Fréttablaðið - 07.07.2018, Blaðsíða 20

Enginn kemur Guðrúnu Stefánsdóttur í Hlíðar-endakoti að óvörum, hundurinn hennar, Týri, sér um það. Því kemst ég að er ég renni þar í hlað.
En þegar Guðrún leggur blessun
sína yfir heimsóknina hættir hvutti
að gelta og verður hinn spakasti.
Húsið er með herragarðsbrag,
gengið er inn víðan gang með
hvelfdu lofti og þar innan við fáum
við Guðrún okkur sæti við stórt
borðstofuborð, hún rennir kaffi í
bolla en ég munda upptökutækið.
Hún ætlar nefnilega að fara að selja
Hlíðarendakot og það þykir mér
tíðindum sæta því hún hefur rekið
þar bú af myndarskap og látið sig
málefni bænda varða, var meðal
annars fulltrúi sunnlenskra bænda
á aðalfundum Landssambands
sauðfjárbænda og sat búnaðarþing
í tólf ár. En hún kveðst hafa skorið
niður fjárstofninn að mestu í fyrra-
haust enda ekki unnt að búa við þau
kjör sem sauðfjárbændum sé gert að
lifa við. „Sláturleyfishafar lækkuðu
lambakjötsverðið til bænda í fyrra
úr 600 í 400 krónur kílóið og kjöt af
fullorðnu fé úr 200 krónum í 120,
sama á hvaða aldri kindin var. Slík
launalækkun þekkist ekki í öðrum
greinum.“
Guðrún upplýsir að þau Viðar
Pálsson í Hlíðarbóli í Fljótshlíð hafi
fyrir þremur árum ákveðið að rugla
saman reytum. Hann hafi verið
sauðfjárbóndi eins og hún og sam-
tals hafi þau átt 650 fjár á fóðrum.
„Hann byrjað líka í ferðaþjónustu
árið 2016 og er með pláss fyrir 13
gesti í rúm. Fyrsta sumarið var hann
bara með opið í þrjá mánuði en
hafði samt meira upp úr gistingunni
en við bæði samanlagt fyrir sauð-
fjárafurðirnar. Svo við fækkuðum
ánum í fyrrahaust og eigum nú um
hundrað samtals.“
Kindakjötsverð til bænda, sem
Norðlenska gaf út nýlega fyrir kom-
andi haust, er nánast óbreytt frá því
í fyrra, að sögn Guðrúnar. Kannski
1% hækkun. „Þetta er dauðadómur
fyrir sauðfjárrækt sem búgrein og þá
bændur sem stunda hana. Atvinna
fólks og heimili eru undir og það
hleypur ekkert í burtu að gamni
sínu,“ segir hún og kveður fast að.
Segir sláturleyfishafana ekki hafa
lækkað verðið frá sér. „Þeir segja
að útflutningurinn kosti svo mikið.
Samt var síðasti búvörusamningur
gerður þannig að þar var verð-
launað fyrir fjölgun fjár. Ég var í
stjórn bændasamtakanna þá og
geiddi atkvæði gegn samningnum
sem var algerlega úr takti við þær
aðstæður sem voru og eru. Dæmið á
að snúast um framboð og eftirspurn
innanlands og ef fólk vill framleiða
til útflutnings, þá gerir það slíkt á
eigin ábyrgð. Það er mitt álit. Birgðir
sem sláturleyfishafar þóttust sitja
uppi með í fyrra reyndust ekki vera
fyrir hendi, en við komumst aldrei
í þær tölur sem snúa að útflutn-
ingnum. Þær virðast vera einkamál
fyrirtækjanna.“
Guðrúnu er greinilega misboðið.
Hún segir þessi verðlagsmál þó
ekki snerta hana lengur efnahags-
lega, heldur tilfinningalega. „Fólk
allt í kringum landið er ofurselt
sláturleyfishöfunum, á þeim veltur
framtíð byggðar, bæði í sveitum
og litlum þorpum, því þegar hún
grisjast leggst þjónusta þar af. En
Evrópuríkin sem við keppum við,
þau styrkja sinn landbúnað ekki
síður en við, þó veðurfarsleg og
markaðsleg skilyrði séu mun betri.“
Hún segir þau Viðar hafa fengið
sér að borða í Mjóddinni um daginn
og valið það dýrasta á matseðlinum,
úrbeinað kjöt af lambalæri. Þau
hafi velt fyrir sér verðmynduninni.
„Ja, ég er að kaupa kjötið á 3.000
krónur kílóið af sláturleyfishafa,“
var svarið sem vertinn gaf. Auð-
vitað er búinn til sælkeramatur úr
þessu góða hráefni og seldur hæsta
verði, ærfille af ungri á er til dæmis
algert hnossgæti, þó við fáum bara
120 krónur fyrir kílóið. Lambið
er í raun villibráð og dýravelferð
er mikil á Íslandi, hér viðgangast
hvorki fúkkalyfja- né hormóna-
Fólk hleypur ekkert í burtu
að gamni sínu
Guðrún Stefánsdóttir í Hlíðarendakoti hefur sinnt sauðfjárbúskap í þrjá áratugi og ekki
dregið af sér, hvorki heima fyrir né í félagsstarfi fyrir bændur. Nú kveðst hún ekki lengur geta
búið við þau kjör sem henni sé gert að lifa við og vandar sláturleyfishöfum ekki kveðjurnar.
Guðrún á land upp í topp á Dímon sem hér sést út við sjóndeildarhringinn. Hún hefur unnið mikið að uppgræðslu á Markarfljótsaurunum, skógur heima við bæ ber iðni hennar líka vott. Fréttablaðið/Ernir
Gunnþóra
Gunnarsdóttir
gun@frettabladid.is
Fólk allt í krinGum
landið er oFurSelt
SláturleyFiShöFunum,
á þeim veltur Framtíð
byGGðar, bæði í Sveitum
oG litlum þorpum, því
þeGar hún GriSjaSt
leGGSt þjónuSta þar aF.
auðvitað er búinn til
Sælkeramatur úr þeSSu
Góða hráeFni oG Seldur
hæSta verði, ærFille aF
unGri á er til dæmiS al-
Gert hnoSSGæti, þó við
Fáum bara 120 krónur
Fyrir kílóið.
7 . j ú l í 2 0 1 8 l A U G A R D A G U R20 H e l G i n ∙ F R É T T A B l A ð i ð
0
7
-0
7
-2
0
1
8

0
4
:1
8
F
B
0
8
8
s
_
P
0
6
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
6
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
2
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
2
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
0
5
6
-1
2
1
C
2
0
5
6
-1
0
E
0
2
0
5
6
-0
F
A
4
2
0
5
6
-0
E
6
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
8
8
s
_
6
_
7
_
2
0
1
8
C
M
Y
K