Dagblaðið Vísir - DV - 15.01.2008, Blaðsíða 8

8 ÞRIÐJUDAGUR 15. JANÚAR 2008
Fréttir DV
DV
I FRÉTTIR
Díana íhugaði
brúðkaup
Paul Burrell, sem var bryti
Díönu prinsessu, segir hana
hafa hugsað um að ganga upp
að altarinu með hjartaskurð-
lækninum Hasnat Khan. Þetta
sagði hann við réttarrannsókn á
dauða Díönu prinsessu og föru-
neyti hennar í París árið 1997.
Burrell vann fyrir Díönu í meira
en tíu ár. Hann segir Khan hafa
talað við prest um hvernig brúð-
kaup kristinnar konu og mús-
líma myndi fara fram. Burrell
segir Díönu hafa sagt við sig að
hún væri ástfangnari af Khan en
nokkrum öðrum manni. Hann
segir Díönu ekki hafa lýst Dodi
A1 Fayed, sem lést með henni í
bílslysinu í París árið 1997, sem
hinum eina sanna.
FLÓTTAMENNIRNIR
Trufla Japani
við hvalveiðar
Talsmenn Grænfriðunga
segjast hafa höggvið skarð í
hvalveiðar Japana úti fyrir Suð-
urskautslandinu. Grænfrið-
ungar hafa að undanförnu ver-
ið með skip á svæðinu í þeim
tilgangi að hrekja Japani burt
frá því. Grænfriðungar segja
sex skipa flota Japana hafa
tvístrast og hörfað vegna að-
gerða þeirra síðastliðinn laug-
ardag. Þeir segja Japani hafa
gert þetta þegar Esperanza,
fley Grænfriðunga, sást koma
að þeim á mikilli siglingu.
Gegn tóbaks-
fyrirtækjum
Stjórnvöld í Nígeríu krefjast
þess að þrjú alþjóðleg tóbaksfyr-
irtæki borgi þeim jafnvirði 2.800
milljarða króna í skaðabætur.
Vilja þau meina að fyrirtækin
hafi orðið völd að reykingum
barna þar í landi. Þetta er fyrsta
dómsmál sinnar tegundar í þró-
unarlöndunum.
Talsmenn ríkisstjórnarinnar
í Nígeríu segja tóbaksfyrirtækin
hafa sett óeðlilegan þrýsting á
heilbrigðiskerfi landsins og að
markaðssetning þeirra beinist
að æ yngra fólki. Segja þeir þetta
vera tilraun fyrirtækjanna til að
bæta upp fyrir þá sem hafa hætt
að reykja í Evrópu og Bandaríkj-
unum.
Vandi vegna líf-
ræns eidsneytis
Stavros Dimas, umhverf-
isstjóri Evrópusambandssins,
segir framleiðslu lífræns elds-
neytis vissulega hafa ókosti f
för með sér. Hann segist ekki
hafa séð fyrir hvaða afleiðing-
ar aukin áhersla á framleiðsl-
una myndi hafa í för með sér.
Nýlegar skýrslur hafa sýnt
fram á að hækkun á matvæla-
verði og eyðileggingu regn-
skóga megi rekja til fram-
leiðslunnar.
FYLGJA FISKNUM
Ásælni í fiskistofna við strendur Vestur-
Afríku veldur því að æ fLeiri leita örþrifa-
ráða í leit að betra lífi. Flóttamönnum sem
horfa hýru auga til Evrópuríkja Qölgar og
dæmi eru um að fólk leggi aleiguna að veði
fyrir farseðil þangað. Evrópusambandið,
Kína og Rússland eru sögð eiga stóran þátt
í vandamálinu vegna þess að útgerðir það-
an hafa sótt í auknum mæli til Afríku.
Afli fiskimannsins Ale Nodye síð-
ustu sex árin var rétt nægilegur til
að hann ætti fyrir eldsneyti á bátinn
sinn. Nodye bjó í þorpi í norðan-
verðu Senegal og vegna þessa leit-
aði hann að undankomu frá þess-
um aðstæðum. Hann bauð sig fram
sem leiðsögumaður í flótta 87 Afr-
íkubúa til Kanaríeyja. Lagt var upp
í förina árið 2006 og endaði hún
illa. Hann var handtekinn og vís-
að úr landi ásamt farþegum sínum.
Frændi hans lést í svipaðri feigðar-
för skömmu síðar.
Nodye er einn af mörgum íbú-
um Afríku sem gera allt fyrir vonina
um betra líf. í viðtali við New York
Times segir Nodye að hann hafi leit-
að til Kanaríeyja þar sem engir fiskar
væru eftir í sjónum við Senegal leng-
ur. Hann hafi aftur á móti séð mögu-
leika á lffi sem fiskimaður á Kanarí-
eyjum.
31 þúsund til Kanaríeyja
Vísindamenn hafa sýnt fram á að
fiskistofnar við strendur Afrílcu séu
að hruni komnir. Vegna versnandi
lífsskilyrða hafa æ fleiri horft til ör-
þrifaráða líkt og að fara á bátum yfir
til ríkja Evrópu. Talið er að 31 þúsund
íbúar Afríku hafi reynt að komast yfir
til Kanaríeyja með ólöglegum hætti
á síðasta ári, samkvæmt tölum Sam-
einuðu þjóðanna. Um 6.000 manns
eru horfnir eða látnir.
Talið er að ásælni útgerðarmanna
frá Evrópusambandinu, Kína og
Rússlandi eigi stóran þátt í því að
ganga á auðlindir hafsins við Afríku.
„Önnurhliðin hefur
mikinn áhuga á að
selja, hin hefur mikinn
áhuga á að kaupa"
Stjórnvöld Afríkuríkjanna eiga hluta
af sökinni, en þau Iáta undan freist-
ingum vegna þeirra peninga sem er-
lendir fiskiflotar hafa undir höndum.
Ólöglegar veiðar eru orðnar afar al-
gengar við strendur Afríku og úrræði
til að stjórna fiskveiðunum eru lítil
sem engin.
f augum íbúa í Vestur-Afríku
hirða Evrópubúar af þeim fiskinn.
„Þegar Evrópa reyndi að ná stjórn á
fiskveiðum sínum og takmarka þær
fluttust vandamál tengd ofveiði yfir á
annan stað," segir Steve Trent, fram-
kvæmdastjóri Evrópsku réttsýnis-
stofnunarinnar, í samtali við New
York Times.
Evrópusambandið
blóraböggull
Evrópusambandið heldur því
fram að sambandið sé notað sem
blóraböggull yfir slæmar ákvarðan-
ir afrískra stjórnvalda. Sambandið
heldur því fram að veiðileyfi séu seld
í of miklu upplagi og að afrískstjórn-
völd gefi sj óræningjaskipum tækifæri
á að ganga inn á fiskimiðin. „Önnur
hliðin hefur mikinn áhuga á að selja,
hin hefur mildnn áhuga á að kaupa.
Viðræðurnar eru byggðar á því hvað
fólk vill heyra, ekki raunveruleikan-
um," segir Pierre Chavance, vísinda-
Erfiðleikar fiskimanna Ofveiði er mikil undan ströndum Vestur-Afríku. Dæmi eru
um að fiskistofnar séu fjórðungur af því sem þeir voru fyrir 25 árum.
maður hjá Rannsóknar- og þróunar-
stofhun Frakklands.
Ofveiði ríkjandi
Ofveiði takmarkast þrátt fýrir
þetta engan veginn við fiskimið Afr-
íku. Talið er að um 75 prósent af fiski-
miðum í heiminum séu ofveidd. Fyr-
ir fátæk svæði geta þessar aðstæður
verið bagalegar fyrir almenn lífsskil-
yrði. Fiskur er meginuppistaða prót-
eins í fæðu Afríku, en íbúar margra
svæðanna eru það fátækir að þeir
eiga ekki lengur fyrir honum. Rann-
sóknir sýna fram á að magn bolfisks
á einstaka svæðum sé einungis fjórð-
ungur af því sem það var fyrir 25
árum. Vísindamenn segja vistræði-
legt jafnvægi vera úr skorðum.
„Verið er að tæma hafið," seg-
ir Moctar Ba, ráðgjafi sem starfaði
við rannsóknarverkefni við strend-
ur Vestur-Affíku. Nokkur ár eru síð-
an allur humar var hirtur undan
ströndum Máritaníu. Þá hefur veru-
lega verið gengið á kolkrabba und-
an ströndum landsins, en það er nú
verðmætasti fiskurinn við Márit-
aníu. Árið 2002 sýndu niðurstöður
skýrslu á vegum Evrópuráðsins ffarn
á að stofnar söluvænstu fiska und-
an ströndum Senegals voru að hruni
komnir.
Aleigan að veði
Á svæði þar sem að minnsta kosti
200 þúsund manns treysta á auð-
lindir hafsins hafa æ fleiri orðið fyrir
fjárhagslegum skakkaföllum. í Gín-
eu-Bissá hafa fiskimenn sem keyptu
bát til veiðanna fyrir um áratug ekki
ráðið við greiðslur vegna þeirra og
leita nú að leiðum út. Margir horfa
þá til Evrópu og kaupa farmiða
þangað dýrum dómum, jafnvel fyr-
ir aleigu sína. Þær ferðir enda oft og
tíðum með því að þeim er vísað burt
og standa þeir því slippir og snauðir
þegar þeir koma aftur til Afríku.
Fjöldi afrískra fiskimanna er nú
á þeirri skoðun að þeir eigi að hafa
forgang að fiskimiðum við heims-
álfuna. Þeir segjast ekki hafa burði
til þess að keppa við Evrópusam-
bandið um aðgang að fiskimiðun-
um. „Ríkisstjórnin hefði átt að halda
þessum miðum út af fyrir íbúa Már-
itaníu," segir Ahmed Cherif, eigandi
fiskútflutningsaðilans PCA í Mári-
taníu. roberthb@idv.is