Morgunblaðið - 19.12.2017, Blaðsíða 10

10 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 19. DESEMBER 2017
Pantaðu
jólagjafirnar
á ELKO.is
KÄRCHER
PREMIUM 5 SKÚRINGARVÉL
O
CITIZ & MILK KAFFIVÉL
KITCHENAID
HRÆRIVÉL
MARSHALL
ACTON HÁTALARI
29.995 29.995
79.99524.995
Bi
rt
m
eð
fy
rir
va
ra
um
m
yn
da
br
en
gl
og
/e
ða
pr
en
tv
ill
ur
.
NESPRESS
Þau tölulegu gögn sem voru að-
gengileg um frumsýningu norrænna
kvikmynda í Danmörku, Finnlandi
og Íslandi bentu til þess að markaðs-
hlutdeild þeirra væri 3-7%.
Hér fór hver landsmaður að með-
altali 4,3 sinnum í bíó 2016. Fær-
eyingar og Finnar fóru minnst í bíó.
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Flest sæti í kvikmyndahúsum á
hverja 1.000 íbúa voru á Íslandi árið
2016 eða 20 á hverja 1.000 íbúa. Ís-
lendingar voru duglegastir allra
Norðurlandaþjóða að fara í bíó á
árinu 2016 og verð bíómiða var lægst
hér á landi miðað við Norðurlönd.
Þetta kemur fram í nýrri skýrslu
Kulturanalys Norden um kvik-
myndasýningar í norrænum kvik-
myndahúsum, Film på bio i Norden.
Greiningin nær til aðildarlanda Nor-
ræna ráðherraráðsins og fjallar um
árið 2016. Þetta er fyrsta skýrslan í
nýrri röð um norræna menningar-
tölfræði.
Fjöldi kvikmyndahúsa, sýningar-
sala og kvikmyndasæta breyttist lít-
ið á flestum Norðurlandanna frá
2010 til 2016. Kvikmyndahúsum og
sætum fækkaði í Svíþjóð en fjölgaði í
Danmörku á þessu árabili.
Bandarískar myndir ríkjandi
Flestar kvikmyndir sem frum-
sýndar voru í norrænum kvik-
myndahúsum voru norðuramer-
ískar, frá 48% í Finnlandi upp í 90%
á Íslandi. Finnar frumsýndu flestar
innlendar kvikmyndir sem voru 19%
frumsýninga en hér á landi voru ein-
ungis 2% frumsýndra kvikmynda
innlendar árið 2016. Engar inn-
lendar myndir voru frumsýndar í
Færeyjum eða Grænlandi árið 2016.
Bíóheimsóknir Færeyinga voru 1,3
en Finna 1,6 á mann árið 2016. Yfir
heildina varð lítils háttar aukning á
heimsóknum í kvikmyndahús á
Norðurlöndum á tímabilinu frá 2005
til 2016, að undanskildu Íslandi þar
sem fjöldi kvikmyndahúsaheim-
sókna stóð í stað.
Mest sóttu kvikmyndir ársins í
hverju Norðurlandanna árið 2016
voru innlend framleiðsla.
Markaðshlutdeild innlendrar
kvikmyndaframleiðslu var hæst í
Finnlandi (29%), með tilliti til seldra
miða, en lægst á Íslandi (6%).
Markaðshlutdeild norðuramer-
ískra kvikmynda var hæst á Íslandi
(90%), í Danmörku, Noregi og Sví-
þjóð var markaðshlutdeild þeirra á
bilinu 60-65% en í Finnlandi 48%.
Markaðshlutdeild kvikmynda
annars staðar frá en frá Norður-
löndum, öðrum Evrópulöndum og
Bandaríkjunum var frá því innan við
1% og upp í 6% árið 2016.
Heildartekjur af miðasölu voru
hæstar í Svíþjóð og fylgdi Noregur
fast á eftir. Hver bíómiði kostaði
svipað í Danmörku, Noregi og Sví-
þjóð og árið 2015 en ódýrast var að
fara í kvikmyndahús á Íslandi.
Konur eru í minnihluta
Hlutföll karla og kvenna í helstu
stöðum (leikstjórar, framleiðendur
og handritshöfundar) eða helstu
hlutverkum mynda sem nutu inn-
lends stuðnings eða voru frum-
sýndar á Norðurlöndum voru yf-
irleitt alltaf utan 40-60% bilsins sem
oft er miðað við varðandi jafnrétti. Í
kvikmyndum í fullri lengd sem
fengu fjárhagslegan stuðning árið
2016 voru innan við 40% með konu í
aðalhlutverki í flestum flokkum og
norrænum löndum. Hlutur kvenna
sem leikstjóra og handritshöfunda í
Svíþjóð og framleiðenda á Íslandi
voru undantekning. Hlutur karla og
kvenna í aðalhlutverkum í finnskum
kvikmyndum sem frumsýndar voru
2016 var jafn, en annars staðar á
Norðurlöndum var hlutur karla í að-
alhlutverkum mun stærri en kvenna.
Íslendingar eiga metið í bíóferðum
 Flest bíósæti á hverja 1.000 íbúa á Norðurlöndum eru á Íslandi  Við förum oftar í bíó en aðrir
Norðurlandabúar  Langflestar kvikmyndir sem sýndar eru hér koma frá Norður-Ameríku
Getty Images/iStockphoto
Bíó Gerð var úttekt á norræna kvikmyndahúsamarkaðnum árið 2016. Í henni kemur m.a. fram að Íslendingar eru
duglegir að sækja kvikmyndahúsin. Það er ódýrara að fara í bíó á Íslandi en annars staðar á Norðurlöndunum.
Emilía var vinsælasta eiginnafn ný-
fæddra stúlkna í fyrra og Alexander
vinsælasta eiginnafn nýfæddra
drengja. Næstvinsælust voru nöfnin
Emma og Elísabet hjá stúlkum og
Aron og Mikael hjá drengjum.
María var vinsælasta annað eigin-
nafn nýfæddra stúlkna og þar á eftir
Ósk og Rós. Vinsælasta annað eigin-
nafn drengja var Þór og þar á eftir
Máni og Hrafn.
Þetta kemur fram á vefsíðu Hag-
stofu Íslands. Þar segir einnig að
rúmlega helmingur allra afmælis-
daga sé á tímabilinu apríl til sept-
ember. Í upphafi þessa árs áttu
flestir afmæli hinn 27. ágúst, eða
1.054 Íslendingar. 216 áttu afmæli á
hlaupársdag, sem er sá dagur ársins
sem fæstir eiga afmæli. Næstfæstir
áttu afmæli á jóladag, 689, og á
gamlársdag, en þá á 741 Íslendingur
afmæli.
Tíu algengustu einnöfnin og
fyrstu eiginnöfnin í byrjun þessa árs
voru þau sömu og árið 2012. Guðrún
er algengasta kvenmannsnafnið og á
eftir koma Anna og Kristín. Jón er
algengasta karlmannsnafnið, þá Sig-
urður og svo Guðmundur.
Anna María og Jón Þór
Algengustu tvínefni kvenna voru
Anna María, Anna Margrét og Anna
Kristín og þau algengustu hjá körl-
um voru Jón Þór, Gunnar Þór og
Jón Ingi. Þetta voru einnig algeng-
ustu tvínefnin fyrir fimm árum.
Um 80% landsmanna heita 200 al-
gengustu nöfnunum og hafa sömu 20
nöfnin verið algengust hér á landi
síðastliðin 100 ár.
Emilía, Alexander, Aron
og Emma eru vinsælust
 Jón og Guðrún algengustu eiginnöfnin
„Viðbragðsgeta í heilbrigðisþjónustu
hér þarf að vera í samræmi við land-
fræðilegar aðstæður. Á sjúkrahúsi og
heilsugæslu þarf að vera hægt að
sinna öllum helstu tilvikum sem koma
upp í stað þess að svo oft þurfi að
senda fólk sem slasast eða veikist
með flugi upp á land,“ segir Elliði
Vignisson, bæjarstjóri í Vestmanna-
eyjum, við Morgunblaðið.
Í gær fór þyrla frá Landhelgis-
gæslunni í tvígang í sjúkraflug til
Eyja. Fyrri ferðin var um nóttina
þegar sækja þurfti sjómann sem slas-
aðist um borð í skipi fyrir sunnan
landið. Ekki var hægt að senda
sjúkraflugvél til Eyja vegna hvass-
viðris og lítils skyggnis og því var
þyrlan kölluð til. Þá fór þyrlan í annað
Eyjaflug síðdegis og lenti þá vestast
og syðst í bænum, nærri svokölluðum
Ofanleitishamri. Þar er vegurinn sem
meðal annars liggur suður á Stór-
höfða og lokar lögregla honum í til-
vikum eins og þessum svo þyrlan geti
lent og áhöfnin sinnt sínu erindi.
Það sem af er ári hefur Mýflug far-
ið 104 sjúkraferðir til Vestmannaeyja
og þyrlur Gæslunnar þrjár til fimm,
að því er kemur fram á eyjar.net. Þá
hefur Herdís Gunnarsdóttir, forstjóri
Heilbrigðisstofnunar Suðurlands,
greint frá því að bið eftir sjúkraflugi
frá Eyjum sé of löng.
„Á eyju þarf ýmis grunnþjónusta
að vera fyrir hendi, svo sem á sjúkra-
húsi. Það gengur ekki að konur héðan
úr Eyjum þurfi yfirleitt að fæða börn
sín uppi á landi. Þegar nýr einstak-
lingur bætist í fjölskyldu á það að
vera gleðitími allra, en þar sem fæð-
ingardeildin hér er ekki starfrækt
þurfa konurnar upp á land og á með-
an er fjölskyldan splundruð. Þessu
verður að breyta og þá þarf pólitískan
vilja til,“ segir Elliði Vignisson.
sbs@mbl.is
Þjónusta fylgi aðstæðum
 Gæsluþyrla fór tvær ferðir til Eyja í gær  Sjúkrahús og
heilsugæsla þurfa að geta sinnt helstu málum sem upp koma
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Vestmannaeyjar Viðbragðsgetan
sé fyrir hendi, segir bæjarstjórinn.