Morgunblaðið - 03.02.2017, Page 6

veiða hann í janúar og hvíla frekar í
febrúar, vegna þess að þá væri kol-
munninn svo langt frá Íslandi og því
langt að sigla, um þúsund sjómílur.
Síðan væri venjan sú að hefja kol-
munnaveiðar á ný í mars, þegar hann
gæfi sig nær Íslandi. Þess vegna hefði
dýrmætur tími sem hægt hefði verið
að stunda kolmunnaveiðar farið í súg-
inn og verðmæti samkvæmt því.
Augljóst er af viðtölum við
útgerðarmenn að mun meiri áhyggj-
ur eru í röðum smærri útgerða. Sam-
kvæmt upplýsingum Morgunblaðsins
er mjög hörð afstaða útgerðarmanna
sem gera út línubáta, í þá veru að ekki
sé hægt að koma frekar til móts við
sjómenn og kröfur þeirra.
Hvergi annars staðar sé jafn stór
hluti af aflaverðmæti greiddur í laun
og hvergi sé greitt jafnhátt veiðigjald
af útgerðinni eingöngu og í íslenskum
sjávarútvegi. Á Grænlandi, Færeyj-
um og víðar sé gjaldið dregið frá
skiptum.
Bent er á að útgerðin tryggi hvern
sjómann fyrir um eitthundrað þúsund
krónur á mánuði, sem sé meiri kostn-
aður en aðrir atvinnurekendur í landi
þurfi að greiða á ári fyrir hvern
starfsmann.
Útgerðarmenn virðast almennt
telja að stjórnvöld hafi lítinn sem eng-
an áhuga á að höggva á hnúta og liðka
þannig fyrir að samningar geti tekist.
Sjómenn í Noregi og Færeyjum séu á
fríu fæði, en kostnaður af því sé dreg-
inn frá óskiptu aflaverðmæti. Þar sé
enginn hlunnindaskattur á sjómenn
vegna frís fæðis. „Af hverju má sjó-
maðurinn sem fer út á sjó, og hann
veit ekki í hversu marga daga, ekki fá
2.500 krónur í dagpeninga, meðan
hann er á sjónum, eða vera á fríu fæði,
án þess að það sé skattlagt? Flug-
stjóri fær 11 þúsund krónur í dagpen-
inga fyrir einn dag og ríkisstarfsmað-
ur sem flýgur frá Reykjavík til
Akureyrar fær sömu upphæð,“ sagði
útgerðarmaður.
Þau hafi ekkert fram að færa
Annar sagði að frá því að ný ríkis-
stjórn tók við hefðu Benedikt Jó-
hannesson fjármálaráðherra og Þor-
gerður Katrín Gunnarsdóttir
sjávarútvegsráðherra látið eins og
þessi grein, sjávarútvegur, væri ekki
til. Í þessum efnum hefðu þau aug-
ljóslega ekkert fram að færa.
Útgerðarmenn segjast verða varir
við það hjá kaupendum sínum í Evr-
ópu og Bandaríkjunum að reiði sé far-
ið að gæta í garð þeirra vegna þess að
enginn fiskur komi lengur frá Íslandi.
Þeir hafi sagt það berum orðum að
þeir séu bara á leiðinni með fiskkaup
sín annað. Útgerðarmenn hafi brugð-
ist við með því að fara til fundar við
viðskiptamenn sína í Frakklandi,
Bretlandi, Þýskalandi, Bandaríkjun-
um og víðar til þess að reyna að skýra
það ástand sem hér hafi skapast af
völdum verkfallsins.
Þeir hafi mætt takmörkuðum skiln-
ingi og viðskiptavinirnir skilji alls
ekki hvernig það sé hægt að verkfall
vari í átta vikur þegar undirstöðuat-
vinnugrein íslensks efnahaglífs eigi í
hlut – sjávarútvegur. Nú sé einmitt sá
árstími sem steinbítur og karfi hafi
selst vel á mörkuðum í Evrópu, en
ekkert framboð sé núna. Enginn vafi
sé á því að mikilvægir markaðir, sem
mörg ár og áratugi hafi tekið að vinna,
séu ýmist að tapast eða séu jafnvel
tapaðir.
Pirringur smærri útgerða eykst
 Stál í stál hjá sjómönnum og Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi  Útgerðarmenn gagnrýna
fjármálaráðherra og sjávarútvegsráðherra harðlega  Segja þau ekki skilja þýðingu sjávarútvegs
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Sjávarútvegur Útgerðarmenn telja að Viðreisnarráðherrarnir Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra og Þor-
gerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegsráðherra hafi afar takmarkaðan skilning á þýðingu sjávarútvegs.
6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 3. FEBRÚAR 2017
Sími 555 2992 og 698 7999Hátt hlutfall Omega 3 fitusýra
Gott fyrir:
• Maga- og
þarmastarfsemi
• Hjarta og æðar
• Ónæmiskerfið
• Kolesterol
• Liðina
Læknar mæla
með selaolíunniÓblönduð
– meiri virkni
Selaolía
Selaolían fæst í: Apótekum, Þín verslun Seljabraut, heilsuhúsum,
Fjarðarkaupum, Fiskbúðinni Trönuhrauni, Hafrúnu og Melabúð
Ekki fannst riða eða riðutengdir
sjúkdómar í sýnum úr hreindýrum
sem rannsökuð voru hér á landi í
vetur. Tilefnið var að sjúkdómurinn
CWD sem er skyldur riðu fannst
fyrir tilviljun í villtu hreindýri í
Noregi á síðasta ári.
Eftir að CWD fannst í norska
hreindýrinu hafa stofnanir Evrópu-
sambandsins unnið að áhættumati
og vöktunaráætlun vegna evr-
ópskra hjartardýrastofna. Sjúk-
dómurinn er þekktur í hjart-
ardýrum í Ameríku og ekki er vitað
hvernig hann barst í norska hrein-
dýrið. Evrópuþjóðir eru beðnar um
að gera athuganir á sínum hjörðum.
Ísland er nefnt í þessu sambandi
ásamt Noregi, Svíþjóð, Finnlandi,
Eystrasaltslöndunum og Póllandi.
Misjafnt er hvernig löndin hafa
brugðist við.
Sigurborg Daðadóttir yfirdýra-
læknir segir að óskað hafi verið eft-
ir sýnum úr villtum hreindýrum hér
á landi. Sérstaklega var óskað eftir
sýnum úr dýrum sem fundist hafa
dauð, sem orðið hafa fyrir slysum
og eldri gripum sem skotnir hafa
verið. Mestar líkur eru taldar á að
riða eða CWD finnist í slíkum dýr-
um. Þrettán sýni bárust sl. haust og
reyndust þau öll neikvæð. Sigur-
borg segir að farið verði yfir málið
fyrir næsta veiðitímabil hreindýra.
Ekki er vitað til þess að sjúkdóm-
urinn smitist í fólk en það telja sér-
fræðingar ESB að þurfi að rann-
saka betur.
Aldrei staðfest riða hér
Aldrei hefur verið staðfest riða í
hreindýrum hér á landi. Sigurður
Sigurðarson dýralæknir sem lengi
var sérfræðingur á Tilraunastöð
Háskóla Íslands á Keldum man þó
eftir tveimur tilvikum þar sem
grunur var um riðusmit í hrein-
dýrum. Í báðum tilvikum voru það
hreindýr sem gengu með riðusmit-
uðu fé á Austurlandi. Ekki náðust
heilleg sýni til að skera úr um hvort
þau hefðu smitast. Sigurður var
hluta úr tveimur árum í Norður-
Noregi að athuga hvort riða væri í
hreindýrum þar. Hann rannsakaði á
annað þúsund heilasýni en fann
engin merki um riðu. helgi@mbl.is
Riða fannst ekki í ís-
lenskum hreindýrum
 Unnið að áhættumati vegna evrópskra hjartardýrastofna
Morgunblaðið/Eggert
Hreindýr Ekki hefur verið staðfest riða í íslenska hreindýrastofninum.
Hæstiréttur sýknaði í gær Sam-
keppniseftirlitið af kröfu Sorpu um
að ákvörðun eftirlitsins um að
Sorpa hefði brotið gegn samkeppn-
islögum yrði felld niður. 45 milljóna
króna sekt, sem Sorpa var dæmd til
að greiða vegna brotsins, stendur.
Samkeppniseftirlitið komst að
þeirri niðurstöðu árið 2012 að
Sorpa hefði misbeitt markaðs-
ráðandi stöðu sinni með því að veita
eigendum sínum, þ.e. sveitar-
félögum á höfuðborgarsvæðinu og
Sorpstöð Suðurlands bs., betri kjör
en öðrum viðskiptavinum, s.s. sorp-
hirðufyrirtækjum. Þá niðurstöðu
staðfesti áfrýjunarnefnd og héraðs-
dómur. Hæstiréttur hafnaði þeim
sjónarmiðum Sorpu að samkeppn-
islög tækju ekki til fyrirtækisins.
Rétturinn studdist við ráðgefandi
álit EFTA-dómstólsins.
Staðfest að Sorpa braut samkeppnislög
„Við áttum okkur
á alvarleika
þessa máls, sjó-
mannaverkfalls-
ins. Við erum
ekki veru-
leikafirrtir. Við
ætlumst til þess
að stjórnvöld séu
að vinna hratt og
örugglega að
sviðsmyndargreiningu, áhrifum
verkfallsins á efnahagslífið og
mögulegum viðbragðs- og mót-
vægisaðgerðum, hverjar svo sem
þær kunna að verða,“ sagði Teitur
Björn Einarsson, þingmaður Sjálf-
stæðisflokksins í Norðvestur-
kjördæmi, í samtali við Morgun-
blaðið í gær.
Teitur Björn sagði að með þess-
um orðum væri hann ekki að vísa í
það hvort stjórnvöld ættu að setja
lög á verkfallið eða ekki.
„Allir átta sig á því að verkfallið
getur ekki staðið endalaust. Það
er á ábyrgð deiluaðila, útgerðar-
manna og sjómanna, að ná saman
og enda þessa deilu,“ sagði Teitur
Björn ennfremur.
Erum ekki veruleikafirrtir
TEITUR BJÖRN EINARSSON, NORÐVESTURKJÖRDÆMI
Teitur Björn
Einarsson
SVIÐSLJÓS
Agnes Bragadóttir
agnes@mbl.is
Bryndís Hlöðversdóttir ríkissátta-
semjari hefur boðað aðila í sjómanna-
deilunni til samningafundar í Karp-
húsinu í dag. Samkvæmt heimildum
Morgunblaðsins eru deiluaðilar svart-
sýnir á að samningar séu í nánd og
telja fáar vísbendingar vera á lofti í þá
veru.
Þingflokkur Sjálfstæðisflokksins
er sagður orðinn órólegur vegna and-
varaleysis sjávarútvegsráðherra og
fjármálaráðherra. Bent hefur verið á
það í þingflokknum, samkvæmt upp-
lýsingum Morgunblaðsins, að stærri
útgerðir séu nokkuð rólegar vegna
verkfallsins en þær minni séu margar
farnar að hanga á horriminni.
Auk þess er áhrifanna á minni
þjónustuaðila, flutningafyrirtæki,
verkstæði, vélsmiðjur, netagerðir,
fiskmarkaði og fjölmarga aðra farið
að gæta með hætti sem bítur. Nýliðin
mánaðamót hafa reynst þessum að-
ilum mjög erfið, því starfsfólk þeirra
er enn allt á launaskrá.
Bent er á að áhrifa á fjárhag
sveitarfélaga af verkfallinu hljóti að
fara að gæta og fólk hugsi sér til
hreyfings. Það hefði í för með sér
minni útsvarstekjur sveitarfélag-
anna. Jafnframt er á það bent að
áhrifa verkfallsins muni gæta á stöðu
ríkissjóðs. Menn finni ekki enn á eigin
skinni hversu alvarleg staðan sé og
það eigi einkum við um höfuðborgar-
svæðið.
Því hefur verið haldið fram að út-
gerðarmenn sem leggi stund á upp-
sjávarfiskveiðar séu rólegri en eig-
endur útgerða sem stunda
bolfiskveiðar gagnvart gerð kjara-
samninga við sjómenn.
Útgerðarmaður sem rætt var við
sagði að þetta væri ekki alls kostar
rétt. Vissulega væri enga loðnu að
hafa um þessar mundir en ekki mætti
gleyma kolmunnanum, sem er jú önn-
ur tegund af uppsjávarfiski. Þeir sem
væru á kolmunnaveiðum vildu helst