Morgunblaðið - 31.12.2022, Blaðsíða 35
STJÓRNMÁL
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 31. DESEMBER 2022
35
Morgunblaði/Arnþór Birkisson
Vaxandi óréttlæti í landi allsnægta
Þ
að er ákveðin hefð fyrir því að rýna í árið sem er að
líða. Gera það upp eins og gárungarnir kalla það. Hvað
það er sem mér þykir athyglisvert og hvað síður. Stað-
reyndin er sú að ég er alþingismaður, í auga stormsins
alla daga. Baráttan við sérhagsmunaöflin er barátta mín og
Flokks fólksins hvern einasta dag. Baráttan gegn misskiptingu,
óréttlæti og fátækt er hjarta Flokks fólksins.
Í upphafi skyldi endinn skoða. Því ætla ég að byrja á að nefna
þann heiður sem mér og Flokki fólksins hefur verið sýndur með
því að tilnefna mig sem manneskju ársins 2022. Hvernig ber
mér að taka slíkri tilnefningu og hvers vegna? Ég tek henni svo
sannarlega fagnandi. Ég lít á tilnefninguna sem sigur Flokks
fólksins og viðurkenningu á verkum okkar. Mér finnst þetta líka
sýna að við höfum markað okkur sess og hlotið viðurkenningu
á því að við erum heil og sönn. Viðurkenningu á því að rödd
Flokks fólksins og aðgangur hans að æðsta ræðustóli landsins
er ómetanlegur fyrir þá sem bágast standa í samfélaginu.
Við stöndum frammi fyrir risavaxinni áskorun í áframhald-
andi baráttu gegn allri þeirri óréttlætanlegu örbirgð sem svo
allt of margir mega þola í boði stjórnvalda. Það er óumdeilt
hvað mig varðar að þegar ég finn alla þessa hvatningu og hlýju
þá margfaldast ég að afli og baráttuþrek mitt brýst fram sem
aldrei fyrr. Eins og við segjum í Flokki fólksins: „Fólkið fyrst,
svo allt hitt.“
Fátækt fyrr og nú
Fátækt er alls ekki nýlunda á Íslandi. Fyrr á öldum var hún
gjarnan afleiðing slæms árferðis, náttúruhamfara og harðinda.
Sum árin ríkti skelfileg hungursneyð víða á landinu þar sem
þúsundir sultu til bana. Mörg býli lögðust í eyði, illa klætt og
vannært fólk flosnaði upp og hraktist á vonarvöl með börnin
sín á milli bæja í von um bjargir, sem oftar en ekki brugðust
vegna þess að fátækt var nánast orðin landlæg.
Þá, eins og nú, valdi enginn sér það hlutskipti að vera fá-
tækur og upp á sveitunga sína eða samlanda kominn. Regin-
munurinn er hins vegar sá að nú lifum við í landi allsnægta í
stað örbirgðar. Það er hreint út sagt til háborinnar skammar
að í einu ríkasta landi heims sjái stjórnvöld ekki sóma sinn í að
rétta bláfátæku fólki hjálparhönd þegar neyðin knýr dyra. Hér
eru engar náttúruhamfarir eða harðindi sem réttlætt geta slíkt
kaldlyndi.
Ég skil ekki hvernig Íslendingar geta gert tilkall til þess að
teljast fyrirmyndarríki með réttlæti og mannúð í hávegum
þegar reyndin er öll önnur. Stjórnvöld láta sér í léttu rúmi
liggja þótt fólk eigi hvorki í sig né á og einu gildir þótt fá-
tækt fólk eigi ekki í nein hús að venda. Það sem ætti að vera
forgangsmál er orðið algert aukaatriði. Það virðist nefnilega
óskaplega auðvelt að snúa blinda auganu að bágindunum
sem þó blasa við allt um kring. Hugsanlega er skýringin sú að
almennt hafa kjörnir fulltrúar aldrei þurft að reyna fátækt á
eigin skinni og hafa því ekki hugmynd um hvernig það er að
búa við sára neyð og allt það vonleysi og vanmátt sem því fylgir.
Þeim er því miður ómögulegt að setja sig í þessi spor.
Grímulaus vanræksla stjórnvalda
gagnvart fátæku eldra fólki
Það er erfitt að tala um meðferð þingmanna meirihlutans á
sárafátæku eldra fólki sem hefur ekkert annað lífsviðurværi en
berstrípaðar greiðslur Tryggingastofnunar ríkisins. Þrívegis
fengu þessir þingmenn tækifæri til að kjósa með breytinga-
tillögu Flokks fólksins sem óskaði eftir 126 milljónum króna
fyrir 2.080 bláfátæka eldri borgara í sárri neyð. Þrívegis
sögðu þau nei og köstuðu þessum hópi, sem lifir langt undir
fátæktarmörkum, á milli skips og bryggju um jólin. Þau höfðu
meiri áhyggjur af því að Flokkur fólksins birti niðurstöður
atkvæðagreiðslunnar á samfélagsmiðlum en af velferð þessa
hóps sem byggði upp samfélagið og þarf nú á hjálp Alþingis að
halda. Margir í þessum hópi eru fullorðnar konur sem vörðu
starfsæviárum sínum í hið vanþakkláta starf heimavinnandi
húsmóður. Gamlar konur í dag sem eiga engin réttindi úr
lífeyrissjóði en eru kirfilega múraðar inni í rammgerðri fátækt-
argildru stjórnvalda. Þakklætið sem stjórnvöld sýna þeim fyrir
ævistarfið er vanþakklæti sem kallar fram vonleysi og kvíða.
Með sérhagsmuni að leiðarljósi
Það vefst ekki fyrir ríkisstjórninni að lækka bankaskatt um
milljarða króna hjá moldríkum fjármálastofnunum sem nú, í
óðaverðbólgu og okurvöxtum, maka krókinn sem aldrei fyrr á
kostnað skuldsettra heimila og fyrirtækja. Það vafðist heldur
ekki fyrir þeim að lækka veiðigjöldin á stórútgerðina eins og
raunverulega var gert á síðasta kjörtímabili. Milljarðar á millj-
arða ofan eru hiklaust fluttir í yfirfulla vasa þeirra ríku í stað
þess að forgangsraða þessum fjármunum fyrir fólkið sem svo
sárlega þarfnast hjálpar.
Það hríslast um mig kjánahrollur þegar ríkisstjórnin ber
því við að ekki sé hægt að gera allt fyrir alla. Þá hugsa ég til
þess hversu hiklaust stjórnarflokkarnir veittu fjármálaráð-
herra heimild í fjáraukalögunum nú rétt fyrir jólin, upp á 6
þúsund milljónir króna (6 milljarða) til að fjárfesta í glæsihöll
Landsbankans við Austurbakka. Það skyldi þó aldrei vera að
einhverjir ráðherranna ætli að koma sér fyrir í glæsiráðuneyti
með útsýni yfir hafið?
Það er óumdeild skylda stjórnvalda að tryggja öllum þegnum
landsins grundvallarmannréttindi. Landið okkar er með
auðugri löndum veraldar og meira en nóg væri fyrir okkur öll
ef fjármunum væri forgangsráðað með fólkið fyrst í huga. Það
er kominn tími til að taka á þessari gegndarlausu spillingu og
bruðli með almannafé. Löngu orðið tímabært að draga fram
í dagsljósið hvernig sérhagsmunagæsla og einkavinavæðing
stjórnvalda ræður hér lögum og lofum á meðan stór hluti
almennings berst í bökkum.
Köllun Flokks fólksins
Ég hóf þátttöku í stjórnmálum vegna þess að ég brann af
löngun til þess að láta gott af mér leiða. Flokkur fólksins var
eingöngu stofnaður til að berjast fyrir fólk sem á bágt í samfé-
laginu og losa það úr manngerðri fátæktargildru stjórnvalda.
Þeir ríku geta séð um sig sjálfir með dyggri sérhagsmunagæslu
ríkisstjórnarinnar. Það sjá allir sem sjá vilja hvernig ráðamenn
þjóðarinnar forgangsraða fjármunum fyrir allt annað en fólkið
fyrst.
Ég leyfi mér enn að trúa því að í okkar vellauðuga landi
verði okkur kleift að búa svo um hnútana að hér verði til
fyrirmyndarsamfélag þar sem enginn þarf að líða skort eða
hafa áhyggjur af framtíðinni. Þar sem allir hafa fæði, klæði og
öruggt húsaskjól. Samfélag sem byggist á almannahagsmunum
umfram sérhagsmuni. Samfélag sem virðir grundvallarmann-
réttindi í hvívetna.
Með þessa hugsjón ætlum við í Flokki fólksins að mæta nýju
ári. Við erum hvergi smeyk við að takast á við erfiðar áskoranir.
Um leið erum við þakklát fyrir þann mikla stuðning og hlýhug
sem við höfum mætt á árinu sem er að líða.Kæru landsmenn!
Ég óska ykkur öllum gæfu og farsældar á nýju ári.
Flokkur fólksins var eingöngu stofnaður til
að berjast fyrir fólk sem á bágt í samfélaginu
og losa það úr manngerðri fátæktargildru
stjórnvalda. Þeir ríku geta séð um sig sjálfir
með dyggri sérhagsmunagæslu ríkisstjórn-
arinnar.
Inga Sæland, formaður Flokks fólksins – F