyrirtæki stendur
það sig betur í samkeppninni
og meiri líkur eru á því að
það geti greitt hærri
laun. Það er því sam-
eiginlegur hagur
atvinnuveitanda og stafsmanns að auka
framleiðni. En hvað þarf til?
Stjórnendur fyrirtækja sem leggja
áherslu á góðan rekstur eru stöðugt að
huga að aukinni framleiðni og stuðla
að því að ferlar fyrirtækisins þróist
í átt að meiri skilvirkni. Þeir vita að
þetta kostar bæði tíma og peninga en
er sparnaður á endanum. Þeir inn-
leiða nýja hugsun í rekstri og sjá til
þess að árangri sé viðhaldið. Þeir hafa
úthald og eru meðvitaðir um að stöð-
ugar umbætur skila árangri en krefjast
stöðugrar vinnu.
Til að innleiða hugsun og verklag
stöðugra umbóta þurfa stjórnendur að
byrja á sjálfum sér. Þeir þurfa að leiða
vinnuna til að aðrir fylgi með. Þeir
þurfa að þekkja ferlana, sjá til þess að
þeir séu skráðir og verklagsreglur og
vinnulýsingar séu aðgengilegar fyrir
starfsmenn.
Stöðugar umbætur kalla á breyting-
ar sem geta reynst mörgum erfiðar.
Farsælast til árangurs er að vinna að
breyttu verklagi með því fólki sem
sinnir verkefninu, það þekkir málið
best. Þátttaka starfsfólks eykur svo
ábyrgðartilfinningu og metnað sem
leiðir til meiri starfsánægju.
Til að auka framleiðni fyrirtækis er
mikilvægt að allir starfsmenn séu með
á árunum og rói í sömu átt. Starfsmenn
vilja upplifa sig sem þátttakendur og
hluta af góðu teymi. Gott upplýsinga-
streymi er því mikilvægt svo og skýr
stefna, allir þurfa að vita hvert er verið
að fara og af hverju.
Mælingar á lykilþáttum rekstrar og
kynning á niðurstöðu til starfsmanna
hefur reynst góð aðferð til að virkja
starfsmenn til þátttöku svo og að virkja
eðlislægan áhuga starfsmannsins með
því að velja réttan aðila í rétt starf.
Til að auka framleiðni fyrirtækja
þarf að velja til starfa stjórnendur og
leiðtoga sem geta virkjað fólk til góðra
verka og leitt teymi til árangurs.
Framleiðni
Guðný Benedikts-
dóttir
Sjálfstætt starfandi
stjórnunarráðgjafi
Húsnæðismál hafa verið mikið í
umræðunni undanfarin misseri
enda hverjum manni nauðsynlegt
að eiga þak yfir höfuðið. Ríkis-
stjórn Sjálfstæðisflokks og Fram-
sóknarflokks leggur áherslu á að
landsmenn búi við öryggi í hús-
næðismálum í samræmi við þarf-
ir hvers og eins og hafi raunveru-
legt val um búsetuform. Ljóst er
að staðan á húsnæðismarkaðnum
er erfið, sérstaklega á höfuðborg-
arsvæðinu. Mikill þrýstingur er á
markaðnum og vegna mikillar eft-
irspurnar hækkar húsnæðisverð
og leiguverð að sama skapi.
Húsnæðisstefna stjórnvalda á
að byggja á því meginmarkmiði að
skapa markaðnum þann ramma að
einstaklingum sé kleift að eignast
eigið húsnæði og að til staðar sé
virkur leigumarkaður. Séreigna-
stefnan er eitt af þeim grunnvið-
miðum sem Sjálfstæðisflokkurinn
hefur ávallt staðið vörð um og mun
gera áfram. Það er sérstakt mark-
mið okkar að auðvelda ungu fólki
sín fyrstu kaup með skattalegum
hvötum til sparnaðar gegnum sér-
eignasparnaðarkerfið til að standa
undir útborgun við fyrstu kaup.
Það úrræði á að festa varanlega í
sessi. Þá þarf að grípa til aðgerða
til að auka framboð leiguhúsnæðis
og draga með því úr þrýstingi á
leigumarkaðnum.
Það er ekki farsælt til framtíðar
að viðhalda núverandi húsnæðis-
kerfi sem byggir á Íbúðalánasjóði,
vaxtabótakerfi og húsaleigubóta-
kerfi og dæla þar inn auknu fjár-
magni. Það er ekki lausn til fram-
tíðar. Kostnaður skattgreiðenda
af rekstri Íbúðalánasjóðs hefur
verið mikill og er vera ríkisins á
húsnæðismarkaði dýru verði keypt
fyrir skattgreiðendur. Erfitt er að
réttlæta tilvist sjóðsins í óbreyttri
mynd þar sem hann er að stærst-
um hluta rekinn í samkeppni við
einkaaðila. Í allri umræðu um
breytingar á húsnæðismark-
aði verðum við að hafa í huga þá
gullnu reglu að lágmarka áhættu
skattgreiðenda.
Skuldir lækka
Efnahagslegur stöðugleiki er nauð-
synleg forsenda þess að við náum
árangri og að lífskjör okkar, þar á
meðal hvað varðar húsnæðismál,
verði enn betri en þau eru í dag.
Tölur frá Seðlabankanum, Hagstof-
unni og fjármála- og efnahagsráðu-
neytinu leiða í ljós að við erum að
ná árangri.
Skuldir heimilanna hafa lækkað
hratt og hafa ekki verið minni frá
2004. Í samanburði við þær þjóðir
sem við helst berum okkur saman
við er þróunin á Íslandi mjög til
fyrir myndar. Skuldirnar eru ekki
einungis komnar niður fyrir þenslu-
áhrif hrunsins heldur einnig niður
fyrir þá bólu sem myndaðist fyrir
hrun. Þegar litið er til skulda heim-
ilanna sem hlutfalls af vergri lands-
framleiðslu er það nú það sama og
árið 2004. Við höfum náð miklum
árangri en betur má ef duga skal.
Þessa breyttu og bættu skulda-
stöðu heimilanna má rekja til
margra þátta. Ákjósanlegar efna-
hagslegar aðstæður og stöðugleiki
sem hefur leitt til verulegrar kaup-
máttaraukningar hjá almenningi
spilar þar stærst hlutverk en kaup-
máttur launa hefur aukist um 8% frá
ársbyrjun 2013.
Skuldaaðgerðir ríkisstjórnar
Sjálfstæðisflokks og Framsókn-
arflokks sem samþykktar voru á
Alþingi hafa haft mikil áhrif. Íbúða-
skuldir hafa lækkað úr 72% í 65% af
VLF og áhrifa þess mun gæta áfram
til frekari lækkunar næstu misseri.
Allt bendir til þess að efnahags-
stefna ríkisstjórnarinnar, árferði og
ytri aðstæður skili okkur enn frek-
ari ávinningi á næstu árum. Efna-
hagslegur stöðugleiki er nauðsynleg
forsenda þess að við náum árangri
og að lífskjör okkar verði enn betri
en þau eru í dag.
Þak yfir höfuðið
Skoðun
Unnur Brá
Konráðsdóttir
alþingismaður
Sjálfstæðiskonur fræddust um deilihagkerfi ð
Á GÓÐRI STUND Landssamband sjálfstæðiskvenna fundaði um deilihagkerfið á Nauthól í gær og voru Ásdís Kristjánsdóttir
hagfræðingur og Jökull Sólberg, stofnandi Lemonande, framsögumenn á fundinum. Stefanía Bjarney Ólafsdóttir stýrði fundi.
Atburðurinn var að sjálfsögðu skjalfestur með sjálfsmynd, eins og tíðkast nú til dags. FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
Þ
að er rétt hjá Kára Stefánssyni að háskóla-
menntun ein og sér á ekki að vera grundvöllur
launahækkana heldur hverju umrædd störf skila
samfélaginu. En ef framlag ákveðinna háskóla-
menntaðra stétta verður ekki metið til fjár?
Þegar ég var blaðamaður á Morgunblaðinu
skrifaði ég fréttaskýringu árið 2008 í miðopnu blaðsins um
kjaradeilu hjúkrunarfræðinga og ríkisins. Eftir að hafa
kynnt mér málið ítarlega vildi ég nota sömu fyrirsögn og á
þessum pistli en þáverandi ritstjóri taldi hana of gildishlaðna.
Niðurstaðan var bitlaus fyrirsögn, hálfgerður stuðull.
„Menntun skal metin til launa,“ er slag-
orð BHM í kjarabaráttunni. Ummæli
Kára Stefánssonar, forstjóra Íslenskrar
erfðagreiningar, í þættinum Sprengi-
sandi á Bylgjunni sl. sunnudag hafa
vakið athygli en þar sagði hann m.a: „Ef
við tökum baráttu Bandalags háskóla-
manna og þessa kröfu manna um að
þeir fái hærri laun af því þeir hafa
fengið einhverja menntun. Ekki hærri
laun vegna þess að þeir leggja meira
af mörkum til samfélagsins. Ég held að
það sé miklu eðlilegra að við reynum að
búa okkur til aðferð til þess að meta það
hversu mikið menn leggja af mörkum til
samfélagsins.“
Það er rétt hjá Kára að það er kol-
röng hugmyndafræði að einblína bara
á menntunina sem slíka þegar launa-
kröfur eru settar fram. Eðlilegra er
að horfa á framlag viðkomandi eða eftir atvikum þau verð-
mæti sem viðkomandi skapar. Vandamálið er bara að fram-
lag ákveðinna háskólamenntaðra stétta verður ekki metið til
fjár. Hvernig á til dæmis að meta framlag heilbrigðisstarfs-
manna eins og lækna, hjúkrunarfræðinga og sjúkraþjálfara
til fjár? Er það yfi rleitt hægt? Það er hægt að meta framlagið
til samfélagsins (svo notað sé orðalag Kára) á grundvelli þess
hversu mikilvæg umrædd störf eru í samfélaginu. Í þessu
sambandi er hægt að færa ákveðin rök fyrir því að samfélag
sem greiðir heilbrigðisstarfsmönnum lág laun telji mannslíf
lítils virði.
Hjúkrunarfræðingar voru með smánarlega lág laun árið
2008. Þess vegna var rétt að tala um „virðingarleysi“ í fyrir-
sögn fréttaskýringarinnar þótt ritstjórinn minn hafi verið
ósammála.
Hjúkrunarfræðingar eru alþjóðlegt vinnuafl . Það skýrir
til dæmis mikinn fjölda íslenskra hjúkrunarfræðinga í Nor-
egi. Hvers vegna eiga þeir að þurfa að sæta því að fl ytja til
útlanda til að fá eðlilegt endurgjald fyrir framlag sitt en
læknar ekki?
Ríkinu er vandi á höndum vegna nýgerðra kjarasamninga
aðila vinnumarkaðarins. Annars vegar eru samningarnir út
af fyrir sig verðbólguhvetjandi. Ofan á þá koma síðan skatta-
lækkanir, sem kynntar voru í síðustu viku, eins og olía á
verðbólgubál.
Ásgeir Jónsson, dósent í hagfræði, sagði í fréttum Stöðvar 2
á sunnudag að nýgerðir kjarasamningar væru þensluhvetjandi,
stór hluti kaupmáttar þeirra myndi brenna inni í verðbólgu og
taldi líklegt að Seðlabankinn hækkaði vexti í kjölfar þeirra.
Hvernig ætlar þá ríkið að fara að því að hækka laun
aðildar félaga BHM án þess að keyra upp verðbólguna?
Hvernig á að hækka laun starfsstétta eins og hjúkrunarfræð-
inga, hverra framlag verður ekki metið til fjár, þannig að í
launaumslagi þeirra birtist einhver virðing fyrir störfum
þeirra en gæta að stöðugleika á sama tíma?
Það er milljón dollara spurningin.
Framlag ákveðinna stétta verður ekki metið til fjár:
Virðingarleysið
birtist í launa-
umslaginu
Það er rétt hjá
Kára að það er
kolröng hug-
myndafræði að
einblína bara á
menntunina.
Markaðshornið
Þorbjörn Þórðarson
thorbjorn@stod2.is
1
5
-0
9
-2
0
1
5
1
0
:2
1
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 1
6
3
0
-8
F
5
C
1
6
3
0
-8
E
2
0
1
6
3
0
-8
C
E
4
1
6
3
0
-8
B
A
8
2
8
0
X
4
0
0
6
B

F
B
0
4
8
s
_
2
_
6
_
2
0
1
5
C
M
Y
K