Helgarpósturinn - 02.07.1982, Blaðsíða 12

Helgarpósturinn - 02.07.1982, Blaðsíða 12
12 Föstudagur 2. júlíi982 JÖ& pðstúMhn, Hinn 26. júni siðastliðinn hóf göngu sina sýning List- málarafélagsins að Kjar- valsstöðum. Þar eru 78 verk eftir 21 listamann og eru það allir meðlimir félagsins. t kynningu sem fylgir sýning- arskrá segir: „Listmálarafé- lagið var stofnað 15. april 1982,... Myndlistarmenn hafa stofnað ótal sérgreinafélög, svo það er vonum seinna að málarar hefjist handa og taki til við slika iðju..." « ff////r/u.)/ Stéttarbarátta með pensilförum Það felst i ofangreindum orðum, að hér sé á ferð félag sem samsvari félögum textil- og veflistarmanna, Leirlist- arfélaginu, félagi grafiklista- manna og öðrum sérfélögum Ksta-oglistiðnaðarmanna. Ef það reynist rétt, er um nokk- uð undarlega ástæðu aö ræða fyrir stofnun féiagsins. Þann- ig er aö sérgreinafélög lista- manna voru stofnuð til að hliia að viökvæmum vaxtar- broddi nýrra listgreina hér á landi, sem til skamms tima áttu litlum skilningi aö mæta hjá almenningi. Það er stutt siðan fólk tók að lita listiönað alvarlegum augum og má þakka þá nýbreytni ötulu starfi sérgreinafélaganna. Málaralisthefur hins vegar aldrei átt undir högg að sækja á Islandi, þá tið sem menn hafa lagt stund á þa iðju. HCm hefur ávallt verið ástsælust myndlistar, best skilin og mest metin. Þekkt- ustu og virtustu listamenn þjóðarinnar hafa verið mál- arar. Nú má vera að listmálur- um finnist sem hallað hafi undan fæti fyrir málverkinu á siðasta áratug, en það er vegna þess hve fáir ungir menn glimdu við þann miðil. Hins vegar eru meðlimir hins nýstofnaða félags flestir gamalreyndar kempur sem héldu áfram að mála þótt fáir ungir bættust i hópinn og hef- ur þvi litið hallað á þá nema siðurværi. Þeirhafa einungis notið þess að vera færri um ListmálarafélagiðáKjarvalsstöðum: „...þettaer hin ágætasta sýning og margir mæta hér gal- vaskir til leiks..." hituna. Reyndar hafa þeir flestir haldið stórar einka- sýningar á timabilinu og hlotið lofsamlega dóma fyrir. Ég minnist á þetta vegna þess að mér þykir bólvanlegt að horfa upp á frjálsa mynd- listarmenn þrengja svið sitt i sérgreinafélagi, þegar þeir ættu einmitt að vikka sig út yfirramma þess. Mér koma i hug þær fjölmörgu sýningar mætra listamanna erlendis, sem ég hef augum barið og sýna hvernig frjálsir mynd- listarmenn brjóta hvern mið- ilinn á fætur öðrum undir sig með stórkostlegum árangri. 1 einum listamanni sameinast málaralist, skúlptur, grafik, kermik auk þeirrar algildu undirstööu, teikningarinnar, og eru þá f jölmörg önnur svið ótalin. An þess að ég fetti fingur út i menn sem leggja málaralist fyrir sig einvörðungu, finnst mér heldur vafasöm rós i hnappagatið hjá myndlistar- mönnum að forsóma önnur svið lista með þvi aö rotta sig saman i sérfélag málara. En þaö viröist ætla að verða sér- staða islenskra iista, að allt eigiaðvera sér þetta, eöa sér hitt. Þar með hefðu Picasso eöa Matisse orðið utan fé- iaga, hefðu þeir verið svo ó- heppnir að fæðast islenskir. En áfram með smérið; þetta er hin ágætasta sýning og margir mæta hér galvask- ir til leiks og kennir þar margra grasa. Einar Bald- vinsson, Kjartan Guðjónsson og Agúst Petersen sýna allir figúrativar myndir frá sjáv- arsiðunni, en frá óliku sjón- armiði. Hinar ágætu myndir Einars eru nostalgisk af- brigbi kreppumálverksins. Það er engu likara en maður sé horfinn aftur til 4. áratug- arins. Kjartan er hetjulegri ogmyndhans „Söltun" (8) er ástarjátning ,,á la Jóhannes ur Kötlum" til þeirrar stéttar sem umfram flestar hefur verið hornstein íslensks þjóðarbús. Agúst tekur hina Íjóðrænu afstöðu tilhhafsins i þokukenndum og aþmosfer- iskum málverkum sinum. Þeir Hrólfur og Sigurður Sigurðssynir fást við lands- lag á innilegan og heilsteypt- an hátt. Þeir heyra til hinni síð-cézannisku hefð og fara einstaklega vel með þennan arf sinn. Valtýr Pétursson er einnig runninn úr þeim far- vegi, með öðrum hætti þó. Besta mynd hans er „Vasar" Vídeó-stefnan bæði lág og röng? ¦ Video (lat.: ég sé, sbr. audio: ég heyri) eða myndsegulband er tæki sem slungið er i samband viö innlak sjónvarpsloftnets og siðan er kapall Ira tækinu leiddur i sjónvarpið. Þar er honum annað hvorl stungið i loftnetsinnstunguna eöa i sér- um og þart sérstaka spólu fyrir hvert kerii. Þræöing er sjáll- virk. Kerfin eru VHS (Video Home System), einna útbreidd- ast hérlendis, Betamia, minni spolur.og V-2000, stærri spólur, en hægt aö sniia þeim við og taka upp á báöar hliöar. Ath. að *. /c*/??œ$/'??t/ staka vídeó-innstungu. Tækiö tekur við vissri tiöni frá loft- netinu en sendir á annarri tiöni inn i sjónvarpiö. Þetta gerir það, aö stilla þarf tækið inn á sjónvarpiö og öíugl. Eftir þetta er tækið tilbúiö aö taka upp eini frá sjónvarpsútsendingu, hvort sem kveikt er á sjónvarpinu eða ekki. Einnig er hægt aö sýna myndiraf spólum isjónvarpinu. Myndsegulbandiö virkar þá eins og önnur rás. Á flestum tækjum er timastillir,þannig að tiægt er að láta tækið taka upp þó enginn sé heima. Myndsegulbönd greinast i þrjúkerfi hvað varðar upptöku- og sýningartækni. Kerfin byggja á mismunandi þræðing- skamnistóiunin VCK (Video Cassette Kecorder) þyðir ein- göngu myndsegulband og PAL SECAM er litakerliö sem við notum. 1 Brellandi er mynd og hljóð sent út á inismunandi rásum svo breyta þarí smygl- uðum tækjum. 1 Banda- rikjunum og Frakklandi er notað annað litakerfi. Hvað kostar VÍDEÓ? Viðskulum hafa það i huga að myndsegulband er eins og segulband eöa plötuspilari i notkun. Tækin bjóða upp á mis- munandi lækni ss.: Hægt er að láta tækið taka upp á sama tima nokkra daga i röö eða á mis- munandi tima tog rás), sum eru fjarstýrð meö snúru, ónnur þráölaus o.s.frv. Þannig verður kaupandinn aö meta sjálfur hvaö hann vill leggja mikið i tækiö. Verðiö getur verið frá tæpuni þrettán þúsund krónum (staðgreitt) og upp i þrjátiuog tvö þúsund, meö slereo. Mynd- gæöi og hljóö er misjafnt milli kerfa og merkja en yfirleitt haldast gæði og verö i hendur. Annar kostnaður er svo kaup á tómum spólum og leiga á myndum. öáleknar þriggja tima spólur kosta frá 420-, og upp i 630-, krónur og l'er þaö ei'tir merkjum. Samsvarandi verð i Englandi og á hinum Noröur- löndunum er einn þriöji þe. þú l'ærð þrjár spólur þar íyrir eina hér. Myndir eruekki seldar hér- lendis á almennum markaði svo vitað sé en erlendis kosta þær frá 300,- og upp i 600,- kr. Er þá miðaðvið einkaafnot. Spólurnar sem leigurnar nota eru mun dýrari i innkaupi vegna höfundaréttar. Ferðamönnum er leyiilegt að hal'a með sér þrjár óáteknar spólur eða myndir. Mjög mikið er um að spólum og myndum sé smyglað til landsins og er þá hægt að fá þær mun ódýrari. Hið há'a verö viröistvera tilkomið af litlu magni, háum tollum og að- flutningsgjöldum. Myndsnældur eins og hfjómsnældur og plötur ienda i háum lollflokki svo rikið græði á inniiutningi þeirra en sýnt hefur veriö fram á (Páll Pálsson i Helgarpóstinum 31.8. 79) að rikið mundi engu tapa þó tollar og aðiiutningsgjöld væru lækkuð þvi magnið mundi bæta það upp. Leigurnar Talið var að videóleigur á öllu landinu i des. 1981 hafi verið 43 og hefur þeim frekar fjölgað en fækkað. Algengast er aö hver mynd sé leigö einum aöila einn sólarhring, þó eru undantekn- ingar eða svokallaöir klúbbar þar sem greitt er visst gjald (360,-kr) íyrir átta myndir (45,- kr.pr. mynd) i þrjá sólarhringa. Meðlimur ræður þo hversu margar myndir hann tekur, en fær að hafa þær i þrjá daga samt sem áður. Fyrst i stað var næsti dagur ódýrari og þriöji enn ódyrari, en vegna hring- myndana (einn fékk lánaða spólu og lánaði áfram) var hætt við það kerfi og sama gjald látið gilda. Sumar leigur hafa tapað myndum vegna þess að leigu- taki gaf upp rangt nafn og heim- ilisfang, ennfremur hefur kópí- um af lánuðum myndum verið skilaö inn f stað frummyndar. Til að sporna við þessu hafa inn- sigii verið sett á spólurnar. Spólurnar hafa sama útbúnað og hljómsnældur,að brjóta þarf smá hak úr þeim til að forðast átekt. En spólurnar ganga ekki endalaust. Þær slitna upp við núning i þræöingunni og taliö er að sýna megi hverja mynd 200 - 300 sinnum. Eftir það þarf að fá nýtt eintak. Leiguspólur slitna eflaust mun fyrr, þvi tæki eru mjög misjöfn; ennfremur eru spolurnar misjafnar að gæðum. Fyrir utan þær stillingar sem áður er getiö er svo kallað „trakking system" eða leitari á tækjunum. Hann strekkir eöa slakar á bandinu svo mynd- hausinn finni rétta sporið. Þessi sporleitun er mismunandi milli merkja og sum merkin svo léleg að ekki er hægt að horfa á myndina vegna þess hve hún „fellur". Leigugjald er frá 40,- krónum og upp i 60,- krónur og er mynd- in þá með islenskum texta. Myndirnar eru misdýrar i inn- kaupum og hafa sumar leigurn- ar þær dýrari, en aðrar hafa hærra meðalverð. Sumar leigur leigja ennfrem-

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.