Skógræktarritið - 15.05.2006, Qupperneq 104

Ólafur Jónsson
F. 29. mars 1922. • D. 18. febrúar 2005.
Ólafur Jónsson gekk ungur til liðs við Skógræktarfélag
Árnesinga. Þegar félagið var stofnað 1940 var hann 18
ára og nýkominn heim frá Danmörku. í Árskógum
sögu Skógræktarfélags Árnesinga segir Ólafur: „Ég
hefi frá þvf ég var barn að aldri austur á Fjörðum og
Héraði haft mikið yndi af skógi og heldur bættist við
það er ég var 3 ár f Danmörku". Vorið 1946 var Ólafur
kosinn í stjórn Skógræktarfélags Árnesinga og þá
strax gerður að formanni: „Ég hafði ekkert unnið að
félagsmálum þá og var ekki of hress með þessa stöðu,
sem ég hafði verið kosinn til, ekki til peningar til að
gera neitt fyrir og ekkert framundan nema þá að halda
fundi og tala um nauðsyn þess að gera eitthvað."
Athafnaþrá Ólafs kom fljótt í ljós, hann vildi gera
meira en að halda fundi. Á fyrstu stjórnarárum sínum
stóð hann fyrir skiptingu félagsins f deildir og leitaði
eftir kaupum á landi. Hann var formaður í 28 ár og sat
í stjórn félagsins í 33 ár.
Ólafur Jónsson fæddist í húsinu Tungu á Reyðar-
firði 29. mars 1922 og lést á dvalar- og hjúkrunar-
heimilinu Ljósheimum á Selfossi 18. febrúar 2005.
Foreldrar hans voru hjónin Jón Pálsson dýralæknir,
fæddurá Þingmúla í Skriðdal, 1891, d. 1988, ogÁslaug
Stephensen, fædd á Mosfelli í Mosfellssveit 1895,
d. 1981. Þau eignuðust fjóra syni. Þeirvoru aukólafs:
Garðar, f. 1919, d.2003, skógarvörður á Suðurlandi,
Páll, f.1924, tannlæknir, Helgi, f. 1928, fv. bankastjóri.
Einnig ólu þau upp systurdóttur Áslaugar, Steinunni
Helgu Sigurðardóttur.
Ólafur flutti með foreldrum sínum frá Reyðarfirði
til Selfoss 1934 og bjó þar uns hann fór 1975 í
nýbyggt hús sitt í Ölfusi sem hann nefndi Lækjartún.
22. ágúst 1947 gekk Ólafur að eiga Hugborgu
Þuríði Benediktsdóttur frá Kambsnesi í Laxárdal f
Dalasýslu f. 27. febr. 1922 d. 23. okt. 2002. Synir Ólafs
og Hugborgar eru: Jón f. 1948 framkvæmdastjóri,
Benedikt Þórir f. 1950 sjóntækjafræðingur og Kjartan
Þorvarður f. 1953 alþingismaður.
Ólafur hóf nám f mjólkurfræði hjá Mjólkurbúi
Flóamanna 1936 og fór til Danmerkur eins og
tíðkaðist með þá sem lærðu mjólkurfræði, en kom
heim vegna heimsstyrjaldarinnar í október 1940 með
m.s. Esju frá Petsamó. Ólafur starfaði hjá
Mjólkurbúinu til 1942 þar til að hann stofnaði
verslunina Sölvason & Co ásamt Þorvarði Sölvasyni
og rak hana til 1966. Lakkrísgerð kom hann á fót
1965 og raktil ársins 1973 og 1971 stofnsetti Ólafur
ásamt fleirum Steypustöð Suðurlands h/f og gegndi
þar framkvæmdastjórastarfi frá stofnun fyrirtækisins
þar til í júlí 1998 að Kjartan sonur hans tók við stöðu
framkvæmdast jóra.
Eins og áður var að vikið varð Ólafur Jónsson
formaður Skógræktarfélags Árnesinga 1946 annar í
röð formanna félagsins. Félagið hafði þá starfað í sex
ár. Fyrstu formannsár Ólafs beindist starfsemin mest
að Tryggvagarði og Glymskógum. Tryggvagarður var
gerður til að minnast 50 ára afmælis Ölfusárbrúar
1941 og nefndur í höfuðið á brúarsmiðnum Tryggva
Gunnarssyni. Til Glymskóga var stofnað 1939 með
gjöf frá Magnúsi Torfasyni fyrrverandi sýslumanni
Árnesinga. Gaf hann Kaupfélagi Árnesinga peninga
og allstóra spildu úr landi jarðarinnar Laugardæla við
Laugardælavelli, gamlan áningarstað rétt austan við
Selfoss og vildi að Kaupfélagið gerði þar samkomu-
svæði umlukt trjágróðri svo halda mætti þar
útisamkomur. Þetta var fyrir daga Skógræktarfélags-
ins. Kaupfélagið tók við gjöfinni og hóf þar ræktun og
fékk Skógræktarfélagið til liðs við sig. Þegar frá leið
slitnaði upp úr samstarfinu. Það eina sem eftir er af
þessari ræktun er skógarlundur á hól einum við
þjóðveginn skammt austan við Selfoss.
Ólafur Jónsson var maður framkvæmda svo sem
sjá má af yfirliti um ævistarf hans. Hann vildi láta
verkin tala. Tvennt gerðist (formannstíð Ólafs sem
skipti sköpum fyrir Skógræktarfélag Árnesinga:
Stofnun félagsdeilda í nánast hverjum hreppi
Árnessýslu upp úr 1950 og kaup jarðarinnar
Snæfoksstaða í Grímsnesi 4. aprfl 1954. Víst er að
102
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2006
Ólafur fór þar fremstur f flokki meðstjórnarmanna
sinna. Þeir voru þegar þetta gerðist: Einar Pálsson
bankastjóri á Selfossi, Helgi Kjartansson bóndi í
Hvammi f Hrunamannahreppi, Sigurður Eyjólfsson,
skólastjóri á Selfossi og Sigurður Ingi Sigurðsson,
skrifstofustjóri Mjólkurbús Flóamanna, Selfossi. Og
ekki má gleyma hlut Hákonar Bjarnasonar skóg-
ræktarstjóra, sem fylgdist vel með stofnun deildanna
og kaupum Snæfoksstaða og lagði margt af mörkum.
Eftir að deildirnar höfðu verið stofnaðar sá Ólafur um
að útvega girðingarefni fyrir þær og kom upp skóg-
ræktargirðingum um alla sýsluna. Ólafur segir í
Árskógum: „Hákon Bjarnason minntist þess, að
starfsmenn Skógræktar ríkisins voru ekki á einu máli
um þessar litlu girðingar og voru svo neyðarlegir að
kalla þær frfmerkin".
Þegar kom að því að girða á Snæfoksstöðum var
fjárhagur Skógræktarfélagsins ekki góður en úr öllu
rættist fyrir félagið og enn segir Ólafur: „Þá vorum við
svo heppnir að hingað hafði komið ágætur norskur
prestur, séra Harald Hope. Hann var nefndur Staura-
presturinn því hann gaf íslendingum girðingarstaura í
skógræktina. Ég fékk hæfilegt magn af þeim. En
blankheitin voru söm við sig. Þá fór ég niður á
Vinnuhælið á Litla Hrauni og fékk fanga til að koma
upp eftir og girða girðinguna. Ég vann alltaf með
þeim. Það þýddi ekkert annað."
í formannstíð Ólafs var efnt til ungmennavinnu á
Snæfoksstöðum í samvinnu við Selfosshrepp.
Undirritaður tók að sér stjórn vinnunnar. Gott var að
leita til Ólafs um ráð og fyrirgreiðslu. Þegar málin
höfðu verið rædd lét hann mig einráðan um
framkvæmdirnar. Það var hans lag að sýna fyllsta
traust.
Þegar Ólafur hvarf úr stjórn Skógræktarfélagsins
1979 kom Kjartan sonur hans í stjórnina og er þar
enn. Var starfsemin þá löngu komin í fast far, tekjur
farnar að skila sér af jörðinni og deildirnar orðnar að
öflugum skógræktarfélögum.
Ólafur sótti aðalfundi Skógræktarfélags íslands
um langt árabil. Árnesingar fóru oft saman í hópi á
aðalfundinn og voru margar ferðirnar minnisstæðar.
Var Ólafur þá hrókur alls fagnaðar.
Eftir að Ólafur flutti að Lækjartúni í Ölfusi hóf
hann þar skógrækt á eigin landi og var að á meðan
heilsan leyfði. Hinn 17. júnf 2002 var Ólafur Jónsson
sæmdur riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu fyrir
störf sín að skógræktarmálum.
Óskar Þór Sigurðsson
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2006
103