Morgunblaðið - 31.10.1961, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 31.10.1961, Blaðsíða 1
24 siður wMðtoifo 48. árgangur 246. tbl. — Þriðjudagur 31. október 1961 Prentsmiðja Morginblaðsins Er ísland í mestri hættu ... ... allra landa? 1-10 10-20 20-30 30 Kortið, sem bandarísku vísindamennirnir hafa gert, og sýnir hvar búast má við mestu úrfalli af strontium 90 frsb risasprengju Rússa. Reitirnir og tölurnar til vinstri sýna hversu mikið magn fellur á hverjum stað, miðað við milli curie á fermilu. — ísland er á einu mesta hættusvæðinu og- má sjá af kortinu, að gert er ráð fyrir að það verði hvað mest fyrir barðinu á sprengingum forsprakkanna í Kreml. VÍSINDAMENN við Veðurstofu Bandaríkjanna hafa reiknað út hvernig úrfall af strontium 90 vegna risasprengju Rússa muni dreifast um heimsbyggðina. Þess skal getið að útreikningar þesssir voru gerðir áður en helsprengj- an var sprengd við Novaja Sem Ija í gærmorgun. í útreikning- unum er ger+, ráð fyrir að 50 megatonna sprengja sé sprengd á þessum slóðum. — Á kortinu- sem visindamennirnir gerðu eft- ir uíieikningum sinum og birt er hér, sézt greinilega að búizt er við að ísland verði harðast úti allra landa varðandi úrfall á strontium 90. Kortið er gert miðað við, að Rússar sprengdu 50 megatonna sprengju í 20 mílna hæð eða meira yfir jörðu. Nú er hins vegar talið að sprenigjan, sem sprengd var við Novaja Semlja á gær sé 50—75 megatonn> og auk þess er talið að hún hafi verið sprengd í 12 mílna hæð. Þrátt fyrir þessar breytingar heldur kortið l'ullu ¦gildi og eina frávikið, sem þessar staðreyndir munu hafa í för með sér, er að úrfall strontium 90 getur orðið meira en ráð er fyrir gert á kortinu. f skemmstu máli sýnir kortið hvernig búast má við dreifingu strontium 90 miðað við að helm ingurinn af sprengjukraftt 50 megatonna sprengju komi frá úraníum, en slík hefur samsetn- ingin yfirleitt verið í sprengjum Rússa síðan þeir hófu kjarnorku sprengingar að nýju í haust. Þýðir það að geislaryk mynd- aðist af 25 megatonnum og myndi þá aukningin af stront- ium 90 nema um fjórðungi alls þess magns sem fyrir var af því í heiminum, frá öllum fyrri sprengíngum og er þá 30 mega tonna sprengja Rússa 23. þ. m. meðtalin. Þessir útreikningar eru líkt og allar visindalegar spár miðaðir við ákveðnar, líklegustu aðstæð- ur. Ef Rússar hafa sprengt risa- sprengjuna í 12 mílna hæð, eins og talið er mun geislavirkni á norðurhveli jarðar, og þá á fs- landi aukast frá því, sem kortið gerir ráð fyrir eins og fyrr seg- ir> en minnka á suðurhvelinu. Strontium 90 er hættulegast alira geislavirkra efna> sem myndast við kjarnorkuspreng- ingar, sökum hins langa helm- ingunartíma hess, sem er 28 ár. Strontium 90 sezt í bein manna og getur orsakað beinkrabba. Strontium 90 frá risasprengjum Rússa hefur beytst upp í háloft- in og fellur hægt til jarðar á löngum tima. Xiltölulega lítið af því kemur til jarðar í fyrsta geislaúrfallinu eftir að spreng- ing hefur átt sér stað og má bú- ast við að það byrji ekki að falla til jarðar að neinu ráð'i fyrr en næsta vor. elsprengjan megaíestir I (— 99sýnir hið rétta andlit kommunismans, ) | ..... sem markast stríðum dráttum hatur- \ \ sins46, sagði útvarp páfagarðs m. a. í gær | *______________________M_________________________m_________________.____A ALLUR heímurinn talaði í gær með hryllingi um hina nýju helsprengju Rússa, sem þeir sprengdu á norðurslóðum snemma í gærmorgun. í fréttum var talað um sprengimagn 50—75 megalestir — jafnvel enn gífurlegra. Menn gera sér ekki grein fyrir slíkum ósköpum — vita aðeins, að hér er um hroðalegan verknað að ræða, sem getur haft ófyrirsjáanlegar afleiðingar fyrir heilsu fólks víða um heim. Nokkrar kílólestir nægðu til þess að leggja borgirnar Hiroshima og Nagasaki í rústir í lok styrjaldarinnar — o§ sprengjan í gær hefir e. t. v. verið meira en 3000 sinnum öflugri. Hryllingur manna og skelfing kom fram í meitl- uðum ummælum víða um heim í gær: # „Vitfirringslegt ódœði", sagði útvarp páfastólsins í Róm, Mer sýnir hið rétta and- Framh. á bls. 2. Tilræði við mannkynið Forsætisrábherra rædir um hel- sprengju Rússa MORGUNBLABIÐ lagði eftir farandi spurningu fyrir for- menn allra þingflokkanna: — HVAB VILJD3 ÞÉR SEGJA U M SEINUSTU HEL- SPRENGJU SOVÉTRÍKJ- ANNA? Bjarni Benediktsson, forsæt- isráðherra, svaraði spurning- unni á þessa leið: Af hállfu íslands var með margvíslegu móti skorað á Frh. á bls. 2

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.