Morgunblaðið - 08.11.1959, Blaðsíða 17

Morgunblaðið - 08.11.1959, Blaðsíða 17
Sunnudagur 8. nóv. 1959 MORGVNBLAÐIÐ 17 In memoriam: Dr. Heinz Edelstein DR. HEINZ EDELSTEIN andað- ist aðfaranótt 5. okt. í Odenwald skóla skammt frá Frankfurt am Main, en þar hafði hann stundað kennslustörf undanfarin ár. Þar er Kurt Zier skólastjóri, en hann var hér kennari við Handíðaskól ann um skeið, og er mörgum að góðu kunnur. Dr. Edelstein hafði um lengri tíma kennt sjúkdóms þess er leiddi hann loks til bana, en það var hjartabilun. Fjöldi íslend- inga kannast við dr. Edelstein. Hann kom hingað til lands árið 1937 og var ráðinn kennari í cellóleik við Tónlistarskólann og fyrsti cellóleikari Sinfóníuhljóm sveitarinnar. Brátt kom í Ijós, að dr. Edelstein var um margt maður sérstæður fyrir sakir mannkosta og gáfna. Ekki kann ég að rekja ætt hans eða upp- runa á íslenzka ættartöluvísu, ekki heldur námsferil hans eða starfsferil áður en hann kom til íslands. Hann var gyðingaættar, og mun ekki ofsagt, að hann hafi búið yfir flestum þeim góðu kostum, sem kynflokk hans hef- ur prýtt, og gefið hefur honum hinn ótrúlega mikla viðnáms- þrótt og baráttukjark og þol- gæði í öllum þeim þjáningum og raunum sem yfir hann hafa dunið öldum saman. í starfi sínu var dr. Edelstein heill og óskiptur. Bæði sem cellóleikari og síðar sem músík- kennari unglinga, sýndi hann brennandi áhuga, sem nálgaðist „fanatisma". Hann hafði ákveðn ar skoðanir á hlutunum og hélt þeim fram af einbeittni og djörf ung. Hann bjó yfir sterkri skap höfn og var hinn vandaðasti til orðs og æðis og háttprúðari mann hef ég varla þekkt. Það var gaman að ræða um tónlistarmálin við dr, Edelstein. Hann bar tónlistina á fslandi mjög fyrir brjósti, og vildi veia einn af brautryðjendunum við uppbyggingu tónlistarlífsins hér, en það má með sanni segja að ÖU músíkstarfsemi hér hafi til þessa dags verið brautcyðjenda starfsemi — og mun enn um lengri tíma verða svo að íslenzk ir tónlistarmenn verða að búa i haginn fyrir komandi kynslóðir. Slík störf eru að vísu lýjandi og tærandi, en oft skemmtileg og ávallt gagnleg, og það vissi dr. Edelstein manna bezt, og hann var fæddur uppalari hinna ungu á þessu sviði. Mikið hefur þegar áunnizt, og ber að þakka þeim mörgu sem lagt hafa riönd á plóginn. Meðal þeirra má minn ast margra úrvalskennara er- lendra, sem hér hafa dvalið, og þá ekki síst dr. Edelsteins, sem orðinn var íslenzkur ríkisborg- ari og hugðist að dvelja hér ævi- langt. En vanheilsa olli því að hann varð að lokum að leita til suðrænni landa. Fáa útlendinga hef ég fyrir hitt, sem voru eins einlægir í hrifningu sinni yfir íslenkri nátt úrufegurð og dr. Edelstein. Hann lagði land undir fót í bókstaf- legri merkingu og dvaldi lang- dvölum í óbyggðum landsins og kannaði flestar byggðir þess. Að heyra hann tala um og lýsa úti- legum sínum var að hlusta á ævintýri, og tignarlegt bros færð ist up ásjónu hans er hann lýsti sumarnóttinni íslenzku eða lita- gliti fjallanna og fjörlegum bláma þeirra. Ég hygg að dr. Edelstein hafi hvergi unað betur en hér. Hann skrapp hingað í hitteðfyrra frá Þýzkalandi og sagðist hafa haft svo mikla þörf fyrir að „koma heim" aftur, og þá var efst í huga hans að koma alkominn aftur. Loks ákvað hann þó að fara til ísraels — til fyrirheitna landsins. En þá bar dauðan skyndilega að garði, og hann hné í valinn, aðeins 57 ára gam- all og þar með hvarf eðalborinn tónlistarmaður af sviðinu. Við fslendingar höfum ástæðu til að sakna vinar í stað. Dr. Edelstein mun lifa í minningu þeirra sem hann þekktu bezt, sem einn hinn bezti maður sem unnið hefur að tónlistarmálum okkar. Við minnumst hans ævin- lega með þakklæti og virðingu. Páll ísólfsson. — Sköpunarsaga Framh. af bls. 8 á ríkum mæli ofurdramb fátækt- arinnar, sem er á verði gegn hvers konar móðgunum. Hann er jafnvel rekinn af Vífilsstaðahæli vegna virðingarleysis við yfir- boðarana og raunar er það móti öllum skynsamlegum líkum, að þessi ungi maður, sem lifir v> sáran skort matar, klæða og um- hirðu, verður ekki berklaveiki.'ni að bráð.Sjálfstmetnaðurinn ogtrú in á lífshlutverk sitt hefur veitt honum það viðnámsþrek, sem gerði gæfumuninn. • Kynslóð okkar Kristmanns Guðmundssonar á sér sögu, sem ekki mun endurtakast, þá að lifa bernsku sína í miðaldaumhverfi, fullorðinsárin í umróti byltinga og styrjalda og elliárin á öld kjarnorku og geimfara. Það fór að vonum, að þessari kynslóð gengi misjafnlega að halda sálar- legu jafnvægi á hinni flughröðu fótskriðu milli alda og umhverfa, Meðal* bohéme-lýðs hennar á þriðja áratugi aldarinnar á Krist- mann þá sérstöðu, að hann var alltaf einfari, nema þann stutta tíma, sem hann var í Áhugaliði Ólafs Friðrikssonar og bætti því þar við lífsreynslu sina að verða handjárnaður af lögreglunr.i. Þessi drengur, sem fór á mis við blíðu í bernsku og naut ekki ski i ings og samúðar nema hjá afa sínum, sem hann missti ungur, heyrði fátt goti um föður shi.i og átti sér enga móður nema ó- Ijósa veru á öðru landshorni, vinnur það sér til lífs að einang "a sjál%„ii sig, bindast engum trún- aðarböndum við aðra, afsala hvorki einum né neinum nokkr- um uluta af sjálfum sér. Honu i býður við kossum móður sinnar, þegar hann hittir hana loksins, og hann er svo ;_.'.'_„idi og feim- inn við stúlkuna, sem hann elsk- ar heitast, að hún yfirgefur hann og kastar sér í hálfkæringi í arma annars manns. En þráu lyrir alit þetta er æskusaga skáldsins engin raunasaga, enda laus við allt víl, því að hann á sér óðal, sem ekki er af þessum heimi, trú á sjálfan sig, á köllun sína og á hulin mátt- arvöld, sem halda yfir honum hlífiskildi. Á hugleiðslustundum finnur hann í skjóli sinnar tignu Nýjasta gerð, til sölu. Uppl. í síma 10592 frá kl. 2—5 í dag. Húsgagnsismiðir — Húsnsmiðir Okkur vantar nokkra smiði strax. Trésmiojan hf. Brautarholti 30 — Sími 16689 og 33113 Söluhörn óskast til að selja merki Blindrafélagsins í dag Merkjaafgreiðslur eru: Melaskóla, Drafnarborg, Austurbæjarskólanum, Rauðarárstíg 3 (uppi), Laugarnesskóla, Holtsapóteki, Réttarholti við Soga- veg, Eskihlíðarskóla, Hrafnistu og á Grundarstíg 11. Komið sem allra flest. Góð sölulaun. Afgreiðslu- staðir opnaðir kl. 10 árdegis. BLINDRAFÉLAGH) StaBa aBstoBarmanns á Veðurstofunni á Keflavíkurflugvelli er laus til um- sóknar. Laun samkvæmt launalögum, að námstíma loknum. Umsækjandi þarf að vera 20—26 ára, og hafa gagnfræðapróf eða hliðstæða menntun. Vottorð er sýni að umsækjandi sé heilsuhraustur og hafi góða sjón og heyrn þurfa að fylgja umsóknum. Umsóknir skal senda til Veðurstofunnar á Keflavík- urflugvelli, Pósthólf 25, eða Veðurstofunnar í Reykja vík, Pósthólf 788, eigi síðar en 21. þ.m. Fóstru, að allt mótlæti er létt á metunum, og aann á sér heilladis, Konuna í ljósa kyrtlinum, sem honum finnst stundum hann verða þar. Raunabót sjálfsblekk- ingarinnar, segja efasemdamenn- irnir, en hvað um það, einfarinn varð ekki úti á þeirri Heljardals- heiði, sem vandræðabörnin verða að feta á leið sinni milli bernsku og fullorðinsára. Vandræðabarn er hann þessi duli, tortryggni og uppreisnar- gjarni drengur, en ættarmergur- inn í honum er svo heilbrigður, uppeldisáhrifin svo kjarngóð, þrátt fyrir allt, og stoltið, sem hann brynjar örbirgð sína og ei'.i- stæðingsskap með, svo traust, aS hann gengur hvorki Bakkusi á hönd sem gustukamaður né hleð- ur múr haturs milli sín og þjóð- félagsins, en þetta hvort tveggja hefur oft orðið hlutskipti ístöðu- minni skálda. í benisku var hana sviptur þeim rétti, sem hver mað- ur er borinn til, en það er að njóta móðurástar. Hann bætir sér upp þann skort með því að hafa konuna og ást hennar sen. uppi- stöðu í skáldsögum sinum, en hann hefnir sín líka á henni með því að gera strandhögg á fjörum hennar í austri og vestri og vinda síðan upp segl. Nú hefur þessi duli og fráhverfi drengur ort sig í sátt við örlög'n, tekið lesendur sína í trúnað við sig og opnað þeim ævintýraheim bernsku sinnar og æsku. Það er fágætt og furðulegt að kynnast sögu og sálarlífi slíkra æsku- manna innan frá og því mun ísold hin svarta verða ein af þeim ör- fáu bókum, sem lengi eru lesnar. lóleu Laugavegi 33 KáMMmwvmim Ný sending amerískii tækifæriskjólar RadíóbúBin Veltusundi 1 — Sími 19-800 Þessir vinsælu plötuspilarar fást hjá okkur Verð kt. 970,— Sendum í kröfu um land allt. Bókin sem margir hafa beðið eftir: jistin ú grenna sig' Þér getið auðveldlega létzt um 10, 30, 30 pund eða meira? Þessi nýja aðferð hæf- ir bæði körlum og kon- ' um. Verð bókarinnar er Kr. 25.00. Sendum hvert á land sem er gegn póstkröfu Réttvægi Pósthólf 1115 Reykjavík V &*• MBEININGABOK FVRÍR ÞA SEMVEROA A0 GRENNívST 0G tÍKA FYRIR PASEM,VitJA FiTNA

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.