Morgunblaðið - 24.05.1992, Side 4

Morgunblaðið - 24.05.1992, Side 4
4 FRÉTTIR/YFIRUT ERLENT MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 24. MAÍ 1992 INNLENT vikuna 16/5-22/5 Ekki hægt að eignfæra kvóta RÍKISSKATTANEFND hefur komist að þeirri niðurstöðu að það standist ekki skattalög að eignfæra keyptan langtímakvóta í bókhaldi heldur beri að skrá slíkan kvóta sem rekstrarkostnað og gjaldfæra allan á því ári sem hann er keyptur. Á sama hátt ber þeim sem selur kvóta að tekjufæra hann í bókhaldi á því ári sem hann er seldur. Það var útgerðarfyrirtæki á Vestfjörðum sem kærði úrskurð ríkisskatt- stjóra um að eignfæra eigi kvóta og afskrifa um 8% á ári eins og skip. Úrskurði þessum má áfrýja til Hæstaréttar. Lífeyrissjóðir ættu að hafa 20% eigna í erlendum bréfum íslenskir lífeyrissjóðir ættu að hafa það langtímamarkmið að hafa 20% eigna sinna í erlendum verðbréfum og ávaxta þær þann- ig að því er fram kom í máli Sigurbjörns Gunnarssonar, deildarstjóra hjá Landsbréfum, en um næstu áramöt falla niður fjárhæðatakmarkanir sem verið hafa á kaupum innlendra aðila á erlendum verðbréfum. Með þessu móti takist að draga verulega úr áhættu af fjárfestingum og bæta arðsemi um allt að 20%. Bæjarsljórn í Eyjum vill afnema kvótasölu Bæjarstjórn Vestmannaeyja hefur samþykkt að flýta eins og frekast er unnt endurskoðun sjávarútvegsstefnunnar með það að leiðarljósi að_ sala á fiskkvóta verði afnumin. Átta bæjarfulltrú- ar greiddu tillögunni atkvæði en einn sat hjá. Jón Baldvin Hannibalsson, ut- anríkisráðherra og formaður ráðherranefndar EFTA, ræðir við Frank Andriessen, varafor- seta framkvæmdastjórnar Evr- ópubandalagsins. Framlög frá atvinnuleysis- tryggingarsjóði til að auka atvinnu Akureyri og H,úsavík hafa lagt inn umsóknir í atvinnuleysis- tryggingarsjóð um framlög til atvinnuskapandi verkefna fyrir fólk sem annars væri á atvinnu- leysisbótum. Fleiri sveitarfélög hafa hugað að því sama. Um- sóknirnar verða teknar fyrir á fundi stjómar sjóðsins í næsta mánuði og segist forstöðumaður hans frekar eiga von á að já- kvætt verði tekið í þessa málaleit- an. 200 milljóna útgjöld vegna EFTA Gera' má ráð fyrir að útgjöld íslendinga vegna aðildar að EFTA og samningsins um Evr- ópskt efnahagssvæði verði um 200 milljónir króna á ári. Ráð- herrafundur EITA var haldinn í Reykjavík í vikunni og var þar gert samkomulag um hvernig skipta beri kostnaðinum. Tals- verður hluti þessarar upphæðar má ætla að renni aftur tií lands- ins í formi ýmissa styrkja. Einnig náðu ráðherrarnir samkomulagi um að öll tungumál ríkjanna væru jafnrétthá og að EFTA- dómstóllinn verði staðsettur í Genf. ERLENT NATO til friðargæslu MANFRED Wörner, fram- kvæmdastjóri Atlantshafsbanda- lagsins, NATO, skýrði. frá því á fimmtudag, að samstaða væri um það meðal aðildarríkja band- alagsins, að það tæki að sér friðargæslu utan landamæra aðildarríkjanna ef RÖSE, Ráð- stefnan um ör- yggi o g sam- vinnu í Evrópu, færi fram á það. Verður sam- þykkt ályktun þess efnis á utanríkisráðherrafundi NATO í Ósló 4. júní nk. en leiðtogafundur RÖSE-ríkjanna 52 verður mánuði síðar. Opnar þessi sam- þykkt fyrir verulegar breytingar á hlutverki Atlantshafsband- alagsins. Sviss sækir um EB-aðild RÍKISSTJÓRN Sviss hefur ákveðið að sækja um aðild að Evrópubandalaginu, EB, og vill, að umsóknin verði tekin fyrir samtímis umsóknum Austurríkis, Svíþjóðar og Finnlands. Þrír ráð- herrar af sjö voru á móti umsókn- inni og þar af einn, sem þó er hlynntur EB-aðild. Hann óttaðist, að í þjóðaratkvæðagreiðslu síðla árs um aðild Sviss að Evrópska efnahagssvæðinu, EES, gerðu margir kjósendur lítinn greinar- mun á því og EB og því væri meira hætta á, að það fyrrnefnda yrði fellt. Líklega er ótti hans ástæðulaus því í skoðanakönnun í vikunni var 61% Svisslendinga hlynnt EB-aðild og hefur hlutfall- ið aldrei verið hærra. íslam gegn Armenum ÁTÖKIN í Nagorno-Karabak og azerska sjálfstjórnarlýðveldinu Nakhítsjevan milli Armena og Azera hafa vakið mikil viðbrögð í sumum íslömskum ríkjum. Arm- enar eru kristnir en Azerar mú- slimar og hafa dagblöð í íran hvatt til samstöðu meðal íslömsku ríkjannagegn Armeníu. Tyrkneskt dagblað hafði það einnig eftir Turgut Ozal Tyrk- landsforseta, að strax ætti að senda tyrkneskt herlið til Nak- hítsjevan og stjórnarandstaðan í landinu styður þá kröfu. Suley- man Demirel, forsætisráðherra NATO-ríkisins Tyrklands, vill þó fara hægt í sakirnar og forðast að stofna til eins konar trúar- bragðastyijaldar milli kristinna manna og múslima. Herútboð meðal Serba YFIRMENN í júgóslavneska sambandshemum hafa skorað á alla serbneska karlmenn í Bosníu á aldrinum 18-60 að taka sér vopn í hönd í stríðinu gegn Króöt- um og múslimum í landinu og þykir herkvaðningin ekki auka á friðarlíkurnar. A fimmtudag leyfðu Serbar 7.000 íslömskum konum og börnum, sem höfðu verið í herkví í Sarajevo í þijá daga, að forða sér burt en jafn- framt var tilkynnt, að brottflutn- ingi sambandshersins frá Króatíu hefði verið frestað. Kenndu Serb- ar um árásum Króata. Wörner Tekur íslam við sem aðal- óvinur vestrænna ríkja? í augum íslamskra bókstafstrúarmanua eru Vesturlönd óvinur- inn, sem ber ábyrgð á fátækt og pólitísku og efnahagslegu arð- ráni í löndum þeirra. Þeir leggja lýðræði og guðleysi að jöfnu og vilja útrýma spillandi áhrifum vestrænna hugmynda. Hugsanlegt að þrjú íslömsk ríki komist í hóp kjarnorkuvelda á næstu árum FYRIR skömmu voru undirrit- aðir viðskiptasamningar milli fimm fyrrum sovétlýðvelda, sem öll eru íslamstrúar, og írans, Tyrklands og Pakist- ans. „Við erum öll hluti af stærri trúar- og hugsjóna- heild,“ sagði Rafsanjani, for- seti írans, við það tækifæri en vonast er til, að með samn- ingunum hafi verið lagður hornsteinn að stóru, íslömsku efnahagsbandalagi. „Kóranin er og verður okkar vegvísir." Ekkert virðist eðlilegra en að íbúarnir í Azerbajdzhan, Úzbekístan, Túrkmenístan, Kírgízístan og Tadzhíkístan teng- ist trúbræðrum sínum og ná- grönnum nánari böndum og heimsfriðnum ætti ekki að standa meiri ógn af því en þegar 12 kristnar þjóðir í Evrópu komu saman í Evrópubandalaginu. Samt sem áður hefur þessi þróun valdið nokkrum kuldahrolli meðal valdamanna á Vesturlöndum. í augum margra þeirra eru íslams- trúarmenn, einkum harðlínu- mennirnir í þeirra hópi, að taka við af kommúnistum sem aðal- óvinur vestræns lýðræðis. Stjórn- völd r íran, sem beittu sér fyrir bandalaginu, eru táknræn fyrir flest það, sem Vesturlandabúum finnst ógeðfelldast í fari íslams. Um 40 ára skeið þurftu Vestur- lönd ekki á öðrum óvini að halda en kommúnismanum. í honum birtist allt, sem fólk vildi ekki, síst af öllu þeir, sem urðu að búa við hann. Kommúnisminn var guðlaus og grimmur og hættuleg- ur vegna útþenslustefnunnar. Hann var 20. aldar útgáfa af djöfl- inum eins og hann birtist í guð- fræðiritum á miðöldum. íslam í stað kommúnismans Utanríkisstefna vestrænna ríkja, einkum Bandaríkjanna, hef- ur verið einföld. Bandarískir ráða- menn, allt frá Truman til Reag- ans, efuðust aldrei um, að Sovét- menn stæðu fyrir alþjóðlegu sam- særi um að ná heimsyfirráðum með hernaðarlegu ofbeldi en nú, þegar kommúnisminn er horfinn, hver á þá að taka við hlut- verki óvinarins? íslam getur fyllt þetta hug- sjónalega tóma- rúm að sumu leyti. Kóraninn segir, að kirkja og ríki séu eitt en í áugum kris- tinna manna, sem flestir fylgja fjölflokkalýðræði, jafngildir það kúgun og einræði. Því verður heldur ekki neitað, að íslam er í sókn, að sumu leyti af efnahags- legum ástæðum. Olíufurstarnir í arabalöndum hafa efni á að boða trúna og kaupa henni áhangendur hvar sem tækifæri gefst. íslömsku ríkin hafa líka fengið meira en sinn skammt af samviskulausum leiðtogum, sem kúga sína eigin þegna af óvanalegri grimmd og styðja hryðjuverkamenn erlendis. Af öllum íslömsku ríkjunum eru þau ekki mörg, sem talist geta lýðræðisríki í vestrænum skiln- ingi. Jafnvel velviljaðir ráðamenn á borð við Hussein Jórdaníukon- ung hafa alla þræði í sinni hendi. KonungsQölskyldurnar í Saudi- Arabíu, Oman og Kúvæt þola enga andstöðu og í Pakistan skipt- ist á stjórn hersins og „sterkra" manna. í Egyptalandi, Indónesíu og Túnis er ekki einræði en varla lýðræði heldur. Aðeins í Tyrklandi er unnt að tala um lýðræði en það er markað af herbyltingum og kúguninni á Kúrdum. „Kristnum“ þjóðum kennt um Ekki fer á milli mála, að sumar greinar íslams hatast út í allt, sem vestrænt er. Bókstafstrúarmenn kenna „kristnum“ þjóðum um fá- tæktina og pólitískt og efnahags- legt arðrán í löndum sínum og þeir líta á vestrænar hugmyndir sem spillingu. Þegar meirihluti kjósenda í Alsír kaus íslömsku frelsishreyfinguna studdu þeir flokk, sem lagði ekki aðeins lýð- ræði og guðleysi að jöfnu, heldur lofaði að hreinsa landið af vest- rænum áhrifum. Það er þess vegna sem valdataka hersins þar hefur lítt verið hörmuð á Vesturlöndum. Vesturlanda- menn hafa ástæðu til að vera á varðbergi en ótti við, að dag einn vakni þeir við íslömsk yfirráð, sem neyði konur til að bera blæju og karl- menn til að biðjast fyrir fimm sinnum á dag, er augljóslega ímyndun. Hugsjónabaráttan er nú háð í íslömsku ríkjunum sjálfum, milli íhaldsmanna og róttæklinga. Ríkisstjórnum Persaflóaríkjanna og Egyptalands stendur miklu meiri ógn af bókstafstrúarmönn- um en nokkru sinni kommúnis- manum. Á síðustu árum hafa hins vegar líkur á, að eitthvert eða einhver íslömsku ríkjanna komi sér upp kjarnorkuvopnum aukist stórlega og af því hafa menn miklar áhyggjur. Er ekki óttast sérstak- lega, að slíkum vopnum verði beitt gegn Vesturlöndum, heldur miklu fremur, að þau verði notuð í átök- um milli íslömsku ríkjanna sjálfra eða gegn ísrael. Japanska leyni- þjónustan spáir því einnig, að beitt verði kjarnorkuvopnum í styijöld milli Pakistana og Ind- veija um Kasmír. íslömsk sprengja Ef hugað er að íslömsku ríkjun- um þá er staðan sú, að Alsírmenn hafa unnið að smíði kjarnorku- sprengju í Ain Ouessera-kjarn- orkuverinu frá árinu 1983 og upphaflega með aðstoð Kínveija. Talið er, að herbyltingin á dögun- um hafi meðal annars verið gerð til að koma í veg fyrir, að sprengj- an, hve langt sem hún er komin, félli í hendur Íslömsku frelsis- hreyfingunni og bókstafstrúar- mönnum. Pakistanar viðurkenndu ný- lega, að þeir réðu yfir tækni til að smíða kjarnorkuvopn en lýstu jafnframt yfir, að áæSanir um það hefðu verið lagðar á hiluna. Er því þó varlega trúað. íranir hófust handa við sína kjarnorkuvopnaáætlun árið 1987, í stríðinu við íraka, eða héldu öllu heldur. áfram með áætlun keisara- stjórnarinnar frá miðjum áttunda áratugnum. Talið er, að þeir geti verið komnir með kjarnorkuflug- skeyti eftir tvö ár. Þegar Persaflóastríðið fyrra hófst þurfti Saddam Hussein ír- aksforseti aðeins eitt ár til að ljúka við smíði kjarnorkusprengju með aðstoð Frakka. Skemmdarverk, sem unnin voru á OSIRAK-rafaln- um í Frakklandi, töfðu smíðina en írakar voru aftur komnir vel á veg í Persaflóastríðinu síðara. Síðan hefur búnaði og rannsókna- stöðvum víða í írak verið eytt en vitað er, að Saddam hefur ekki gefið sprengjuna upp á bátinn. Muammar Gaddafi Líbýuleið- togi sagði einu sinni, að „arabísk sprengja væri mikilvægari en frelsun Palestínu“ en á Vestur- löndum er aðeins talið „hugsan- legt“, að Líbýa komist yfir sprengjuna. Enn minni líkur eru taldar á, að Saudi-Arabía og Sýr- land komist í hóp kjarnorkuveld- anna. BAKSVIÐ Svein Sigurdsson

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.