Morgunblaðið - 12.07.1961, Qupperneq 8

8
MORCUNBLtfílÐ
Miðvikudagur 12. júlí 1961
Lœknisráð vikunnar
Practicus ritar um:
háræðum. Nákvæm sjúkdóms
greining er gerð með ræktun.
í>á er tekið blóð úr sjúklingn-
um með dauðhreinsuðum á-
höldum, eins og um uppskurð
væri að ræða (til að óviðkom
andi sýklar sleppi ekki inn í
sýnishornið og rugli sjúkdóms
greininguna), blóðsýnishornið
er síðan sent á rannsóknar-
stofu, þar eru þeir síðan
greindir.
Gangur sjúkdómsins fer eft
ir því, um hvaða sýkla er að
ræða. Áður fyrr var blóðeitr-
un mjög hættuleg, fjöldi
manna dó úr henni. Oftast er
Blóðeltrun
gegn mörgum sjúkdómum á
byrjunarstigi
Blóðeitrun er hættulegur
sjúkdómur, og því er mikil-
vægt að forðast hana. Hún er
stundum afleiðing sjúkdóma
eins og hálsbólgu mið-eyrna-
bólgu, bólgu í ennis- eða kinn
kjálkaholum. Þessvegna er
fólki nauðsynlegt að leita
læknis við slíkum sjúkdómum.
Ef heilsu manna er ábótavant
að öðru leyti er þeim hættara
en ella. Má í því sambandi
benda á blóðleysi, næringar-
skort og langvarandi ofnautn
áfengis.
Blóðeitrun er ekki smitandi,
nema hún sé af völdum sýkla,
er meningokokkar nefnast.
Sjúklingum með blóðeitrun
þyrfti helzt alltaf að koma á
sjúkrahús.
Blóðeitrun er hættulegur
sjúkdómur, sem einkennist af
því, að sýklar finnast í blóð-
inu. Menn ættu að gera grein
armun á henni og því, sem al
menningur nefnir oft blóðeitr
un. Hin síðarnefnda þekkist
á rauðum rákum í húðinni í
grennd við sýkt sár. Rákirnar
bera vott um að varnarkerfi
líkamans hefur hafið aðgerðir
gegn innrásarsýklunum. Þess-
ari „blóðeitrun" má \ynna bug
á með því að bera joð á rák-
irnar og sótthreinsun á sár-
inu
Sú eiginlega blóðeitrun, sem
hér skal rætt um, á einnig
oft upptök sín í sýktum sárum
á húð eða slímhúð. Slímhúð
kynfæranna sýkist og stund-
um við barnsburð eða fóstur-
lát (barnsfarasótt), og þess-
vegna er gætt ýtrasta hrein-
læti við þau tækifæri.
Sjúklingarnir fá oftastnær
háan hita, eru veiklulegir, ef
til vill með útbrot og litla
rauða depla í húðinni af völd
um lítilsháttar blæðinga úr
notað gegn henni penicillin
eða súlfalyf, eftir að rannsak
að hefur verið hvaða lyf sýkl-
arnir þola ekki. Ef ekki er
mögulegt að greina sýklana í
tíma er réynt að nota þau lyf
Örin á myndinni bendir á bólg
ið sár af völdum tanndráttar.
Slík sár eru oft undirrót blóð
eitrunar. Sýklarnir setjast síð
an að í hjartanu, einkanlega á
lokunum, mynda þar skánir
sem verka á flestar tegundir og<*,óigu; þaðan ei.ga þeir síð.
sýklanna.
an greiðan aðgang að öðrum
Blóðeitrun er sjaldgæfari nú ,íffærum ,ikamanS) t.d heila,
en aður, vegna þess að penic- mi,t nýrum.
íllin og skyld lyf eru notuð
ikið um erlenda leiðangra til
náttúruvísindaathugana hér
EINS og jafnan á sumrin komalára, frá Kirkby Explorations til
rannsókna á sviði jarðfræði,
veðurfræði, grasafræði og forn-
leifafræði. Þeir munu stunda
rcumsóknir við Hvítárvatn, í
Kerlingafjöllum og við Húsafell.
Leiðangursstjóri: Mr. H.
Radage.
jarðfræðirannsóknir á
Austfjörðum
Þrír menn koma frá Imperial Coll
ege of Science and Tedhnology til
sjálfstæðra rannsókna á austur-
hluta landsins. Hér er um að
ræða jarðfræðilegar rannsóknir
og kortagerð. Þeir munu dvelja
hér frá júní til um miðjan sept.
Leiðangurstjóri er dr. George
P. L. Walker, s«m unnið hefur
þýðingarmikið verk á Austfjörð
um með jarðfræðilegum rann-
sóknum undanfarin ár. Er hér
um að ræða framhald af því
starfi.
hér í sumar hópar erlendra
manna til rannsókna og náttúru-
skoðunar. Slíkir leiðangrar til
náttúrurannsókna fá leyfi hjá
Rannsóknarráði ríkisins, til þess
að ekki verði gengið inn á
verksvið islenzkra vísindamanna,
Og að náttúruverndarákvæðum sé
framfylgt. Einnig er þess gætt að
veita ekki ókunnugum leyfi til
rannsókna á jöklum, þar sem
slysahætta er mikil. Þessum hóp
um hefur Rannsóknaráð veitt
leyfi í sumar:
Frá frlandi:
12 manna hópur til fuglaat-
hugana á norðurhluta landsins.
Munu koma júlí.
Leiðangursstjóri: Mr. Amold
Benington.
Frá Englandi:
14 manns frá The London Uni-
versity, Geological Expedition,
til áframhaldandi jarðfræðilegra
rannsókna á norðurhluta lands-
ins. Þeir munu dvelja hér frá
6. júlí til 19. ágúst.
Leiðangursstjóri: Mr. Antíhony
J. Iles.
Frá Danmörku:
Væntanlegir eru þ. 28 júní
sex danskir náttúrufræðistúdent
ar frá Kaupmannahöfn til at-
hugana á íslenzkri náttúm.
Munu þeir aðallega halda sig við
Skaftafell og nágrenni. Fara héð
Hinn 20. júlí kemur 7 manna1 an þ 25 ágúst.
Auk þess er blaðinu kunn-ugt
um að dr. Wensink frá Utreht í
Hollandi er kominn austur á
land við þriðja mann, og er þar
við rannsóknir á mótum móbergs
og blágrýtismyndunarinnar.
Hann hefur verið hér áður við
þessar rannsóknir.
Frystur fiskur orðinn
um 20 þús. lestir
UM s. 1. mánaðarmót eða til 1.
júlí voru frystihús innan vé-
banda Sölumiðstöðvar hraðfrysti
'húsanna búin að frysta fisk, sem
hér segir:
1961 1960
12.700 lestir 23.000
2.000 — 4.600
2.500 — 2.700
1.600 — 1.200
700 — 400
500 — 600
þorskur .
karfi ...
ýsa ....
steinbítur
upsi
hrogn ..
Frysti fisfeurinn er þá 12.500
lestum minni nú en á sama tíma
í fyrra.
Um mánaðamótin síðustu var
búið að flytja út af framleiðsl-
unni í ár 10.600 lestir á móti
19.000 lestum á sama tíma í
fyrra.
Samtals 20.000 lestir 32.500
Tólf brosa breitt
LONDON — Tólf dansarar úr
Kirov-balletflokknum rússneska
munu sennilega brosa breitt, þeg
ar þeir koma heim. Þeir voru á
sýningarferð í Bretlandi og not-
uðu tækifærið til þ ss að fara til
tannlæknis, köstuðu ryðfríu stál
tönnunum og fengu nýjar.. Einn
lét draga úr sér 14 tennur, annar
lét gera við 11. Kostnaður fyrir
hvern um sig var að meðaltali
sterlingspund, en heima í Rúss-
landi sögðust þeir þurfa að borga
sem svaraði 250 pund fyrir sams
konar aðgerð.
Ekkert samkomu-
lag um Laos
GENF, 10. júlí. — Rússar höfn-
uðu í dag tillögu Breta um að
fá alþjóðanefndinni, sem hefur
eftirlit með vopnahlénu 1 Laos,
fullnægjandi farartæki og að-
stöðu. Vesturveldin stóðu öll að
baki Breta, en Rússar töldu nefnd
ina geta séð um sig sjálfa.
Innbrot hjá
Sölufélaginu
UM HELGINA var brotizt inn
hjá Sölufélagi Garðyrkjumanna
við Reykjanesbraut. Stolið var
900 krónum úr bílstjóratösku,
sem var í húsinu.
*
ödýr ferð um Bandarikin
EISENHOWER beitti sér fyrir
því í forsetatíð sinni. að hafinn
yrði undirbúningur að móttöku
miklu fleiri erlendra ferðamanna
til Bandaríkjanna en áður. Nefn-
ist þessi áætlun „See America
Program“ og innan ramma henn-
ar bjóða Greyhound langferða-
bifreiðirnar lægstu. fargjöld, sem
þekkzt hafa innan Bandaríkj-
anna.
Það er 99 daga ferð fyrir 99
dollara, eða 1 dollar á dag. Fólk
getur sem sagt ferðast um þver
Og endilöng Bandaríkin — greitt
99 dollara í farseðla, en farseðil-
inn fram og til baka verður að
nota innan 99 daga.
Farmiðar þessir eru eingöngu
ætlaðir útlendingum. Þess vegna
eru þeir aðeins seldir erlendis
og innan Bandaríkjanna munu
sömu farmiðar verða miklu dýr-
Ferðaskrifstofan Saga hefur
umboð fyrir Greyhound hér og
selur þessa miða. Er hægt að *
kaupa þá með íslenzkum gjald-
miðli og jafnframt að losna við
10% ferðaskatt, sem lagður er á
vestra. — Saga selur á sama hátt
farmiða með Linjebus og Europa-
bus í Evrópu.
Dýpkuð bátaliöín-
in á Akranesi
AKRANESI, 10. júlí — Dýpkun-
arskipið Leo á að fara að dýpka
bátahöfnina. því að í henni hefir
hlaðist upp sandrif, að því er tal-
ið er af frákasti frá nýja grjót-
garðinum undir Halakotsbökk-
um. Á meðan á dýpkunii.ni stend
ur verður trillubátaflotinn færð-
ur til að sementsbryggjunni. —

skrifar um KVIKMYNDIR
hópur nemenda frá Chelsea
College of Science and Techno-
logy til landfræði- og grasafræði
legra rannsókna í Bægisárdal, og
dvelst hér á landi til 16. sept.
Leiðangursstjóri: Mr. W. A.
Stevens, B. Sc.
Mr. I. Y. Ashwell, ásamt 2
aðstoðarmönnum frá The Uni-
versity, Bristol,Department of
Geography, eru þegar komnir
hingað til lands til landfræði-
legra rannsókna á vesturhluta
landsins, sérstaklega með tilliti
til bæjarstæða.
Hinn 29. júlí er væntanlegur
hingað 24 manna hópur, þar af
12 nemendur á aldrinum 15—20
Nkrumab í Moskvu
LONDON, 1Ö. júlí. — Nkrumah,
fórseti Ghana, kom í dag til
Möskvu og fagnaði Krúsjeff hon-
um á flugvellinum. Nkrumah er
í tveggja mánaða ferðalagi um
kommúnistaríkin, fer um Rúss-
land, Pólland, Ungverjaland,
Tékkóslóvakíu og Júgóslavíu.
AKRANESI, 7. júlí. — Kjartan
Helgason fékk á skötulóðina í
dag þrjár stórlúður. Sú stærsta
vó 200 pund, önnur 140 pund og
þriðja 60 pund. — Oddur.
Tjarnarbíó:
Klukkan kaliar.
ÞESSI ameríska kvikmynd var
gerð árið 1943 eftir hinni frægu
skáldsögu „For Whom the Bell
Tolls“ eftir skáldsnillinginn Ern-
est Hemingway. Hann var sem
kunnugt er ekki aðeins heims-
kunnur rithöfundur, heldur einn-
ig mikill ævintýramaður, hug-
rakkur og djarfur, enda tók
hann virkan þátt í fimm styrjöld
um og komst þá oft í miklar
mannraunir og hættur sem hann
sigraðist á fyrir þrek sitt og
karlmennsku. Hemingway tók
meðal annars þátt í borgarastyrj
öldinni á Spáni gegn fasistum
Franoos og barðist með skæru-
liðum lýðveldishersins þangað til
Madrid féll í hendur fasista
snemma árs 1939. Um þátttöfeu
Hemingways í þessuim skæru-
hernaði fjallar bók hans „For
Whom the Bell Tolls“ og kvik-
myndin sem hér er um að ræða.
Er það mál kunnugra að aðal-
persóna sögunnar, Robert Jordan,
sé Hemingway sjálfur. Sagan er
stórbrotið og snilldarlega samið
skáldverk og kvikmyndin er
einnig mjög áhrifamifeil og yfir-
leitt vel gerð en<Aa þótt hún
Austurbæjarbíó:
Ræningjarnir frá Spessart
ÞETTA er þýzk gamanmynd með
söng og rómantík eins og svo
margar þýzkar myndir, sem gerð
ar hafa verið á síðari árum. Að-
alpersónurnar eru ræningjar,
sem hafazt við í hinum skugga-
lega Spessartsikógi og er foringi
þeirra glæsilegur ungur maður,
eðlilega þoli engan samanburð gvo er þag greifadóttirin Franz-
við söguna sjálfa, svo sem jafn
an vill verða þegar öndvegis-
skáldverk eru kvikmynduð. —
Aðalhlutverkið, Robert Jordan,
leikur Gary Cooper. Mariu, ungu
stúlkuna í flokki skæruliða leik
ur Ingrid Bergman. Akim Tami
roff leikur Pablo, hinn drottn-
unargjarna og heiftúðuga for-
ingja skæruliðasveitarinnar, en
konu hans Pilar leikur Katina
Paxinou. Þetta eru aðalhlutverk
myndarinnar og yfirleitt ágæt-
lega með þau farið. Leikur Ingrid
Bergmans er frábær og persónan
öll gædd heillandí þokka. Þá er
og leikur Katinu Paxinov af-
burðagóður, skapmikill og blæ-
brigðarífeur. Hið sama er að
segja um leik Tamiroffs.
Mynd þessi var sýnd hér fyrir
mörgum árum við mikla aðsókn
og hrifni áhorfenda, en hefur nú
verið tekin aftur til sýningar ti-1
minningar um Hemingway er
lézt fyrir nokkrum dögum á
heimili sínu í Bandarífejunum.
Mun þessi ágæta mynd áreiðan-
lega verða mikið sótt nú sem
áður.
i3ka, Sperling baron unnusti
hennar, Paruccio farandleikari,
unguir farandsveinar og prestur
o. fl.
Greifadóttirin og unnusti henn
ar ásamt fylgdarliði eiga leið um
skóginn og lenda í klóm ræningj
anna. Krefjast ræningjarnir
mikils lausnargjalds fyrir greifa
dótturina, en faðir hennar neitar
að greiða það. Þá tekur Franz-
iska, sem er hugprúð og hressi-
leg stúlka, málið í sínar hendur
og leysir það á þann hátt sem
bezt verður á kosið: Ræningjarn
ir liggja í valnum að lokum, en
ræningjaforinginn, sem vitan-
lega var aðalsmaður þegar alt
kom til alls hreppir greifadótt-
urina á síðustu stundu.......
Mynd þessi hefur, að sögn
'kvikmyndahússins, verið sýnd
við metaðsókn víða í Evrópu, en
mér finnst hún mesta léttmeti
og ekki sérlega skemmtileg þó
að einstaka atriði hennar séu
dágóð. Liselotte Pulver, sem leile
ur Franzisku fer ágætlega með
hlutverk sitt og Carlos Thomp-
son, sem fer með hlutverk ræn-
ingjaforingjans er mesti mynd*
armaður og leikur hans allgóður.