Fréttablaðið - 31.07.2019, Blaðsíða 10

Frá degi til dags
Halldór

Stjórnmála-
menn hafa
skilað auðu
og leyft
embættis-
mönnum að
ganga
sjálfala. Það
ríkir óstjórn
í bankanum.

Þótt íslenzkir
blómafram-
leiðendur
segi eitt í
blöðunum,
eru þeir
sjálfir í raun
ekki þeirrar
skoðunar að
innflutning-
ur sé óþarfur.
Ólöf
Skaftadóttir
olof@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir FRAMKVÆMDASTJÓRI: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir ÚTGEFANDI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
RITSTJÓRAR: Davíð Stefánsson david@frettabladid.is, Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is, MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ.IS: Sunna Karen Sigurþórsdóttir sunnak@frettabladid.is.
Fréttablaðið kemur út í 85.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is
MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Símaveski,
heyrnartól, snúrur
og allt fyrir
símann.
Símaveski.is, S. 517 0150 – 2. hæð Smáralind
Frétt sem birtist í Fréttablaðinu 9. maí vakti dálitla athygli. Fyrirsögnin var „Innflutningur blóma mengandi og óþarfur“. Þar var rætt við
Axel Sæland, eiganda Espiflatar, stærsta blómafram-
leiðanda landsins, sem sagði að innlend framleiðsla
gæti vel staðið undir íslenzkum blómamarkaði og
innflutningur væri ónauðsynlegur. Axel kvartaði
sáran yfir því að tollar á blóm væru of lágir og kæmu í
veg fyrir að íslenzkir blómabændur gætu hækkað hjá
sér verðið. Þó þykir líklega flestum 1.130 króna tollur
á tíu túlipana búnt, sem kostar 600 krónur í inn-
kaupum, drjúg skattheimta.
Axel Sæland hélt því fram í viðtalinu að innflutn-
ingur á blómum væri langmest af sömu tegundum og
ræktaðar eru hér á landi. Það er alls ekki rétt. Innlend
framleiðsla á afskornum blómum er takmörkuð,
hvort sem horft er á tegundir eða litaaf brigði af
tegundum sem eru ræktaðar. Blómaverzlanir kvarta
sáran undan því að úrvalið frá innlendum fram-
leiðendum sé takmarkað, en innflutningur iðulega
gerður of dýr með tollum.
Þótt íslenzkir blómaframleiðendur segi eitt í blöð-
unum, eru þeir sjálfir í raun ekki þeirrar skoðunar
að innflutningur sé óþarfur. Félagi atvinnurekenda
bárust þannig ábendingar um að Espiflöt seldi blóm-
vendi með íslenzku fánaröndinni og fullyrðingunni
„íslensk blóm“ í verzlunum, en vendirnir væru blanda
af innlendum og innfluttum jurtum. Til að sannreyna
þetta, og koma í veg fyrir að villt sé um fyrir neyt-
endum, sendi félagið Neytendastofu kvörtun. Stofn-
unin hóf rannsókn á málinu og niðurstaðan er sú að
Espiflöt viðurkennir að í blómvöndunum, sem eru
merktir „íslensk blóm“, séu innfluttar grænar greinar
af fjórum tegundum.
Fyrirtækið heldur því fram að það sé engu að síður
í fullum rétti að nota fánaröndina og fullyrðinguna
„íslensk blóm“ enda séu greinarnar ekki „einkenn-
andi hluti vörunnar“. Hver sem verður niðurstaða
Neytendastofu, liggur nú fyrir að jafnvel íslenzkir
blómabændur sem segja innflutning óþarfan flytja
inn blóm til að nota í vörur sínar.
Innfluttu íslenzku blómin
Ólafur
Stephensen
framkvæmda-
stjóri Félags
atvinnurekenda
Seðlabankinn stefnir nú blaðamanni Frétta-blaðsins fyrir dóm til að freista þess að kæfa umfjöllun hans um launakjör og hlunnindi sem seðlabankastjóri hefur veitt starfsmönnum í efsta lagi bankans. Málið er eitt af fjölmörgum
úr ranni Seðlabankans undanfarið sem virðist ekki
þola dagsljósið.
Forsaga málsins er að í fyrra óskaði blaðamaður
Fréttablaðsins eftir upplýsingum frá bankanum um
samning sem Már Guðmundsson bankastjóri gerði við
Ingibjörgu Guðbjartsdóttur, þáverandi framkvæmda-
stjóra gjaldeyriseftirlits bankans, um styrk og laun í
námsleyfi meðan hún sótti dýrt nám í Bandaríkjunum.
Ingibjörg kom ekki aftur til starfa fyrir bankann að
námi loknu. Samningurinn var hugsaður sem starfs-
lokasamningur. Verðmæti samningsins var hátt á
annan tug milljóna, hefur blaðið eftir heimildum.
Bankinn hafnaði beiðni blaðamannsins um upp-
lýsingar um samninginn. Blaðamaðurinn sneri sér
þá til úrskurðarnefndar um upplýsingamál. Nefndin
úrskurðaði tæpum átta mánuðum eftir fyrstu beiðnina
að bankinn væri skyldugur að afhenda blaðamann-
inum starfslokasamning Ingibjargar. Því vildi bankinn
ekki una og óskaði eftir frestun á réttaráhrifunum
meðan málið yrði rekið fyrir dómstólum. Nefndin varð
við þeirri beiðni í síðustu viku og dómsmál gegn blaða-
manni Fréttablaðsins verður þingfest eftir helgi.
Þessi furðulega vegferð Seðlabanka Íslands, opinberr-
ar stofnunar, er ekki einsdæmi. Leitun er að stofnun sem
gerir blaðamönnum erfiðara fyrir að afla upplýsinga.
Oft hefur þurft að gera hlé á fréttaflutningi vegna tregðu
stofnana við að upplýsa um brýn mál. Fjölmiðlarnir
þurfa svo að standa undir dýrum málarekstri til að fá
upplýsingar sem varða almenning. Í þessu tilfelli til að
forðast skýringu á því að skattgreiðendur borgi hátt á
annan tug milljóna fyrir starfslok embættismanns.
Bankinn, undir forystu Más, hefur stofnað til fjölda
mála sem ekki þola skoðun. Alvarlegast er að fjöldi
mála hefur skaðað einstaklinga og fyrirtæki – bankinn
hefur verið gerður afturreka með tugi mála eftir kærur.
Svo hefur hann útdeilt stjórnvaldssektum á fjölda fyrir-
tækja sem dómstólar fella úr gildi jafnharðan.
Alltaf stendur á svörum frá bankanum. Minni mál,
líkt og kaup á jólagjöfum til starfsmanna og spurningar
um af hverju verk eftir Gunnlaug Blöndal var fjarlægt af
einni skrifstofu bankans, vefjast ekki síður fyrir stjórn-
endum en stóru málin.
Bankaráðið, sem á að veita stjórnendum bankans
aðhald, stendur ekki í stykkinu. Stjórnmálamenn hafa
skilað auðu og leyft embættismönnum að ganga sjálf-
ala. Það ríkir óstjórn í bankanum.
Seðlabankinn skýlir sér bak við sjálfstæði, en það
nær til peningastefnunnar en ekki rekstrar. Það gefur
honum ekki heimild til að haga sér eins og ríki í ríkinu.
Tími er til kominn að seðlabankastjóri dragi
höfuðið upp úr sandinum. Hann getur alveg frestað
hinu óumflýjanlega en um óstjórnina í Seðlabank-
anum verður fjallað þó að þóttafullum stjórnendum
bankans líki það illa.
Frétt fyrir rétt
Eftir á að hryggja
Landbúnaðarráðherra hefur
frestað að leyfa innf lutning á
lambahryggjum sem gefa átti
grænt ljós þar sem stefna þótti í
skort á lambahryggjum á Íslandi
vegna þess að lambakjötsfjallið
hafði verið selt til útlanda í einu
lagi á verði sem kjötætur innan
landhelgi geta aðeins látið sig
dreyma um. Meintur skortur
myndaðist í ótal tilkynningum
til ráðgjafarnefndar ráðherra
þar sem dreifingarstöðvar
boðuðu algert neyðarástand ef
ekki yrði opnað á innf lutning.
Nú vill ráðherra að nefndin
endurmeti þörfina vegna „nýrra
upplýsinga sem nefndinni
bárust frá framleiðendum“ sem
virðast ekki algerar hryggleysur
eftir allt saman.
Vafasama „undrakaffið“
Og meira af matvælum. Í ljós
hefur komið að hið svokall-
aða „undrakaffi“ innihaldi
örvandi lyfið fenetýlamín, sem
er skylt efedríni og amfeta-
míni. Matvælastofnun komst
að því eftir samráð við Lyfja-
eftirlit ÍSÍ að íþróttamönnum
sé bannað að neyta þessa efnis
í keppni. Eðlilegt enda mega lyf
ekki fyrirfinnast í matvælum
en hins vegar vantar kannski
smá örvandi í fólk sem þarf að
láta opinbera stofnun segja
sér að eitthvað vafasamt sé við
„undrakaffi“ sem selt er á sam-
félagsmiðlum og áhrifavaldar
dásama hástöfum.
arib@frettabladid.is
3 1 . J Ú L Í 2 0 1 9 M I Ð V I K U D A G U R10 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN
3
1
-0
7
-2
0
1
9

0
5
:0
1
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
8
1
-A
A
E
0
2
3
8
1
-A
9
A
4
2
3
8
1
-A
8
6
8
2
3
8
1
-A
7
2
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
3
A

F
B
0
4
8
s
_
3
0
_
7
_
2
0
1
9
C
M
Y
K