Helgarpósturinn - 08.04.1982, Blaðsíða 19

Helgarpósturinn - 08.04.1982, Blaðsíða 19
____hplrjarpneítl irínn Fimmtudagur 8. apríl 1982 19 Andvari úr annarri átt A Kjarvalsstöðum hefur und- anfarið staðið yfir yfirlitssýning á verkum Ragnheiðar Jónsdótt- ur Ream. 107 myndir veita góða innsýn í feril þessarar listakonu, sem lést fyrir aldur fram, meðan list hennar var i fullri sókn. hennar. I stað þess að leggja áherslu á mikilfengleik ís- lenskra fjalla, jafnar hún út hæðir og túlkar viðar breiður heiðanna. Þetta var vissulega nýr strengur sem braut i bága við hið þrönga rými margra is- Frá sýningu Ragnheiðar Ream á KjarvalsstöOum. Það dylst vart nokkrum, sem þessa sýningu hafa séð, að Ragnheiður var mikill íista- maður. En hún var einnig sér- stæður listamaður. Verk hennar eru mjög ólík þvi, sem Islend- lenskra landslagsverka. Margir hafa ætlað að svona túlkun heyrði til hollenskri hefð. En Is- land er engin Sviss, heiðalönd en ekki Alpatindar og viðáttur setja hér meiri svip á landslag, Myndlist eftir Halldór Björn Runólfsson ingar eiga að venjast i „lands- lagsskóla" sinum, hvort heldur það er komið frá Asgrimi, Jóni eða Jóhannesi og/eða eftir- mönnum þeirra. Það er blær myndanna sem er öðruvisi, lita- val, uppbygging og sjálf mynd- hugsunin. Ragnheiður hóf myndlistar- nám i Bandarikjunum árið 1954, við American University i Washington. Hún var þá komin hátt á fertugsaldur og ætlaði i framhaldsnám i pianóleik. Sag- an segir að hún og eiginmaður hennar, Donald Ream, hafi fengið leigt i hljóðbæru húsi i höfuðborginni og nágrannarnir kvartað undan pianóæfingun- um. Þvi hafi Ragnheiður fundið sér „hljóðlátara" listform til tjáningar og byrjað að mála. Hvort sagan er sönn eður ei, skiptir minnstu máli. Eitt er víst, að Ragnheiður náði tökum á málaralistinni, á óvenju skömmum tima. Um það vitna elstu myndirnar á sýningunni, sem gerðar eru um svipað leyti og Ragnheiður hefur nám sitt við The American University (Uppstilling 1, 2 og 3). A 7. áratugnum er Ragnheið- ur fyllilega búin að skapa sér ákveðinn stil. Fjölmargar landslagsmyndir frá miðjum þessum tug staðfesta það. Sjónarhornið er hátt i forgrunni, en lækkar eftir þvi sem ofar dregur og nálgast sjóndeildar- hring, sem liggur skýrt afmark- aður i fjarska. Formin eru stór hið næsta (á neðri helmingi myndflatar) en minnka snögg- lega á efri hlutanum. Þannig skapast ómælisviðátta sem streymir mót áhqrfandanum likt og landið væri séð úr lág- fleygri flugvél. Hér er kannski komin ein skýring á sérstöðu Ragnheiðar og fólgin er i landslagsmyndum en margur málarinn hefur vilj- að kannast við. Ahersla Ragn- heiðar á hið lárétta er þvi fylli- lega réttmæt. Þá er litaval og formskyn óvanalegt. í sjálfu sér eru þessi verk á mörkum hins hlut- bundna. Ef ekki kæmi til af- mörkuð skipting lands, hafs og himins, væri næsta erfitt að átta sig á yrkisefninu. Það fer ekki á milli mála, að Ragnheiður hefur orðið fyrir sterkari áhrifum frá amerisku málverki. Það sést best á litavali hennar og form- gerð. í þessu sambandi verður mér hugsað til málara á borð við Richard Diebenkorn. Bæði er það hin næma tilfinning fyrir undir- og yfirmálum (kannski komið frá Rothko) fyrir blæ- brigðarikum en einföldum flöt- um, þar sem hlutlægni er þanin til hins ýtrasta, þar til hún .hverfur nánast fyrir flatar- kenndri formskipan. Þá eru lit- irnir, grænir og rauðir, langt frá þeim bláleita og grábláa eða sitróngula litaskala islenskra málara, en nær þeim ameriska. Þó er Ragnheiður Ream jafn islensk i list sinni og hver annar landslagsmálari sem alinn er hér upp i „þjóðlegri" listhefð. Ekki eru það landslagsverk hennar eingöngu, sem bera uppi listferil hennar, heldur einnig uppstillingarnar. Þar eru epla- myndirnar skýrust'u dæmin um þróttmikla ögun og tilfinningu fyrir fábrotnum og ljósum formum. Sem heild, er þessi yfirlits- sýning á verkum Ragnheiðar, likt og ferskur andvari úr ann- arri átt en þeirri sem maður á að venjastaf islenskum málara. Þannig fannst mér, þegar ég sá myndir hennar fyrst og þannig verka þær á mig, enn þann dag i ÍS* 2-21-40 I leit að eldinum (Quest for fire) QUEST forFíRE Myndin fjallar um Hfs- baráttu fjögurra ættbálka frummannsins. „Leitin að eldinum" er frábær ævintýrasaga, spennandi og mjög fynd- in. Myndin er tekin i Skot- landi, Kenya og Canada, en átti upphaflega aö vera tekin að miklu leyti á tslandi. Myndin er i DOLBY STEREO. Aðalhlutverk: Everett Mc Gill,Rae Dawn Chong. Leikstjóri: Jean-Jacques Annand. Fumsýnd kl. 5 (Skírdag). Sýnd kl. 7 og 9. Sýnd kl. 5, 7 og 9 annan páskadag. Bönnuð innan 16 ára. Barnasýning kl. 3 annan páskadag. Sonur Hróa Hattar Aukamyndir með Stjána Bláa Siðasta sinn. Gleðilega páska. Síðasta ókindin Ný spennandi lit- mynd, ógnvekjandi risaskepna frá haf- djupiinum sem ekkert fær grandað; með James Franciscus — Vic Morrow. Islenskur texti Stranglega bönnuö innan 16 ára. Sýndkl. 3, 5, 7, 9 og 11 Lokatilraun Ný, spennandi, kanadisk litmynd. Sýnd kl. 3, 5, 7,9 og 11. Montenegro Fjörug og djörf ný lit- mynd um eiginkonu sem fer heldur betur út á lifið... með Susan Anspach, Erland Josephson. Islenskur texti- Bönnuð innan 16 ára. Sýndkl. 3.10, 5.10, 7.10, 9.10 og 11.10 ökuþórinn Hörkuspennandi lit- mynd með Ryan O'Neal, Bruce Dern og Isabelle Adjani. Islenskur texti, Bönnuð innan 14 ára- Endursýnd kl. 3.15, 5.15,7.15,9.15 og 11.15. ÍF1-89-36 Frumsýnir páska- myndina I ár Hetjur fjallanna Hrikalega spennandi ný amrlsk úrvalskvik- mynd I litum og Cinema Scope meö úr- valsleikurum. Myndin fiallar um hetiur fiall- anna sem börðust fyr- ir Hfi slnu I fjalllendi villta vestursins. Leikstjóri: Richard Lang. Aðalhlutverk: Charlt- on Heston, Brian Keith, Victoria Racimo. Sýndkl. 5, 7,9 og 11. Bönnuð börnum innan 16 ára. Islenskur texti. Oliver Twist Sýnd kl. 2.30 laugar- dag og sunnudag. LKIKFKIAG RKYKIAVIKUR Hassið hennar mömmu 3. sýn. miðvikudag upp- selt. Rauð kort gilda Salka Valka skirdag uppselt. Jói 2. páskadag kl. 20.30. Miðasala i Iðnó kl. 14-20.30. WÓDLEIKHÖSIÐ Hús skáldsins miðvikudag kl. 20 Tvær sýningar eftir. Gosi skirdag kl. 14 2. páskadag kl. 14 Fáar sýningar eftir. Sögur úr Vínarskógi skirdag kl. 20 Síðasta sinn. Amadeus 2. páskadag kl. 20. Litla sviðið: Kisuleikur miðvikudag kl. 20.30. Fáar sýningar eftir. Miðasala 13.15-20. Simi 11200. SF 1-15-44 Með tvo í takinu Létt og mjög skemmtileg bandarisk gamanmynd um ungt fólk við upphaf „Beat kynslóðarinnar". Tónlist flutt af Art Pepper, Shorty Rogers, The Four Aces, Jimi Hendrix og fl. Aöalhlutverk: Nick Nolte, Sissy Speacek, John Hard. Sýnd kl. 5, 7 og 9. ISLENSKA ÓPERAN Sígaunabaróninn 38. sýn. 2. i páskum kl. 20. | Miðasala kl. 16-20, s. 11475. Ósóttar pantanir seldar| daginn fyrir sýningardag. Ath. Áhorfendasal verðurl lokað um leið og sýning| hcfst. Á ÁKREINA SKIPTUM VEGUM prcí á jafnan að aka á hægri akrein ||UMFEROAR ÞEGAR KOMIÐ ER AF VEGUM MEÐ BUNDNU SLITLAGI. . . FÖRUM VARLEGA! yUMFERDAR RAD ^

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.