Morgunblaðið - 25.04.1964, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 25.04.1964, Blaðsíða 1
m siOUl «#faMI> 5J áirgangur 93. tbl. — Laugardagur 25. apríl 1964 Prentsnvðja Morgunblaðsins Sambandslýðveldið Tanganyika og Zanzibar stofnað Nyerere verður forseti lýðveldisins- Stofnum þess talin ósigur fyrir kommúnista Dar-es-Salam, 24. apríl (NTB — AP): # Tilkynnt var í gær, aS undir- ritaður hefði verið samningur um stofnun Sambandslýðveldis- ins Tanganyika og Zanzibar, <>s í dag var birt lagafrumvarp um eamband ríkjanna, sem verður lagt fyrir þing Tanganyika og hyltingariáo Zanzibar á morgun. # Samkvæmt lagafrumvarpinu verður forseti Tanganyika, Juli us Nyerere, forseti Sambandslýð veldisins, en Arbeid Karume, for tseti Zanzibar, verður varaforseti. # í ræðu, sem Karume hélt á fjöldafundi í dag, lýsti hann því m.a. yfir, að Sambandslýðveldið yrði hlutlaust. Fréttamenn telja, að líta megi á stofnun Sambandslýðveldisins «em mikinn ósigur fyrir komm- únista á Zanzibar, en þeir hafa átt helming sæta í byltingarráði landsins frá því að soldáninn var rekinn frá völdum fyrir nokkr- um mánuðum. Leiðtogi kommún- ista í byltingarráðinu, Abdul Mohammed Babu, utanríkisráð- herra, hefur verið talinn valda- mesti maður ríkisins, og vegna þess kom stofnun Sambandslýð- veldisins mjög á óvart, því að stefna Nyerere, forseta Tanga- nyika einkennist af hógværð og fyrirhyggju og þykir samrýmast illa hinni róttæku stefnu Babus, sem hefur fylgt Pekingstjórninni að málum. Þeir Nyerere og Karume undir rituðu samkomulag um stofnun Sambandslýðveldis á leynifundi í Zanzibar sl. miðvikudag, en á meðan var Babu í opinberri heim sókn í Indónesíu. Hann er vænt anlegur heim á morgun. Babu Tillögur um fundi fulltnin Kínu og Sovétríkjunnu Einnig allsherjarráðstefnu kommúnista Moskvu, 24. apríl (NTB-AP) l'RAVDA, málgagn kommúnista- flokks Sovétríkjanna, birtir í dag yfirlýsingu frá kommúnista- flokki A-Þjóðverja, þar sem lýst *r stuðningi við tillögur komm- únistaflokks Sovétrikjanna frá 7. marz sl. um viðræðufund leið- toga kommúnistaflokka heims með það fyrir augum að jafna á- greininginn. Kommúnistaflokkur Sovétríkj- inna sendi kommúnistaflokki Kína tillögurnar 7. marz, en þær Skýrsla um Wenner- sfröm-málið StokMhói'mi 24. apríl (NTB) BIKT hefur verið i Svíþjóð ekýrsla þriggja dómara, sem rannsakað hafa Wennerström- málið. Fjallar skýrslan fyrst og fremst um ýmsar aðstæður varð- andi njósnamálið og aðgerðir þær, sem. leynilögreglan, yfir- ¦völd hersins og stjórnin gripu til, þegar grunur féll fyrst á Wenner etröm. Blöð í Svíþjóð skrifa mikið u.m *kýrslu þessa í dag og ræða hana t ritstjórnargreinum. Blöð, sem fttyðja stjórnina, eru sammála «m að skýrslan sýni, að stjórnin hafi tekið málið föstuim tökum eg fjallað um það eins og réttast var, en stjárnarandstöðublöðin •egja hins vegar sikýrsluna sýna íjóslega, að stjórnin hafi ekki tneðlhöndlað málið eins og henni bar og að gagnrýni, sem fram 'hefur komið á 'hana, sé réttrnæt. Réttarihöldunum yfir Wenner- etröm var haldið áfrarni fyrir tuktuim dyrum í Stokkhólmi í dag. En nú er fjallað um um- fongismesta atriði þess, njósnir Wennerströms frá 1957 og þar til kicjnn var handteikinn í júní sl. Talið er að réttarhöldunum li'úuki «m nxiðjan maí. fengu litlar undirtektir í Peking. f Pravda voru tillögurnar birtar 3. apríl í sama blaði og ræða Mikhails Suslovs, þar sem hann svarar árásum Kínverja á Krús- jeff, forsætisráðherra Sovétríkj- anna, og kommúnistaflokkinn. I yfirlýsingu kommúnistaflokks A-Þýzkalands í dag segir, að flokkurinn telji, að tími sé kom- inn til þess að kommúnistaflokk- ar heimsins haldi með sér fundi. Segist flokkurinn þess vegna styðja t'illögu kommúnistaflokks Sovétríkjanna, þar sem gert sé ráð fyrir að fulltrúar sovézkra og kínverskra kommúnista ræðist við í næsta mánuði, í júní eða júlí komi saman til fundar full- trúar þeirra kommúnistaflokka, sem þátt tóku í undirbúningi ráð- stefnunnar í Moskvu 1960, og í haust verði haldin ráðstefna allra kommúnistaflokka heims. *"¦ »¦¦—-¦¦--, var í kvöld spurður álits á stofn un sambandslýðveldisins. Kvaðst hann ekkert vilja segja fyrr en hann hefði kynnt sér samkomu lagið um stofnunina í smáatrið- um. Lagafrumvarpið um stofnun Sambandslýðveldisins verður lagt fyrir þing Tanganayika og byltingarráð Zanzibar á morgun en Nyerere ræddi það við þing menn sína í dag. í írumvarpinu er gert ráð fyrir að sameiginlegt löggjafaþing fari með flest mál- efni og framkvæmd verði sameig inlegt, en þó hafi Zanzibar sér- stakt þing og rikisstjórn, sem fjalli um innanríkismál. Sameig inlega á að fjalla um utanríkis-, varnar- og lögreglumál, og þar til ný stjórnarskrá Sambandslýð veldsins verður samin, verður Framhald á bls. 2 'EINS og skýrt var frá í frétt- I ui.i, slepptu Rússar brezka jkaupsýslumanninum Greville ¦ Wynne úr fangelsi í Sovétríkj- iinnm i skiptum fyrir sovézka I njósnarann Lonsdale, sem set- | ið hefur i fangelsi í Bretlandi. iSkiptin fóru fram í Berlín, en ,í myndinni er Wynne kominn 'heim til London þar sem kona jhans, Sheila, fagnar honum. | Wynne hefur verið 11 mánuði , i fangelsi í Sovétrikjiinum. Bandaríkin leggja niður eða minnka átta herstöðvar erlendis Allar á vesturhveli jarðar, engin tengd NATO—55 hernaðarmannvirki tekin úr notkun í U.S.A. Washington, 24. apríl — NTB-AP — VARNARMÁLARÁÐHERRA Bandaríkjanna, Robert Mc- Namara, skýrði frá því á fundi nK-o fréttamönnum í dag, að í f jórum löndum utan Bandaríkjanna yrðu á næst- unni lagðar niður eða minnk- aðar til muna átta bandarísk- ar herstöðvar. Varnarmálaráð herrann lagði áherzlu á, að þessar herstöðvar væru ekki tengdar Atlantshafsbandalag- Kúbtistjórn biður U Thant að miðla málum Sakar Bandaríkin um óþolandi yíirgang New York, Moskva, 24. april. (NTB - AP): KÚBUSTJÓRN hefur farið þess á leit við U Thant, fram- kvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna, að hann taki að sér að miðla má.lum í deilum Kúbu og Bandaríkjanna. Seg- ir í bréfi til U Thants, að yfir- giingur Bandaríkjamanna á Karibahafi sé óþolandi og á- standið þar ógnun við friðinn í heiminum. Er hann beðinn að beita áhrifum sinum til þess að miðla málum eins og haustið 1962 þegar Kúbudeil- an stóð sem hæst. í fimm þúsund orða bréfi til U Thants segir Raoul Roa, utanrikisráðherra Kúbu, m.a. að kúbanska þjóðin geti ekki umborið óendanlega, að Banda ríkjamenn virði lofthelgi landsins að vettugi, sendi skip til stranda þess með skemmd arverkamenn, reyni að þvinga stjórnir rikja S-Ameríku til þess að slíta stjórnmálasam- bandi við Kúbustjórn og geri auk þess tilraunir til þess að þvinga vestræn ríki til þess að hætta viðskiptum við Kúbu Ekki sé heldur hægt að þola ögranir bandarískra hermanna í herstöðinni í Guantanamo- flóa, en frá því að Kúbudeil- an náði hámarki 1962 hafði þeir 1181 sinni gert sig seka um yfirgang og ögrandi fram íerði á landamærum Kúþu. Frá því í febrúar á sl. ári hafi Bandaríkin oftar en einu sinni brotið lög á Kúbu með því að borga flóttamönnum þaðan fyrir að gera strandhögg og vinna skemmdarverk. Á sama tíma hafi könnunarflugvélar af gerðinni U-2 rofið lofthelgi Kúbu 600 sinnum og flugvél- ar af öðrum gerðum 44 sinn- um. Ástandið fari síversnandi og sé hættulegt friðinum í heiminum. Málgagn ríkisstjórnar Sov- étrikjanna, Izvestija, segir í dag, að stjórnin geti ekki fall- izt á að bandarískar flugvélar rjúfi lofthelgi Kúbu og lögð er áherzla á, að Kúba hafi rétt til þess að nota sovézk vopn til þess að verja sjálfstæði sitt. Einnig segir, að Sovétríkin muni standa við hlið Kúbu, verði á hana ráðizt. w»i»r-» .»»' 'W >¦>« i— na i nim wi»»»y ^R * » *i* <H0i <t tw<**^*+r*,*wr*mi'wi i < «r»>'»»»»%«» inu (NATO) og sagði, að all- ar væru þær á vesturhveli jarðar. Ráðherrann kvaðst ekkí geta upplýst í hvaða löndum herstöðvarnar væru, því að ríkisstjórnum landanna hefði enn ekki verið tilkynnt um, að leggja ætti stöðvarnar nið- ur. McNamara sagði, að áðurnefnd ar aðgerðir væru liður í áætlun um að draga úr útgjöldum til varnarmála bæði heima fyrir og erlendis. Næmi sparnaðurinn af fyrirhuguðum aðgerðum 68 millj. dollara (um þrem milljörðum ísl. kr.) á ári, þar af myndi 21 millj. sparast erlendis. Hermönnum Bandaríkjanna í öðrum löndum myndi fækka um 3.600, en varn- arkerfi þeirra myndi ekkert veikj ast því að herstöðvar þær, sem Frambald á bls. 2 Afvopnunarráð- stefnunni frestað Genf, 24. apríl (NTB) ÁKVEÐIB hefur verið aS fresta Afvopnunarráðstefnunni í Genf til 9. júní n.k. Afvopnunarráðstefnan hefur setið þrjá mánuði að þessu sinni án þess að nokkur teljandi á- rangur hafi náðst. Meðan hlé er á ráðstefnunni munu fulltrúar ríkjanna 17, sem sæti eiga þar, ræða við ríkisstjórnir sínar uim tillögur, sem fram hafa komið og nýjar tillögur, er væru væn- ]egar til árangurs.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.