Fréttablaðið - 02.12.2015, Blaðsíða 21

Býst við að dýrara verði að framleiða vörur í Kína framtíðinni
Á sýningu Marels í Kaupmannahöfn á framleiðslutækjum í hvítfiskiðnaði voru um 200 gestir víðsvegar að úr heiminum auk tuga starfsmanna Marels. Mynd/Sveinbjörn ÚlfarSSon
Fiskverkafólk leyst af hólmi
Eitt þeirra tækja sem þar voru til sýnis er Flexicut-vélin sem Marel þróaði og
var fyrst sýnd á sjávarútvegssýningunni í Brussel 2014.
„Vélin sker beingarð úr fiskiflaki og hlutar flakið niður samkvæmt for-
skrift á hraða sem hæfir fiskvinnslunum í dag og er jafn góð og það sem
gerist á flæðilínunni,“ útskýrir Guðbjörg Heiða Guðmundsdóttir, verkefna-
stjóri hjá Marel.
„Það er ótrúlega stórt skref að vera farin að nýta nýja tækni til þess að
vinna verk sem við höfum verið að vinna í höndunum frá upphafi,“ segir
Guðbjörg Heiða og bætir við að allt að 18 manneskjur þurfi til að manna
flæðilínu til að verka fiskinn. Það geti tekið marga mánuði að þjálfa þá
starfsmenn til að ná ásættanlegri nýtingu.
Guðbjörg segir að afköstin í gegnum flæðilínuna geti tvöfaldast með
notkun Flexicut, eða orðið til þess að fækka fólki í vinnslunni sem því
nemur. Flæðilínustarfsmenn þurfi þó enn að forsnyrta flakið og fjarlægja
galla ef einhverjir eru.
Markaðarins sótti ráðstefnuna
á kostnað Marels.
Nikolik segir að starfandi Kín-
verjum hafi hingað til fjölgað um
45-85 milljónir á hverju fimm ára
tímabili. Á árunum 1995 til 2010
hafi vinnandi mönnum í Kína
fjölgað um það sem samsvarar
heildarvinnuaflinu í Bandaríkjun-
um og fjórfalt á við heildarvinnu-
afl í Þýskalandi. Og Kínverjar hafi
meðal annars verið mikilvægir
fiskverkendur.
En Nikolik segir að það séu blik-
ur á lofti. Kínverska þjóðin sé að
eldast með auknum lífslíkum. Þá
fækki fólki vegna þeirrar reglu sem
Kínverjar tóku upp fyrir tæpum
fjórum  áratugum, en afnámu
reyndar fyrir fáeinum vikum, að
pör megi bara eignast eitt barn.
Næstu ár muni tvær til fjórar millj-
ónir manna hverfa af vinnumark-
aðnum í Kína árlega. Í kringum
2030, eða 2035, muni í kringum 10
milljónir Kínverja hverfa af vinnu-
markaðnum á ári. „Á sama tíma
eru svo tekjur að aukast í Kína og
það tvöfaldar vandann sem við er
að etja,“ segir hann.
Nikolik segir að það sé því
athyglisvert að velta fyrir sér
hverjum þessi þróun verði til
góðs. „Heimurinn er enn þá að
stækka og við munum þurfa
að framleiða sjávarafurðir. Við
erum með færra starfsfólk en
eftirspurnin er að aukast og hver
mun hagnast á því? Verður það
annað land þar sem nóg er af
ódýru vinnuafli, eins og Indland
eða Indónesía? Yngsta vinnuafl-
ið í heiminum í dag er reyndar í
Afríku,“ segir Nikolik. Hugsan-
lega sé framtíð í því að framleiða
vörur þar. Afríkumenn geti þó
aldrei leyst Kínverja af hólmi að
öllu leyti. Þess vegna sé líklega
tækifæri, á grundvelli aukinnar
tækni, að auka vinnslu í Evrópu,
Bandaríkjunum, Skandinavíu og
jafnvel í fiskiskipunum sjálfum.
Heimurinn er enn þá að stækka og við munum
þurfa að framleiða sjávarafurðir. Við erum með
færra starfsfólk en eftirspurnin er að aukast og hver mun
hagnast á því? Verður það annað land þar sem nóg er af
ódýru vinnuafli, eins og Indland eða Indó-
nesía? Yngsta vinnuaflið í heiminum í
dag er reyndar í Afríku
Gorjan Nikolik, sérfræðingur hjá Rabobank
mArkAðurInn 5M I Ð V I K U D A G U R 2 . D e s e M b e R 2 0 1 5
0
2
-1
2
-2
0
1
5
1
0
:5
3
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 1
7
4
9
-4
0
0
8
1
7
4
9
-3
E
C
C
1
7
4
9
-3
D
9
0
1
7
4
9
-3
C
5
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
4
8
s
_
1
_
1
2
_
2
0
1
5
C
M
Y
K