Dagblaðið Vísir - DV - 21.08.2015, Síða 6

Helgarblað 21.–24. ágúst 20156 Fréttir
Dalshrauni 13
220 Hafnarfirði
Sími 565 2292
Settu fókusinn á
Þýsk gæði í gegn
Sumarútsalan
hafin í Hjólaspretti
20 - 50% afsláttur af völdum hjólum
S
tærsti einstaki eigandi
aflandskrónueigna um þess-
ar mundir er bandaríska
sjóðastýringarfyrirtækið
Loomis Sayles, sem er með
eignir í stýringu að jafnvirði fimmt-
ánfaldri landsframleiðslu Íslands,
samkvæmt öruggum heimildum
DV. Þannig áttu skuldabréfasjóðir í
stýringu Loonis Sayles íslensk rík-
isskuldabréf fyrir meira en þrjátíu
milljarða króna að nafnvirði um mitt
þetta ár. Raunveruleg aflandskrónu-
eign félagsins er hins vegar talin vera
nokkuð meiri, eða á bilinu 35 til 40
milljarðar. Það jafngildir nærri 15%
af öllum aflandskrónustabbanum.
Eignarhald á slíkum krónueign-
um – skuldabréf með ríkisábyrgð
og innlán erlendra aðila í íslensk-
um fjármálafyrirtækjum – hefur á
undanförnum misserum orðið mjög
samþjappað enda er eigendum
þessara eigna heimilt að selja þær
öðrum erlendum aðilum þrátt fyr-
ir fjármagnshöft. Fram kom í kynn-
ingu á áætlun stjórnvalda um los-
un hafta þann 8. júní síðastliðinn
að meirihluti aflandskrónanna, sem
nema um 300 milljörðum, væru í
eigu um tíu erlendra fagfjárfesta.
Í þeim hópi eru sjóðir í stýringu
Loomis Sayles fyrirferðarmestir.
Þrátt fyrir ýmsar getgátur á
undanförnum árum þá hefur það
aldrei verið upplýst hverjir séu
helstu eigendur aflandskróna enda
þótt Seðlabanki Íslands telji sig hafa
ágætis yfirsýn um hvaða fjárfestar
standi að baki þessum krónueign-
um. Þetta er því í fyrsta skipti sem
slíkar upplýsingar koma fram í fjöl-
miðlum hér á landi.
Aflandskrónueigandi frá hruni
Loomis Sayles hefur verið eigandi að
íslenskum ríkisverðbréfum frá því fyr-
ir fall bankakerfisins og setningu fjár-
magnshafta haustið 2008 en sjóðir fé-
lagsins voru á meðal þeirra erlendu
fjárfesta sem stunduðu vaxtamunar-
viðskipti með íslensku krónuna. Í lok
júní á þessu ári áttu fimm skulda-
bréfasjóðir í stýringu hjá Loomis Say-
les krónueignir í formi eignarhalds
á þremur óverðtryggðum íslensk-
um ríkisskuldabréfaflokkum, en þar
munaði mestu um ríflega 14 milljarða
króna í skuldabréfum á gjalddaga í
október árið 2016. Þá áttu sjóðir fé-
lagsins einnig íslensk ríkisskuldabréf
sem eru á gjalddaga 2019 og 2022.
Auk þess að vera stærsti einstaki
eigandi aflandskróna eru sjóðir
Loomis Sayles jafnframt eigendur að
tíu ára skuldabréfi sem íslenska rík-
ið gaf út í maímánuði 2012 og nem-
ur sú eign þeirra um 5,5 milljörð-
um. Það er um 5% af heildarútgáfu
skuldabréfanna en hún nam millj-
arði Bandaríkjadala á sínum tíma.
Í yfirlitum um eignasamsetn-
ingu skuldabréfasjóða Loomis Say-
les kemur fram að eign þeirra í ís-
lenskum ríkisskuldabréfum er sögð
vera 31 milljarður íslenskra króna að
nafnvirði. Það nemur um þriðjungi
allra aflandskrónueigna sem erlend-
ir aðilar eiga í óverðtryggðum ríkis-
skuldabréfum, en samkvæmt mark-
aðsupplýsingum frá Lánamálum
ríkisins nam sú eign samtals um 155
milljörðum króna í lok júlímánaðar.
Búast við miklum afföllum
Í bókum skuldabréfasjóða Loomis
er markaðsverðmæti þessara krónu-
eigna hins vegar talsvert lægra held-
ur en nafnverð þeirra segir til um.
Þannig er núverandi markaðsverð-
mæti eigna sjóðanna á íslenskum
ríkisskuldabréfum talið vera um 163
milljónir Bandaríkjadala, jafnvirði
um 22 milljarðar króna. Sjóðirnir
gera því með öðrum orðum ráð fyr-
ir því að þeir þyrftu að taka á sig af-
föll sem nemur um þriðjungi af nafn-
virði krónueignanna ef þeir myndu
vilja koma þeim úr landi í skiptum
fyrir erlendan gjaldeyri.
Ólíkt mörgum öðrum fjárfestum
sem eiga aflandskrónur eru sjóðir
Loomis Sayles, að sögn þeirra sem
þekkja vel til, ekki taldir í hópi óþol-
inmóðustu erlendu aðilanna sem
endurspeglast í því að eignarhald
þeirra hefur haldist nánast óbreytt
á undanförnum árum. Aðrir erlend-
ir aðilar, sem voru um tíma stærri
aflandskrónueigendur en Loom-
is Sayles, hafa hins vegar grynnkað
mikið á stöðu sinni, meðal annars
með því að taka þátt í gjaldeyrisút-
boðum Seðlabankans. n
Minnkað
um helming
Þegar mest var nam stærð aflandskrón­
ustabbans um 600 milljarðar króna. Gjald­
eyrisútboð Seðlabankans á undanförnum
árum hafa hins vegar dregið verulega úr
umfangi aflandskrónuvandans, sem hefur
minnkað niður í tæplega 300 milljarða.
Aflandskrónurnar voru engu að síður
einn af þeim þáttum sem þurfti að taka
á samhliða því að áætlun var kynnt um
losun fjármagnshafta enda er um að
ræða auðseljanlegar krónueignir í eigu
erlendra aðila sem gætu sett verulegan
þrýsting á gengi krónunnar ef þær yrðu
seldar fyrir gjaldeyri á skömmum tíma.
Þrátt fyrir fjármagnshöft þá var eigendum
aflandskróna lengst af heimilt að
fjárfesta í ýmsum verðbréfum og hafa um
70 milljarðar verið fluttar úr landi vegna
vaxtagreiðslna til aflandskrónueigenda.
Samkvæmt haftaáætlun stjórnvalda
á að leysa aflandskrónuvandann með
uppboði á gjaldeyri og annars vegar
sölu skuldabréfs til 20 ára í íslenskum
krónum og hins vegar skuldabréfs
í evrum til meðallangs tíma. Fallist
aflandskrónueigendur ekki á þessa
valkosti verða krónueignir þeirra settar
á vaxtalausa læsta reikninga. Eigendur
aflandskrónueignanna munu þurfa að
taka á sig umtalsverð afföll – líklega 40
til 50% – hvort sem þeira kjósa að fá
reiðufé í evrum í fyrirhuguðu gjaldeyris­
útboði eða skipta á krónueignum sínum
fyrir skuldabréf með endurgreiðsluferli
sem er talið samrýmast greiðslujöfn­
uði þjóðarbúsins. Til hefur staðið að
gjaldeyrisútboð Seðlabankans myndi
fara fram næstkomandi haust en
samkvæmt upplýsingum DV er alls óvíst
hvort sú tímasetning muni standa.
Sá stærsti á 30 milljarða
í aflandskrónueignum
Sjóðastýringafyrirtækið Loomis Sayles er stærsti einstaki eigandi aflandskrónueigna
Aflandskrónueignir
Loomis Sayles
14 milljarðar
ríkisskuldabréf á
gjalddaga 2016
12 milljarðar
ríkisskuldabréf á
gjalddaga 2019
5 milljarðar
ríkisskuldabréf á
gjalddaga 2022
Hörður Ægisson
hordur@dv.is
Aflands-
krónuvandi
Meðal annars
vegna gjald­
eyrisútboða
Seðlabank­
ans hefur
aflandskrónu­
stabbinn
minnkað úr
600 millj­
örðum í 300
milljarða á
síðustu árum.
31
milljarðurGakktu í bæinn
Menningarnótt verður haldin í
20. sinn á laugardag, þann 22.
ágúst. Yfirskriftin er sem fyrr
„Gakktu í bæinn!“ sem vísar til
þeirrar gömlu hefðar að bjóða
fólk velkomið og gera vel við
gesti. Flestir ættu að finna eitt-
hvað við sitt hæfi þennan dag og
fram á kvöld, en stórtónleikar
verða bæði í Hljómskálagarðin-
um og við Arnarhól. Þá hlaupa
fjölmargir garpar í Reykjavíkur-
maraþoninu fyrr um daginn og
geta ungmenni spreytt sig í Lata-
bæjarhlaupinu. Hægt er að finna
dagskrána alla á vefnum menn-
ingarnott.is og skapa sína eigin
dagskrá fyrir daginn. Kvöldinu
lýkur svo með veglegri flugelda-
sýningu Sigríðar Soffíu Níels-
dóttur, Stjörnubrimi. Sigríður er
danshöfundur sem hefur síðast-
liðin tvö ár stýrt flugeldasýning-
um menningarnætur.
Mynd RAggi TH
Vinnuhópur á
að skoða vanda
Grímseyinga
Ríkisstjórnin samþykkti á fundi
sínum á fimmtudag að settur verði
á laggirnar vinnuhópur þvert á
ráðuneyti sem skoði stöðu Gríms-
eyjar í samvinnu við aðgerðahóp á
vegum Akureyjarbæjar.
„Það er brýnt að bregðast við
þeirri erfiðu stöðu sem uppi hefur
verið í Grímsey síðustu ár. Heima-
menn óttast að ef ekkert verði að
gert þá leggist útgerð í Grímsey af
og jafnvel búseta í framhaldi þess.
Ég trúi því ekki að nokkur vilji
láta það gerast,“ sagði Sigmund-
ur Davíð Gunnlaugsson forsætis-
ráðherra.
Vinnuhópurinn skal ljúka störf-
um eigi síðar en 1. nóvember 2015.