Skógræktarritið - 15.05.2006, Blaðsíða 69

Fyrir hlaup
Jökulhlaup
úr austri
◄—----—
Mynd 4. Myndunarsaga Drumbabótar.
jarðvegur þar sem birkifræ náðu
rótum og skógur óx upp sem
Ieifar eru af f dag í formi trjá-
drumba. Yfir móajarðveginum er
síðan grófur strúktúrlaus sandur
sem líklega er hlaupaset frá
síðasta stóra jökulhlaupi sem
farið hefur yfir Markarfljótsaura.
Hlaup þetta kaffærði hinn forna
skóg líklega vegna mikils fram-
burðar sets sem hækkað hefur
grunnvatnsyfirborð.
Árhringjagreining
Teknar voru sneiðar af 5 drumb-
um til vaxtar og árhringja-
rannsókna. Niðurstöður sýna að
eiginaldur trjánna var á bilinu
60-100 ár þegar skógurinn dó.
Mælingar á árhringjabreiddum
trjánna sýna að trén hafa drepist
samtímis, því árhringurinn næst
berki hefur myndast sama árið í
öllum trjám (mynd 3). Breidd
árhringjanna gefur upplýsingar
um vaxtarskilyrði trjánna. Há
fylgni er almennt milli sumarhita
og árhringjabreiddar í birki á
íslandi.7 Reyndist meðalbreidd
árhringjanna f lurkunum frá
Drumbabót vera svipuð og
meðalbreidd árhringja í birki-
trjám í Bæjarstaðarskógi á
árunum 1930 til 1940 en á því
tímabili var sumarhiti sá hæsti
síðan hitamælingar hófust á
íslandi.7
Myndunarsaga
Þekkt er að þegar flóð fara um
skóg fellur rennslishraðinn mjög’
en eins og áður kom fram er
mjög líklegt að skógurinn í
Drumbabót hafi eyðst í jökul-
hlaupi. Þegar hlaupvatnið kom f
skóginn hefur straumfallið valdið
mikilli setmyndun og skógurinn
varð umlukinn seti úr flóðinu
(mynd 4). Þessi setmyndun hefur
valdið því að grunnvatnsborð
hækkaði. Birkitré þola ekki að
rætur þeirra séu stöðugt á kafi í
vatni, trén köfnuðu þvf öll
samtímis. Upphafleg þykkt
setsins sem umlukti trén hefur
ekki varðveist. Á þeim tíma sem
liðinn er síðan hlaupið varð
hefur efri hluti trjánna rotnað og
eyðst. Hæð lurkanna sýnir
grunnvatnsborð, neðan þess
varðveittust lurkarnir en ofan
þess fúnaði viðurinn.
Aldursgreining skógarleifanna
og síðasta jökulhlaupsins niður
Markarfljótsaura
Lurkarnir gefa möguleika á að
tfmasetja hlaupið, sem grandaði
skóginum, með mikilli nákvæmni.
Það felst í svokallaðri „Wiggle
matching" aðferð sem felur í sér
að framkvæma þrjár geisla-
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2006
67