Fréttablaðið - 28.02.2020, Blaðsíða 18

Útgefandi: Torg ehf Veffang: frettabladid.isÁbyrgðarmaður: Jóhanna Helga Viðarsdóttir Sölumaður auglýsinga: Arnar Magnússon, arnarm@frettabladid.is, s. 550 5652,
Rauðklæddar ungar konur unnu með Festu á nýafstaðinni Janúarráðstefnu og lögðu þar dýrmæta hönd á plóg .
Þremenn-
ingarnir sem
forrituðu vefút-
gáfu Loftslags-
mælis Festu.
Framhald af forsíðu ➛
stafar mikil ógn af og krefjast
breytinga í rekstri og það að yngri
kynslóðir víða um heim gera æ
meiri kröfur um að fyrirtæki og
fjármálastofnanir séu samfélags-
lega ábyrg. Um það hefur Black
Rock, einn stærsti eignastýringa-
sjóður heims, fjallað síðastliðin
tvö ár, og bent á að kynslóðir 50
ára og yngri væru vel að sér í þróun
mála, vildu vinna á sjálf bærum og
samfélagslega ábyrgum vinnu-
stöðum, og gerðu ríkar kröfur um
slíkt til fyrirtækja og stofnana.
Málaflokkurinn er því að fá mikla
athygli, breytingarnar eru hraðar
og hvorki Ísland né heimurinn fer
varhluta af því,“ segir Hrund.
Hún segir loftslagsvandann
undirstrika hversu heimurinn sé
samofinn.
„Til dæmis fer Ísland nú með for-
mennsku í Norðurskautsráðinu en
nú bráðnar ísinn á norðurskautinu
mjög hratt og það hefur mikil áhrif
á líf fólks um alla jörðina. Haldi
ís áfram að bráðna á þeim hraða
sem nú gerist þar getur hækkun
sjávarmáls valdið því að allt að 20
milljónir manna verða á f lótta í
Bangladess, sem dæmi. Svo ekki sé
talað um gróðurhúsalofttegundir
sem leysast úr læðingi með dýpri
bráðnun og súrnun hafs. Ég fór í
vettvangsferð til Grænlands með
Alþjóðaefnahagsráðinu í fyrra. Þar
var ég með mörgu af færasta vís-
indafólki heims en á meðal gesta
var ráðherra frá Bangladess sem
vissi líklega meira um bráðnun
norðurskautsins en ég, vegna
áhrifa þess á hans heimafólk.”
Samfélagsábyrgð verði DNA
Hvar stendur Ísland sig í saman-
burði við Norðurlandaþjóðir og
Evrópulönd þegar kemur að sjálf-
bærni og samfélagslegri ábyrgð?
„Ísland getur svo sannarlega
státað af hreinni orku og vissir
hlutir í okkar samfélagi eru til
fyrirmyndar, en við erum ekki
leiðandi í sjálf bærni og samfélags-
lega ábyrgum rekstri eða fjár-
festingum í samanburði við lönd
sem við berum okkur saman við.
Kosturinn við okkur Íslendinga er
hins vegar sá að þegar við viljum
eitthvað þá geta hlutirnir gerst
hratt. Tækifærin eru sannarlega
til staðar í fámennu og auðugu
landi eins og okkar. Við finnum
það hjá Festu að aðildarfélögum
fjölgar og fyrirtæki sækja mikið til
okkar. Í upphafi árs gaf Festa, Við-
skiptaráð, Nasdaq og IcelandSIF út
UFS-leiðbeiningar, en þær stuðla
að skýrari upplýsingagjöf fyrir-
tækja um samfélagsábyrgð á sviði
umhverfis, félagslegra þátta og
stjórnarhátta og gera mælingar á
ábyrgðinni samanburðarhæfa við
fyrirtæki um allan heim. Hæfni
okkar á þessu sviði er að eflast og
áhuginn fer vaxandi. Það er líka
gaman að líta til nýsköpunar og
hvað er hægt að gera með aukinni
reynslu og skýrum ásetningi.
CarbFix-verkefnið, sem er alþjóð-
legt vísindasamstarf Orkuveitu
Reykjavíkur, Orku náttúrunnar,
Háskóla Íslands og erlendra vís-
indastofnana, er gott dæmi. Carb-
Fix getur lækkað varanlega styrk
koltvíoxíðs í andrúmsloftinu.
Þetta verkefni getur haft upp-
byggileg áhrif á loftslag hér heima
og utan landsteinanna og hefur
þegar sparað 13 milljarða,“ upp-
lýsir Hrund.
Hún segir ákaflega spennandi
og gaman að vinna að hlutum sem
eru uppbyggilegir fyrir samfélagið,
afkomu fólks og vistkerfi jarðar.
„Fyrir fáeinum árum var ekki
óalgengt að skilgreina samfélags-
ábyrð fyrirtækja út frá því hvernig
fyrirtæki gáfu af sér í gegnum
styrki til góðgerðarmála en í dag
nálgumst við samfélagsábyrgð á
mun víðtækari hátt og tölum um
breytt viðskiptamódel. Mark-
miðið nú er að sjálf bærni og
samfélagsábyrgð verði að DNA
fyrirtækja og stofnana. Að allt sem
fyrirtæki gera sé gert á þeim for-
sendum að bera ábyrgð á áhrifum
sem þau hafa á fólk og náttúru. Þar
kemur Festa að gagni með fræðslu-
starfi um það hvernig við byggjum
rekstur á sjálf bærni og samfélags-
ábyrgð, stuðlum að samstarfi og
samtali milli fyrirtækja og einka-
og opinbera geirans. Samfélagslega
ábyrgur rekstur hefur marga kosti,
dregur ekki síst úr áhættu í rekstri
til lengri tíma og laðar í dag að sér
fjármagn frá fjárfestum sem gera
sjálf bærni og samfélagasábyrgð að
grunnskilyrði. Í raun eru sóknar-
færi og aukin samkeppnihæfni í
samfélagslega ábyrgum rekstri og
nýsköpun. Ef við skoðum þróun
í fjárfestingum undanfarna 24
mánuði er deginum ljósara að
fyrirtæki sem setja þetta tvennt
ekki í forgrunn reksturs síns hafa
takmarkaðan aðgang að pening-
um,“ segir Hrund.
Loftslagsmælir fyrir alla
Hlutverk Festu er að auka vitund í
samfélaginu og styðja við fyrir-
tæki, stofnanir og sveitarfélög með
fræðslu, fundum, ráðum og teng-
ingum þegar kemur að innleiðingu
samfélagsábyrgðar, sjálf bærni og
starfshætti, sem og áhrifum þeirra
á samfélag og náttúru.
„Við erum kröftugt leiðarljós,
köllum okkur stundum brúar-
smiði og samhengjara enda erum
við mikið í því að auðvelda sam-
skipti og samstarf á milli hins
opinbera og einkageirans. Gott
dæmi er samstarf Festu við Reykja-
vík og Akureyri þar sem fyrirtæki
hafa skrifað undir loftslagsyfir-
lýsingu og sett sér markmið um að
menga minna, draga úr úrgangi
og mæla og birta árangurinn. Það
síðastnefnda er mikilvægt til að
auka gegnsæi í rekstri og með
því að lýsa þessu yfir er hægt að
fylgjast með hvernig þau standa sig
og kynna fyrir almenningi hvernig
fyrirtækin takast á við sjálf bærni
og loftslagsmál en ekki bara tala
um það,“ segir Hrund.
Í dag er 121 aðildarfélag í Festu.
Flest eru það fyrirtæki, allt frá
einyrkjum upp í stærstu fyrirtæki
landsins. Í Festu eru einnig sveitar-
félög, opinberar stofnanir, HR,
HÍ og nýlega gerðist Umhverfis-
stofnun aðili að Festu.
„Við stöndum fyrir tugum
viðburða á hverju ári og veitum
hvatningarverðlaun í samstarfi
við aðra, eins og Framúrskarandi
samfélagsábyrgð með CreditInfo,
Samfélagsskýrslu ársins, Jafn-
réttisverðlaun og Loftlagsverðlaun
með okkar frábæru samstarfs-
aðilum, svo eitthvað sé nefnt. Þá
stöndum við fyrir ýmiss konar
fræðslu, námskeiðum, ráðstefnum
og opnum og lokuðum fundum.
Með því reynum við jöfnum
höndum að fræða um þessa þróun
og bendum á leiðir sem fyrirtæki
og stofnanir geta farið til að takast
á við samtímann með lausnum og
verkfærum,“ útskýrir Hrund.
Hún bendir á nýjan loftlagsmæli
Festu á á climatepulse.is.
„Tveir ungir forritarar og hönn-
uður hjálpuðu okkur við að hanna
vefútgáfu af Loftslagsmæli Festu
í fyrra, sem hefur verið tiltækur i
formi excel-skjals frá árinu 2016.
Þeir gáfu vinnuna sína í 24 tíma
hakkaþoni, því þeim fannst verk-
efnið mikilvægt ekki bara fyrir
Ísland, heldur jörðina. Án þeirra
hefðum við ekki getað kynnt
vefútgáfu Loftslagsmælisins sem
þá ‚Gjöf til samfélagsins‘, sem hann
er. Opinn öllum, án endurgjalds.
Í samstarfi Festu og Reykjavíkur-
borgar starfar sérfræðingahópur
um loftslagsmál sem vann náið
með þeim við að þróa vefútgáfuna,
en sérfræðingarnir uppfæra mæli-
kvarðana árlega. Mælirinn er mikil
upplýsingagjöf inn í samfélagið og
gagnlegt að til sé reiknivél sem er
í senn falleg, aðgengileg, einföld
og opin hverjum sem er, hvort
sem það eru fyrirtæki, leikskólar
eða sveitarfélög. Með loftslags-
mælinum fæst úrprentuð skýrsla
sem greinir fótspor þess sem hann
notar og reiknar líka út kolefnis-
jöfnun. Þetta er praktískt tæki sem
er í senn fræðandi og skemmtilegt
og leggur Festa mikla áherslu á
að mælirinn lækkar þröskuldinn
fyrir þá sem eru að hefja sína veg-
ferð í átt að sjálf bærari rekstri.“
Björt og spennandi framtíð
Festa leggur einnig ríka áherslu á
hringrásarhagkerfið.
„Hringrásarhagkerfið gengur út
á að framleiða ekkert, hanna ekk-
ert og setja ekkert á markað sem
ekki er hægt að nota aftur. Í þessu
felast gríðarlega spennandi tæki-
færi, þar sem hugvit, nýsköpun og
nýtni er framtíðin. Í íslensku sam-
félagi er f lottur stígandi í fræðslu
um og innleiðingu hringrásar-
hagkerfisins. Festa hefur boðið
upp á námskeið í samstarfi við
Sitra í Finnlandi um hringrásar-
hagkerfið, hvatt íslensk fyrirtæki
til að setja sér markmið til tólf
mánaða í þessum efnum á Janúar-
ráðstefnunni okkar og farið aðrar
leiðir til að safna gögnum og hvetja
til framþróunar á þessu sviði. Við
höldum líka úti öflugum síðum á
samfélagsmiðlum Festu sem eru
ríkar af upplýsingum, fræðslu og
verkfærum um þessi mál.”
Hrund lítur björtum augum til
framtíðarinnar.
„Mér finnst ákaflega spennandi
að vinna að verkefnum sem efla
erindi og frumkvæði leiðtoga,
rekstur, samfélagið og náttúruna.
Það reynir á hugvit okkar og hug-
myndaflug og framtíðin er svo
sannarlega björt og spennandi.
Það er mikið að gerast hér heima
sem og úti í hinum stóra heimi og
okkar verkefni að fagna því og ná
utan um það í námi, stefnumótun
fyrirtækja, við þróun nýrra fyrir-
tækja og nýsköpunarhugmynda
sem og í opinberri stefnumótun.
Við þurfum á öllu okkar hugviti
að halda til að standa okkur vel í
samfélagsábyrgð og sjálf bærni í
ljósi þeirra miklu breytinga sem
nú eiga sér stað. Heimsmarkmið
Sameinuðu þjóðanna eru til
dæmis stærsta aðgerðaáætlun sem
mannkynið hefur farið í og við
ætlum að ná þeim fyrir 2030. Við
eigum töluvert í land með að ná
þeim en í þeirri vegferð þræðast
allir þessir punktar sem við
höfum rætt saman, í þeim felast
spennandi áskoranir sem reyna á
hugvit okkar, hvernig við beinum
tækninni, hæfni og nýsköpun í átt
að sjálf bærari framtíð.”
Þegar rætt er um sjálf bærni segir
Hrund mikilvægt að hugsa vand-
lega um hvaða þýðingu sjálf bærni-
hugtakið hefur í heimi þar sem
þegar hefur verið gengið á mörk
jarðarinnar og loftslagsváin er að
breyta lífi fólks um allan heim.
„Sjálf bærni í dag felur í sér að
við þurfum að skila jörðinni af
okkur í betra horfi en hún er í dag.
Gjörðir okkar þurfa að stuðla að
endurlífgun, endurreisn vistkerfa
og verndun tegunda í fjölmörgum
tilfellum. Líffræðilegur fjölbreyti-
leiki hefur snarminnkað og það
hefur áhrif á getu jarðar til að
endurnýja sig. Nýting lands og
skóga er líka svið sem krefst endur-
skoðunar af okkar hálfu. Vissu-
lega er myndin stundum dökk og
hættumerkin stór en nú höfum
við tækifæri til að bæta um betur.
Við þurfum hugrekki til að horfast
raunhæft í augu við stöðuna. Svo
er verkefnið að takast á við hlutina
af heilum hug, þora að prófa okkur
áfram, því á þessari vegferð erum
við öll á sama báti. Það er enginn
með töfralausn; þetta er sameigin-
legt verkefni þar sem við reynum
öll okkar besta og einmitt þess
vegna er svo mikilvægt að hafa í
heiðri gott siðferði, góða stjórnar-
hætti, félagslega þætti og umhverf-
ishætti,“ segir Hrund í Festu.
„Orðið Festa er tekið úr staðfestu
og það eina sem við þurfum er skýr
ásetningur um að stuðla að sjálf-
bærni og samfélagsábyrgð. Það er
hægt að gera með gleði í hjarta, af
krafti, raunsæi og af festu.“
Við finnum það
hjá Festu að aðild-
arfélögum fjölgar og
fyrirtæki sækja mikið til
okkar.
2 KYNNINGARBLAÐ 2 8 . F E B R ÚA R 2 0 2 0 F Ö S T U DAG U RSAMFÉLAGSÁBYRGÐ FYRIRTÆKJA