Heimili og skóli - 01.08.1954, Side 12

56
HEIMILI OG SKÓLI
llka, að sá vitgranni og jafnvel fávit-
inn, sé mjög lélegur í reikningi. Það
hefur komið í ljós í sambandi við fá-
vitakennslu, að fávitar geta náð furðu
góðum tökum á almennum reikningi,
þótt stærðfræði verði þeim vitanlega
alltaf um mes;n. Reikninosleikni
o o
barna er þannig ekki neinn öruggur
mælikvarði á greind þeirra, nema hvað
minni á ákveðinn talnafjölda segir til
um heyrnarminni og minnisvídd, sem
er áríðandi að þekkja áður en kennsla
hefst í fyrsta bekk.
Töluhugtök fullorðinna og barna
eru vitanlega mjög mismunandi, eins
og raunar töluhugtök fullorðinna
innbyrðis. Frumstæðar þjóðir hafa
mun lægri töluhugtök en við. T. d.
sögðu Indíánar eitt sinn, að það gæti
ekki verið rétt, að hvítur maður hefði
skotið 6 birni, en það kom til af því,
að þessir rnenn höfðu ekki hærra tölu-
hugtak en fimm. Suinar frumstæðar
þjóðir kalla allt, sem er hærra en
fimm, margt.
Fjöldahugtakið verður þó enn
meira á reiki en töluhugtakið. Böm
tala oft um hundrað, þúsund, milljón
og jafnvel billjón, eins og á þessum
tölum sé lítill munur. Hornstrandabú-
inn og borgari í Lundúnaborg hljóta,
að öllu ástandi jöfnu, að hafa mismun-
andi fjöldahugtak, þegar þeir sjá
mannfjölda saman kominn. Lundúna-
búinn telur naumast nokkur hundruð
sálir iimmu sína, en Homstrandabú-
anum gæti fundizt allmikið til um 5—
600. Hins vegar gæti Hornstrandabú-
inn verið gleggri á að gizka á stærð
fjárhóps en Lundúnabúinn. Þegar
fólk safnast saman á Lækjartorgi með-
an á verkfalli stendur, meta hlaða-
menn Morgunblaðsins og Þjóðviljans
mannfjöldann mjög mismunandi.
Ekki er samt víst að vísvitandi sé metið
rangt. Afstaða þeirra, sem meta fjöld-
ann, hefur áhrif á matið. Öðrum aðil-
anum er áhugamál, að sem fæstir séu
mættir á slíkum fundi, hinum að þeir
séu sem flestir.
Hvaða kröfur eigum við þá að gera
ul þess að segja með vissu, að einstak-
lingurinn, hvort sem um er að ræða
barn eða fullorðinn, hafi fullan skiln-
ing á tölu. Eftirfarandi kröfur eru
flestir fræðimenn sammála um:
1. Nafnið þarf að vera þekkt.
2. Einstaklingurinn þarf að vera fær
um að telja upp að umræddri tölu.
3. Hann þarf að geta talið jafn-
marga hluti eins og hann telur í bunu.
4. Hann verður að geta talið degla
á pappír.
5. Hann verður að geta talið hluti
án tillits til tegundar þeirra.
6. Hann verður að geta talið mis-
munandi einstaklinga sömu tegundar,
t. d. einn hest og tvær kindur.
7. Hann verður að sjá í hendi sér,
hver talan er.
8. Hann verður að geta tekið töluna
úr heilum hóp.
9. Hann verður að sjá mun á töl-
unni og nærliggjandi tölu af svipaðri
en þó mismunandi stærð.
10. Hann verður að þekkja töluna í
hlutfalli við aðrar tölur, t. d. að 1 og
3 eru 4 og 2sinnum 2 eru fjórir.
Þegar börn með meðalgreind eða
meira eru tveggja ára, sakna þau eins
hlutar af tveimur, en naumast eins af
þremur, nema þau séu á undan slnum
áraaldri hvað vitaldur snertir. Böm á
aldrinuin 2i/£—5 ára meta fjölda frek-