Morgunblaðið - 11.07.2022, Qupperneq 17

UMRÆÐAN
17
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 11. JÚLÍ 2022
Hrefnu systur minni og eigin-
konu Árna til sex áratuga og
þeirra góðu dætrum, Gunnhildi
og Sigríði Ástu og hennar fjöl-
skyldu, vottum við Margrét okk-
ar innilegustu samúð.
Hörður Filippusson.
Ein af mínum fyrstu minning-
um um Árna var þegar ég heyrði
viðtal við hann í útvarpinu
snemma árs 1983.
Þar sagði Árni stoltur frá því
að mesta gleði hans þá vikuna
hafi verið að fá vitneskju um það
að þau hjón ættu von á barni en
þau ættu fyrir eina tvítuga dótt-
ur.
Kannski tók ég svona vel eftir
þessari gleði Árna vegna þess að
ég hafði fengið sams konar vitn-
eskju í sömu viku.
Á þessum tíma þekkti ég Árna
ekki neitt en hafði notið þess að
hlusta á hans þægilegu rödd í út-
varpinu.
Um það bil ári seinna þann 11.
mars 1984 hittumst við fjölskyld-
urnar í Bústaðakirkju þar sem
við vorum að láta skíra dætur
okkar Gunnhildi og Evu Dögg á
sama degi og tókum við þá tal
saman í fyrsta skipti.
Okkur og dætrum okkar var
örugglega ætlað að eiga samleið í
þessu lífi því um tveimur árum
síðar hittumst við Hrefna með
litlu dætur okkar á dansnám-
skeiði fyrir börn.
Það var ekki að því að spyrja
en litlu dömurnar tóku miklu ást-
fóstri hvor við aðra og hafa þær
átt innilega og fallega vináttu æ
síðan, verið heimagangar hvor
hjá annarri þótt oft hafi verið
löng leið á milli heimilanna og
foreldrarnir oft mátt keyra lang-
ar leiðir til að sækja og afhenda.
Við þetta skapaðist löng og góð
vinátta okkar foreldranna.
Árni og Hrefna hafa alltaf sýnt
Evu Dögg og börnum hennar
mikla hlýju og góðvild og eigi þau
þökk fyrir það.
En komin eru leiðarlok
og lífsins kerti brunnið
og þín er liðin æviönn
á enda skeiðið runnið.
Í hugann kemur minning mörg,
og myndir horfinna daga,
frá liðnum stundum læðist fram
mörg ljúf og falleg saga.
Þín vinartryggð var traust og föst
og tengd því sanna og góða,
og djúpa hjartahlýju og ást
þú hafðir fram að bjóða.
Og hjá þér oft var heillastund,
við hryggð varst aldrei kenndur.
Þú komst með gleðigull í mund
og gafst á báðar hendur.
Svo, vinur kæri, vertu sæll,
nú vegir skilja að sinni.
Þín gæta máttug verndarvöld
á vegferð nýrri þinni.
Með heitu, bljúgu þeli þér
ég þakka kynninguna,
um göfugan og góðan dreng
ég geymi minninguna.
(Höf. ók.)
Kæri Árni hafðu þakkir fyrir
samfylgdina og okkar innilegustu
samúðarkveðjur til Hrefnu,
Gunnhildar, Systu og fjölskyldu.
Eva Dögg og Sigrún.
Við Árni hittumst fyrst árið
1960. Það var á fundi ungra jafn-
aðarmanna í Reykjavík. Hann
vakti þar verðskuldaða athygli og
talaði af tilfinningahita um hlut-
verk jafnaðarstefnunnar og
hversu nauðsynlegt erindi hún
hefði fyrir ekki aðeins Ísland,
heldur mannkynið allt. Það vakti
athygli mína hvað hann var kurt-
eis, hvað hann var snyrtilega
klæddur og hvað hann bar sig vel.
Á þessum vettfangi störfuðum
við árum saman. Síðan kom tíma-
bil þegar fjarlægðin var meiri, en
alltaf vorum við í kallfæri.
Það var svo árið 1978 að við
vorum báðir kjörnir á Alþingi, að
kynnin elfdust á ný. Það voru
flestir mjög ungir í þingflokkn-
um, hlaðnir hugsjónum um betri
heim, um betra Ísland. Vilmund-
ur Gylfason var aðal drifkraftur-
inn í mjög stórum kosningasigri
Alþýðuflokksins og hann var að
sjálfsögðu mikill áhrifavaldur
meðal okkar. Það skyldi strax
taka til hendi. Það lá í loftinu að
við gætum breytt samfélaginu,
komið því til miklu betri vegar en
það var þá. Þyrfti það helst að
gerast í næstu viku! Við Árni vor-
um líka óþolinmóðir. Okkur var
gefið lengra líf en Vilmundi. Við
höfum því báðir lifað það að ætl-
unarverk okkar hefur ekki enn
tekist, fjarri því.
Í þingflokki Alþýðuflokksins
var Árni afar góður samstarfs-
maður. Hann var góður hlustandi
og ávallt var hann jákvæður.
Hann var tillögugóður og fylgdi
málum eftir af þunga. Hann var
mjög meðvitaður um mikilvægi
verkalýðshreyfingarinnar og
baráttu hennar. Er Alþýðuflokk-
urinn sameinaðist öðrum flokk-
um sem mynduðu Samfylkinguna
var ekkert hik á Árna. Það var
hugsjón hans að mynda sterkt afl
jafnaðarmanna. Alla tíð var hann
einlægur Samfylkingarmaður.
Mætti á fundi og var ódeigur að
minna á grunngildin, hvetja liðs-
menn áfram til verka og leggja
sig alla fram. Árni var mjög góð-
ur liðsmaður. Hann var ávallt
viðbúinn til að sinna hverskonar
erindum.
Árni og Hrefna hin yndislega
eiginkona hans til nær 60 ára
keyptu sér hús, sem þau áttu um
skeið á afar fallegum stað í Ung-
verjalandi. Þar undu þau hjónin
sér vel. Þau buðu okkur hjónum
að vera hjá sér um tíma að sum-
arlagi. Var ótrúlegt hvað Árni var
vel að sér um allt nágrennið og
lifnaðarhætti Ungverja. Hann
leiðsagði okkur og um fleiri lönd
er liggja að Ungverjalandi. Voru
það yndislegar stundir, sem við
erum ævinlega þakklát fyrir.
Seinni árin hafði Árni mikinn
áhuga á að halda á lofti minningu
Alþýðuflokksins og forystu-
manna hans sem áttu svo stóran
þátt í að leysa íslenska alþýðu úr
fjötrum fátæktar og vann hann
gott verk í þeim efnum.
Rödd Árna Gunnarssonar er
þögnuð. Röddin ljúfa, sem allir
landsmenn þekktu er hann starf-
aði hjá ríkisútvarpinu. Röddin,
sem talaði svo sterkt fyrir frelsi,
jafnrétti og bræðralagi. Ég náði
að vitja Árna er hann lá á líkn-
ardeild Landspítalans nokkrum
dögum áður en hann kvaddi.
Hann kvaðst ekki hræddur við
dauðann, en það væri sárt til þess
að hugsa að fara frá eiginkonu og
dætrum.
Það eru margir sem sakna
Árna, en sárastur er missir
Hrefnu og dætranna. Við Þórdís
vottum Hrefnu, Sigríði Ástu og
Gunnhildi innilega samúð.
Karl Steinar Guðnason.
Mannasættir, en um leið fast-
ur fyrir, þegar hugsjónir jafnað-
arstefnunnar voru annars vegar.
Mjúkur og mildur í samskipt-
um, en glerharður og stefnufast-
ur, þegar grundvallargildi stjórn-
málanna voru í húfi. Drengur
góður og mannvinur.
Árni Gunnarsson fyrrum al-
þingismaður fyrir Alþýðuflokk-
inn og blaða- og útvarpsmaður
um langt árabil hefur kvatt eftir
82 ára farsæla jarðvist.
Árni var eðalkrati og stoltur af
því. Hann var áberandi í sam-
félaginu alla tíð. Lýsti skoðunum
sínum með málefnalegum hætti,
þar sem rök og réttlæti réðu för.
Hann vildi jafna kjör fólks,
tryggja öllum grundvallarrétt-
indi í lífinu og gæta þess að fólk
fengi aðstoð og hjálp samfélags-
ins, ef fólk stæði höllum fæti.
Einkunnarorð jafnaðarmanna
um allan heim: frelsi, jafnrétti og
bræðralag, var hans leiðarstef í
stjórnmálunum og lífinu sjálfu.
Kynni okkar Árna spanna ára-
tugi. Við báðir í pólitík með blaða-
mennsku sem bakgrunn. Ekki
ólík viðfangsefni, því í báðum
starfsstéttum eru samskipti við
fólk af ólíkum toga lykilatriði.
Okkar vinátta var heil: langoftast
sammála um leiðir og markmið,
en ef ef ekki, þá voru málin rædd
til farsællar niðurstöðu.
Mér er minnistæð atorka og
kraftur Árna, þegar minnst var
100 ára afmælis Alþýðuflokksins
árið 2016 með margvíslegum
fræðslufundum og með útgáfu.
myndarlegrar bóka um sögu
flokksins. Á engan er hallað, þeg-
ar það er fullyrt að þar var Árni
allt í öllu og stýrði af myndar-
brag.
Árni Gunnarsson lagði gott til
samferðarfólks og þjóðfélags-
mála og að verðleikum vinsæll og
vinamargur. Jafnaðarmenn sjá
að baki ötulum forystumanni um
langt skeið og þakka samferðina.
Minningar um Árna Gunnarsson
lifa um ókomna tíð.
Ég sendi eiginkonu hans,
dætrum og öðrum ættingjum og
vinum kærar samúðarkveðjur.
Guðmundur Árni Stefánsson.
Árni Gunnarsson settist á þing
fyrir Alþýðuflokkinn árið 1978,
þegar A-flokkarnir unnu stóran
kosningasigur, flokkarnir sem
seinna stóðu ásamt fleirum að
stofnun Samfylkingarinnar.
Hann sat svo með hléum á þingi
fyrir jafnaðarmenn til ársins
1991 þegar hann sneri sér að öðr-
um verkefnum. Hann var alla tíð
virkur í Samfylkingunni og var
meðal annars um hríð formaður
60+, hreyfingar eldra Samfylk-
ingarfólks. Hann hélt góðu sam-
bandi við kjörna fulltrúa og nýj-
um þingmönnum var hann
hollráður.
Á þingi var Árni atkvæðamikill
og lét til sín taka í ýmsum málum,
flutti meðal annars frumvarp um
Slysavarnaskóla sjómanna sem
seinna varð að lögum og annað
frumvarp um hámarkslaun sem
náði ekki fram að ganga. Hann
flutti tillögur um að stöðva hval-
veiðar, um þróunarsamvinnu, um
stefnu í flugmálum og stefnu í
áfengismálum, svo að fátt eitt sé
nefnt. Árni naut trausts og vin-
sælda langt út fyrir raðir eigin
flokks enda hafði hann verið
landsþekktur fréttamaður um
árabil og átti mjög auðvelt með
að blanda geði við fólk.
Þótt kynni okkar Árna nái ekki
mörg ár aftur í tímann mun ég
ávallt minnast hans með þakklæti
og hlýju. Hann var hreinskilinn
en uppbyggilegur og hafði næmi
til að hafa samband þegar á
þurfti að halda.
Árni Gunnarsson var glæsileg-
ur fulltrúi og talsmaður jafnaðar-
stefnunnar og fyrir hönd Sam-
fylkingarinnar sendi ég
fjölskyldu hans mínar innileg-
ustu samúðarkveðjur.
Logi Einarsson,
formaður Samfylk-
ingarinnar.
Nú hefur Árni Gunnarsson,
okkar góði vinur til meira en 70
ára, kvatt okkur í hinsta sinn.
Hann fæddist ekki með silfur-
skeið í munni en með elju og ríku-
legum persónutöfrum tókst hon-
um að skila stóru dagsverki. Hér
áður fyrr og meðal okkar vinanna
var hann ávallt kallaður Snúlli, þó
það legðist smá saman af meðal
annarra eins og títt er um gælu-
nöfn. „Já hann Snúlli, hann var
góður maður,“ sagði einn úr fjöl-
skyldum okkar þegar hann frétti
af andlátinu. Einmitt það hvað
hann var góður maður verður
okkur sem nær honum stóðum
efst í huga þegar við hugsum til
hans.
Auk góðseminnar einkenndi
hjálpsemin hann Snúlla. Hennar
fengu margir að njóta í leik og
starfi hvar sem hann kom. Og
þetta var ekki síður áberandi eft-
ir að hann hætti að ganga til
fastrar vinnu. Í smáu og stóru var
hann stöðugt að aðstoða fólk. Af
allt öðrum toga í fari Snúlla var
sérstök snyrtimennska og afar
fágaður klæðaburður sem hann
tamdi sér strax á unglingsárum
og var mjög í stíl við framkomu
hans að öðru leyti. Hvort tveggja
hélst óbreytt til æviloka.
Að frumkvæði Snúlla komu
sex vinir saman í október 1981 og
ákváðu að hittast vikulega til að
snæða saman og ræða landsins
gagn og nauðsynjar. Eina reglan
var að þrír eða fleiri þyrftu að
mæta, annars félli fundur niður.
Fundirnir gengu eftir og því er
ekki að neita að Snúlli skipaði þar
nokkurt öndvegi, en vegna starfa
sinna hafði hann fingur á púlsi
þjóðfélagsins. Þar við bættist að
hann var mikill og góður sagna-
maður og sumar sögurnar hans
eru okkur ógleymanlegar. Auk
þess var hann lestrarhestur og
efni bóka sem hann hafði lesið,
eða var að lesa, auðguðu umræð-
urnar. En síðust árin, meira en
2000 fundardögum síðar, vorum
við orðnir þrír sem mættum. Og
nú er elskulegur vinur okkar
horfinn á braut og komið að því
að endurskoða regluna um fund-
arfall.
Síðasta mánuðinn lá hann á
líknardeild en naut jafnframt ein-
stakrar umönnunar Hrefnu og
dætranna Gunnhildar og Sigríðar
Ástu og allrar fjölskyldunnar til
síðustu stundar. Hann var hætt-
ur að geta lesið sér til ánægju og
átti misgóða daga. Einn daginn
talaði hann mest um það hvað
hann elskaði Hrefnu heitt og
hvað hann byggi við mikið barna-
lán. Það var góður dagur og þar
var ekkert ofsagt.
Takk fyrir ferðalagið elsku
besti vinur og samveruna sem
aldrei bar skugga á. Okkar ein-
lægustu samúðarkveðjur til
Hrefnu, eiginkonu hans til 60 ára,
dætranna yndislegu og allrar
fjölskyldunnar. Þið missið mest.
Megi ykkur ganga allt í haginn.
Guðlaugur Gauti Jónsson
og Karl Grönvold.
Árni Gunnarsson fæddist á
Ísafirði. Hann leit því gjarna á sig
sem Ísfirðing, enda ísfirskrar
ættar. Tók hann þátt í mörgum
sameiginlegum dagskrám okkar
ísfirsku þingmannanna, sem sát-
um þá á þingi fyrir Alþýðuflokk-
inn – en þá vorum við Ísfirðing-
arnir 5 af 10 þingmönnum
flokksins og Ísfirðingar þing-
menn margra flokka og margra
kjördæma utan þess vestfirska
eins og Árni, sem var þingmaður
Norðurlandskjördæmis eystra.
Nú mun enginn þingmaður ís-
firskur sitja á Alþingi Íslendinga
eftir því sem ég best veit. Þeir
eru horfnir þaðan – eins og Árni.
Barn að aldri lenti Árni í mesta
áfalli sem fyrir ungan dreng get-
ur komið. Þá missti hann föður
sinn í mesta flugslysi, sem orðið
hefur á Íslandi. Föðurlaus en í
skjóli góðrar móður varð Árni að
leggja í mestu og erfiðustu
óvissuferð, sem nokkru barni
getur boðist. Fram undan voru
æskan og unglingsárin, skóla-
ganga, atvinna og vinnuumhverfi,
stofnun heimilis, starfsævi og ár-
angur og loks hin efri ár þegar
sérhver einstaklingur þarf að
gera upp sína óvissuferð og sinn
árangur. Þar átti Árni góðu upp-
gjöri að fagna. Hann kvæntist
góðri konu, Hrefnu, og átti með
henni tvær dætur, sem báðar
hafa getið sér gott orð í lífi og
starfi. Heimili átti hann gott og
fallegt. Starfsævin var bæði góð
og glæsileg. Starfsvettvangur-
inn, sem hann valdi sér, var þjón-
usta við þjóðina. Þá þjónustu
veitti hann í einhverju erfiðasta
verkefni af því tagi – og öðlaðist
hvarvetna mestu viðurkenningu.
Fréttastjóri og ritstjóri hjá Rík-
isútvarpinu og á tveimur blöðum.
Er hann fjölmörgum enn í minni
sem boðberi margra merkustu
tíðinda og skýrandi sumra alvar-
legustu atburða sem fyrir þessa
þjóð hafa komið. Einnig hélt
hann til annarra starfa – og enn
til þjónustu við þessa sömu þjóð.
Sem formaður stjórnar Hjálpar-
stofnunar kirkjunnar, fram-
kvæmdastjóri hjá Slysavarna-
félagi Íslands, formaður stjórnar
Ríkisspítalanna og loks í mörg ár
framkvæmdastjóri Heilsustofn-
unar NLFÍ. Einnig var Árni
áberandi og virkur félagi og for-
ystumaður í Alþýðuflokknum.
Átti m.a. sæti í bæjarstjórn
Reykjavíkur, var ritari flokksins
og á Alþingi frá því fyrst á árinu
1978 og til ársins 1991 en síðustu
árin sat hann þar sem forseti
neðri deildar Alþingis.
Það var einmitt á þessum
starfsferli sem kynni okkar Árna
hófust. Við kynntumst hvor öðr-
um mjög vel í störfum okkar á
fjölmiðlum sem og á vegum Al-
þýðuflokksins. Innkoma Árna og
félaga hans, sem hófu framboð til
Alþingis á árinu 1978, er besti og
minnisstæðasti árangur, sem Al-
þýðuflokkurinn hefur nokkru
sinni náð. Þau settu mikinn svip á
flokkinn þá og síðar – fólk eins og
Árni, Vilmundur, Eiður, Jó-
hanna, bræðurnir Finnur Torfi
og Gunnlaugur Stefánssynir og
samferðafólk þessa hóps á fram-
boðslistunum 1978. Fyrir þeim
og því fólki sem kom til liðveislu í
kjölfarið lá langt og mikið starf
sem ekki var bara árangursríkt
heldur einnig skemmtilegt og
gefandi.
Árni var ötull samstarfsmaður
í þeirri tilraun, sem gerð var í lok
síðustu aldar til þess að ger-
breyta hinu pólitíska landslagi á
Íslandi frá því að jafnaðarmenn
væru sundraðir í ólíka flokka og
til þess fordæmis, sem sækja
mátti til hinna Norðurlandanna
þar sem jafnaðarmenn voru
sterkt forystuafl og klár valkost-
ur til stjórnarforystu gegn
íhaldsöflum. Okkur ásamt fjöld-
anum öllum af samferðamönnum
okkar dreymdi um að þetta gæti
gerst hér eftir að hið gamla deilu-
efni á vinstri vængnum um af-
stöðu til loks hruninnar stjórn-
málastefnu var gufað upp og
horfið. Þetta virtist ætla að tak-
ast, viðtökur voru góðar og fram
undan birta – en svo fór sem fór.
Þegar markmiðinu sjálfu var til
hliðar vikið hvarf allur árangur
hinna fyrstu gerða og svo miklu
meira en það. Árni var þó áfram
ötull stuðningsmaður samtak-
anna og gerði allt hvað hann gat
til þess að gefa góð ráð og veita
liðveislu.
Nú er góður maður genginn.
Eftir lifir skýr minning um fjöl-
margar samverustundir. Mikla
samvinnu áttum við Árni við fjöl-
marga, sem auðguðu líf okkar,
gáfu okkur færi á að horfa hátt til
lofts og vítt til veggja. Nú eru
margir þessara samverkamanna
horfnir, aðrir hvíld fegnir og eng-
inn slíkur hópur sem hluti dag-
legs lífs. „Eins og bilaður sé sím-
inn,“ sagði vinur okkar Karl
Steinar Guðnason fyrir nokkru.
En minningin lifir. Minning um
góðan dreng og traustan félaga.
Eiginkonu Árna og dætrum sem
og öðrum ættingjum og vinum
sendi ég samúðarkveðjur. Við
mátum hann öll mikils. Við sökn-
um hans öll. En minninguna eig-
um við. Hún lifir.
Sighvatur Björgvinsson.
Þegar gamall, góður vinur í
hartnær sjö áratugi kveður eins
og Árni núna eða Snúlli, eins og
ég kallaði hann ávalt, kemur hart
högg á sálina og sár eftirsjá. Ótal
minningar leita á hugann og upp-
rifjun á því hvað vinur minn hafði
mikil áhrif á líf mitt með sinni
góðu nærveru og miklum mann-
kostum.
Eins og var oft á skólagöngu
minni missti ég af fyrstu dögum
skólatímans þegar ég settist í
landsprófsbekk í Gagnfræðaskól-
anum við Vonarstræti. Félagar
mínir úr Laugarnesskólanum
voru því búnir að finna sér sessu-
naut en mér var vísað til sætis á
fremsta borði hjá pilti sem ég
hafði aldrei séð áður. Hann var af
öðru sauðahúsi en við hin, ári
eldri en aðrir í bekknum, þekkkti
þarna engan og varð því stakur
þegar raðaðist í bekkinn.
Ekki leið á löngu þar til ég sá
að þetta var mikið happ fyrir mig.
Snúlli reyndist hinn mætasti
sessunautur, varð heimagangur
og eftirlæti á mínu heimili eins og
ég á hans. Meira að segja móðir
mín í Danmörku eignaðist vin í
Snúlla eins og ýmsir frændur
mínir þar. Vinskapurinn hefur
varað síðan, oftast með afar mikl-
um samskiptum þó að síðasta
áratuginn hafi orðið nokkur vík á
milli vina, kannski vegna þess
hvað hugmyndafræði okkar
stangaðist á. Hann átti erfitt með
að þola sumar skoðanir mínar
sem eru mjög andstæðar hug-
myndagrunni eins og hann birtist
hjá Samfylkingunni, sem Snúlli
samsamaði sig við.
Meðan Alþýðuflokkurinn var
og hét vorum við ekki í neinum
vandræðum með pólitíkina enda
skilgreindi ég mig sem hægri
krata eða vinstri sjálfstæðismann
og leið vel í hvorum hópnum sem
var. Ég hafði ekki áhyggjur af
skoðanamun, taldi hann jafnvel af
hinu góða og taldi víst að við næð-
um að stilla saman strenginga
þegar rétti tíminn væri kominn
fyrir það. Við töldum báðir Við-
reisn, leidda af mannkostamönn-
um, mikla gæfu fyrir þjóðina. Nú
er hvorugt hólfið nothæft fyrir
mig, – tel krata gengna í björg
með tröllum og sjallana hafa týnt
niður þræðinum.
Við bundumst fastmælum um
það fyrir löngu að skrifa eftir-
mæli um hvorn annan eftir því
sem örlaganornirnar spinnu sinn
vef, því við töldum engan annan
betur kunnugan æviskeiði hvors
annars nema kannski börn og
makar, sem eiga óhægt um skrif-
in á slíkum sorgartíma.
Ég fylgdist með vini mínum
vinna hvert afrekið á fætur öðru
og alveg fráleitt að hér sé unnt að
gera því skil. Okkur bar gæfa til
að starfa saman nokkrum sinn-
um. Þar minnist ég vikulegs um-
ræðuþáttar í Ríkisútvarpinu,
Daglegs lífs, um tveggja ára skeið
í byrjun sjöunda áratugarins,
setu í stjórn Blaðamannafélags
Íslands og síðan kom hann sem
ritstjóri að Alþýðblaðinu þegar
ég var þar framkvæmdastjóri.
Betri samstarfsmann átti ég
aldrei enda vannst allt létt í því
notalega andrúmslofti sem hann
kunni flestum betur að skapa.
Valdimar Jóhannesson.
Minningarvefur á mbl.is
Minningar og andlát
Á minningar- og andlátsvef mbl.is getur þú lesið
minningargreinar, fengið upplýsingar úr
þjónustuskrá auk þess að fá greiðari aðgang að
þeirri þjónustu sem Morgunblaðið hefur veitt
í áratugi þegar andlát ber að höndum.
Andláts-, útfarar- og þakkartilkynningar
eru aðgengilegar öllum.
www.mbl.is/andlát