Morgunblaðið - 30.05.2022, Blaðsíða 2

2 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 30. MAÍ 2022
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
LÚXUS GOLF Á ÍTALÍU
CHERVO GOLF HÓTEL OG SPA Á ÍTALÍU
*NÝTT Í SÖLU* Chevro Golf and Spa Resort
er glæsilegt lúxus hótel sem er staðsett í
San Vigilio í Trentico - Alto Adige héraði,
sem er í 40 mín akstursfjarlægð frá Verona
og 12 mín. akstri frá Gardavatninu.
Einstök ferð þar sem nóg er af sól,
menningu, mat og golfi á Ítalíu.
Chervo-golfvöllurinn státar af 36 holum
þar af 9 holur par 3 velli og 3×9 holu
keppnisvelli: Benaco, Solferino og San
Martino.
BEINT FLUG, INNRITAÐUR FARANGUR,
HANDFARANGUR OG FLUTNINGUR Á GOLFSETTI
8 DAGAR Á LÚXUS GISTINGU M. MORGUNVERÐI,
ÍSLENSK FARARSTJÓRN,
AKSTUR TIL OG FRÁ FLUGVELLI,
6 GOLF-DAGAR Á CHERVOGOLFVELLINUM
OG AÐGANGUR AÐ ÆFINGASVÆÐI
INNIFALIÐ Í VERÐI:
4. – 11. SEPTEMBER
11. – 18. SEPTEMBER
VERÐ FRÁ 299.900 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
KYNNINGARVERÐTAKMARKAÐURSÆTAFJÖLDI ÍBOÐI
NÝTT Í
SÖLU
WWW.UU.IS | GOLF@UU.IS
„Hvers vegna hundrað leyfi? Hvert er
viðmiðið? Það er ekki hægt að leggja
raunhæft mat á framboð og eftirspurn
vegna þess að það er svo mikill svartur
akstur,“ sagði Daníel O. Einarsson,
formaður Frama, félags leigubílstjóra,
í samtali við mbl.is í gær. Á hann þar
við skutlara sem taka að sér að keyra
fólk gegn greiðslu.
Innviðaráðherra fjölgaði atvinnu-
leyfum leigubifreiða um hundrað á
höfuðborgarsvæðinu nýverið. Daníel
sagði að fjölgun atvinnuleyfa myndi
ekki leysa neitt, fjölga þyrfti leigu-
bílstjórum. Þá þyrfti að hafa strang-
ara eftirlit til að koma í veg fyrir svart-
an akstur.
Farveitur leysi ekki málið
En að fara í hina áttina og einfalda
regluverkið, til dæmis heimila farveit-
ur á borð við Uber?
„Já, en þá heldur áfram að vanta
leigubíla. Það er það sem gerist. Þess-
ir aðilar eru búnir að vera að taka af
okkur á markaðnum, þess vegna
fækkar okkur hratt,“ segir Daníel og
kveðst ekki hlynntur farveitunum.
Telur hann einnig að slíkt hafi slæm
áhrif á launakjör.
Fjöldi heltist úr stéttinni meðan á
faraldrinum stóð og skemmtanalífið
stóð sem lægst.
„Vandinn snýst ekki um fjölda
leyfa heldur að fá bílstjórana til að
keyra. Það hefur verið samdráttur
eftir Covid eins og alls staðar. Vegna
þess að fólk getur ekki lifað af laun-
unum sínum fer það í aðra vinnu,“
segir hann. Frami hafi átt að fá fund
með félagsmálaráðuneytinu en ekk-
ert hafi orðið úr því.
Hefur leigubílstjórum fjölgað aft-
ur? „Já, fólk kemur aftur en ef þessi
svarti akstur á að halda áfram, þá
verður það ekki. Ólögmæt samkeppni
er óviðunandi, það er bara stríð á göt-
unni. Leigubílaakstur er lögvernduð
starfsgrein og þarf að vera það til að
halda úti þessari þjónustu,“ segir
hann. veronika@mbl.is
Fjölgun leyfa leysi
ekki vandann
- Vilja meira eftirlit með svörtum akstri
Morgunblaðið/Unnur Karen
Leigubílar Formaður Frama segir
fjölgun leyfa ekki leysa vanda.
Lilja Hrund Ava Lúðvíksdóttir
liljahrund@mbl.is
Í vikunni stendur til að bæjaryfirvöld
í Grindavík fundi með almannavörn-
um, lögreglu, jarðvísindamönnum og
öðrum viðbragðsaðilum um mögu-
legar varnir við Grindavík og Svarts-
engi ef verður af eldgosi í ljósi jarð-
skjálftavirkni og landriss við
Þorbjörn.
„Það er verið að stilla saman
strengina og yfirfara aftur viðbragðs-
áætlanir í ljósi stöðunnar eins og hún
er. Við erum sífellt að reyna að meta
aðstæður og upplýsingar sem koma
frá vísindamönnum og höfum fundað
reglulega frá því að jarðskjálftar og
landris byrjuðu fyrir tveimur árum,“
segir Fannar Jónasson bæjarstjóri
Grindavíkur.
Hægt hefur á landrisi og aflögun
við Þorbjörn og Svartsengi undan-
farna daga, en stöðugt landris hafði
mælst þar síðustu vikur og Þorbjörn
lyfst um allt að 60 millimetra síðan í
apríl.
Vilja stýra hraunflæðinu
Á meðal þess sem viðbragðsaðilar
munu ræða á fundi sínum eru mögu-
legir leiðigarðar fyrir ofan Grindavík
og Svartsengi, þannig að hægt verði
upp að vissu marki að beina hrauninu
frá innviðum. Í lok maí á síðasta ári
voru byggðir varnargarðar til að tefja
hraunflæði niður í Nátthaga frá gos-
inu í Geldingadölum.
„Meðal þess sem er verið að skoða
er það að geta gripið til einhvers kon-
ar varna í formi leiðigarða til þess að
beina hraunstraumnum frá þeim inn-
viðum sem hugsanlega kunna að vera
í hættu ef hraun fer að renna á þess-
um slóðum. Þessir jarðskjálftar og
landris eru eins og sakir standa
óþægilega nálægt eins og orkuverk-
inu í Svartsengi, Bláa lóninu og fleiri
mikilvægum innviðum. Einn mögu-
leikinn er sá að bregðast hratt við ef
skyldi fara að gjósa og reyna að hafa
taumhald á hrauninu eins og hægt
er,“ segir Fannar og bætir við um
varnargarðana í Geldingadölum;
„Það voru tilraunir og aðgerðir
sem heppnuðust að mörgu leyti vel og
það fékkst mikil reynsla af því. Það
voru í sjálfu sér kannski ekki mjög
öflug mannvirki en gerðu þó greini-
lega sitt gagn samt sem áður. Í ljósi
reynslunnar og þess möguleika að
geta verið með stórvirk tæki og geta
brugðist hratt við telja menn að það
sé alveg hægt að hafa áhrif á atburða-
rásina.“
Ræða varavatnsból
Þá segir Fannar að mögulegt vara-
vatnsból verði einnig rætt, en slíkt
hefur verið til umræðu á Suðurnesj-
unum um tíma og hefur fengið aukinn
meðbyr undanfarið vegna aðstæðna.
„Það er eitt af því sem Jón Gunn-
arsson dómsmálaráðherra hefur ver-
ið að tala um og nokkuð sem sveitar-
félögin á Suðurnesjum hafa verið að
fjalla um sín á milli, m.a. í svæðisáætl-
un sem er í endurskoðun, að reyna að
finna varavatnsból. Það á sínum tíma
var ekki síst hugsað til að geta brugð-
ist við ef það yrði mengunarslys á
Grindavíkurvegi, að geta verið með
varavatnsból kannski austan við veg-
inn. Þetta er búið að vera í skoðun að
undanförnu og hefur kannski fengið
aukið vægi í ljósi þessara aðstæðna,“
segir Fannar. Dómsmálaráðherra
lagði fyrir ríkisstjórnina á föstudag
minnisblað þar sem hann lýsir yfir
áhyggjum af því ástandi sem skapast
gæti á Suðurnesjum ef verður af eld-
gosi.
„Það veldur miklum áhyggjum að
það landris sem nú er við Þorbjörn er
á krítísku svæði gagnvart mjög mik-
ilvægum innviðum á Suðurnesjum við
Svartsengi,“ segir Jón í samtali við
Morgunblaðið. „Ég tel að hið opin-
bera, í samvinnu við sveitarfélög og
fyrirtæki á svæðinu, verði að hraða
sem mest því að finna ný vatnsból og
gera ráðstafanir svo hægt sé að
ganga að öðrum upptökusvæðum ef
til kæmi, að við séum þá búin að koma
upp varakerfi fyrir þessa 30 þúsund
manna byggð sem þarna er undir.
Það þarf ekkert að velta því mikið
fyrir sér hversu gríðarlega víðtæk
þau áhrif yrðu ef við myndum missa
heitt og kalt vatn og vera með skerta
raforkuframleiðslu fyrir þetta
svæði,“ segir Jón.
Jón segir að regluverk á borð við
umhverfismat og útboð gæti þurft að
víkja svo hægt sé að hraða uppbygg-
ingu varavatnsbóls á svæðinu:
„Ferlin í svona breytingum taka
oft langan tíma. Ég tel að það þurfi að
líta til þess í ljósi aðstæðna að víkja
þessum ferlum til hliðar. Það þarf að
skoða þetta allt í því samhengi að það
sé hægt að hraða þessari vinnu sem
mest, taka ákvarðanir og hefja þessa
uppbyggingu. Það er að mínu mati
miklu ódýrara og í rauninni bara
nauðsynlegt í stað þess að bregðast
við eftir á þegar mögulegt áfall hefur
átt sér stað,“ segir Jón og bætir við að
hann telji mjög mikilvægt að stjórn-
völd stígi inn í. „Við gerum þetta á
öðrum sviðum eins og með byggingu
snjóflóðavarnargarða, og þarna tel ég
að málið sé orðið mjög knýjandi og
þoli enga bið.“
Viðbragðsaðilar ræða varnargarða
- Viðbragðsaðilar ræða í vikunni mögulega varnargarða við Svartsengi - Vonir standa til að hægt
verði að stýra hraunflæði frá innviðum komi til eldgoss - Ráðherra segir liggja á varavatnsbóli
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Geldingadalir Hraunið við það að fara yfir varnargarða við Geldingadali. Sjá má vinnuvélar að störfum við varn-
argarðinn, en stærð þeirra bliknar í samanburði við víðáttumikið hraunið og sjálfan gíginn í fjarska.
Ráðist var í gerð leiðigarða syðst í Geldingadölum auk
varnargarðs til að seinka því að hraun færi í Nátthaga-
krika vorið 2021. Var þá reynt að stöðva hraunflæðið í
Merardölum, en garðarnir dugðu skammt. Sá verk-
fræðistofan VERKÍS um framkvæmdirnar fyrir al-
mannavarnir. Upplýsingar sem fengust við gerð og
notkun garðanna á síðasta ári og safnað var af Svarma,
gagnafyrirtæki á sviði fjarkönnunar, verða notaðar við
hönnun mögulegra leiðigarða fyrir ofan Grindavík og
Svartsengi að sögn Fannars Jónassonar bæjarstjóra í
Grindavík. Stendur til að læra af reynslunni og verði ákveðið að reisa
slíka garða verður það gert fyrir fram.
Læra af fenginni reynslu
NÝTA UPPLÝSINGAR VEGNA VARNARGARÐA Í GELDINGADÖLUM
Fannar Jónasson