Skógræktarritið - 15.05.2006, Qupperneq 60

4. mynd. Fjöldi fjár í birkiskógum á Norðausturlandi.
5. mynd. Stærð birkisvœða á Norðausturlandi.
cm á hæð, fóru fram í Belgs-
árskógi og Þórðarstaðaskógi.
Hins vegar fóru mælingar á
meðalstóru birki, sem var um 1 m
á hæð, fram í Sigríðarstaðaskógi
og Þórðarstaðaskógi.
Markmið tilraunanna var að
kanna mikilvægi beitarálags fyrir
birkið og kanna hvort svörun við
mismunandi klippimeðferðum
væri ólík eftir stærð plantnanna
og gerð landnýtingar. Sumarið
2001 voru gerðar tilraunir þar
sem líkt var eftir beitarálagi með
klippingum á sprotum að vorlagi.
Sprotarnir voru klipptir þannig að
fjarlægð voru 25%, 50% eða 75%
sprotanna og var klippingin gerð
5-6 cm neðan við sprotaendana.
Hjá litlum plöntum þýddi þetta
að ákveðið hlutfall af allri plönt-
unni var klippt. Tilraunir voru
gerðar á litlum og meðalstórum
plöntum. Litlarbirkiplönturvoru
meðfram lækjum en stærri
plönturnar í efri skógarjaðri. Á
meðalstórum plöntum voru fyrst
valdar stórar greinar með handa-
hófsúrtaki. Vexti á litlum plönt-
um og greinum stærri plantna var
fylgt með reglulegum mælingum
á fjölgun laufa og fleiri vaxtar-
þáttum. Tölfræðileg greining
gagna var með fervikagreiningu
fyrir endurteknar mælingar í
tölfræðiforritinu SigmaStat 3.1.
6. mynd. Ákrif beitará fjölda laufa á meðalstóru birki íÞórðarstaðaskógi.
Þórðarstaðaskógur er friðaður skógur.
Niðurstöður
í könnun á beitarþunga á skógum
kom í ljós að mikill fjöldi fjár er í
skógum bænda f Þingeyjarsýslum
og eru oft yfir tvö hundruð fjár í
hverjum skógi (4. mynd). Birki-
skógasvæðin eru gjarnan nokkuð
stór. Algengasta stærð birki-
svæða var á bilinu 11-100
hektarar (5. mynd). Beitarþungi
sauðfjár er mismunandi eftir
svæðum og býlum og því einnig
misjafnt hversu mikið beitarálag
er á skógum.
í tilraunum, þar sem lfkt var
58
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2006