Morgunblaðið - 28.09.1965, Qupperneq 16

16
MORCU NBLADIÐ
Þriðjudagur 28. sept. 1965

Ötgefandi:
Framkvæmdastjó.ri:
Ritstjórar:
Ritstjórnarfulltrúi:
Auglýsingar:
Ritstjórn:
Auglýsingar og afgreiðsla:
P- ''- ''ftargjald kr. 90.00
í lausasölu kr.
Hf. Árvakur, Reykjavík.
Sigfús Jónsson.
Sigurður Bjarnason frá Vigur
Matthías Johennessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Þorbjörn Guðmundsson.
Árni Garðar Kristinsson.
Aðalstræti 6.
Aðalstræti 6. Sími 22480.
á mánuði innanlands
5.00 eintakið.
HA GSMUNA GÆZLA
17yrir nokkru var frá því
skýrt hér í blaðinu, að
mikið verðfall hefði orðið á
laxi. erlendis, og væri orsökin
sú, að laxveiðar í sjó við
Grænland hafa margfaldazt
á nokkrum árum, en á sl. ári
voru veiddir þar 600 þúsund
laxár, eða um 1450 tonn.
Þessi lax, sem veiddur er
við Grænland í stórum stíl,
er yfirleitt uppvaxtarfiskur,
— sem hefur ekki gengið í ár,
en dvelst á átusvæðum í sjón-
um við Grænland. Engar
sannanir eru fyrir því, að
þarna sé um að ræða lax, sem
gengur í íslenzkar ár, en yfir-
gnæfandi líkur eru fyrir því
að svo sé, þar sem merktur
lax hefur veiðzt frá flestum
nágrannalöndum okkar við
Norður-Atlantshafið, en ó-
greinilegar merkingar hér á
landi geta valdið því, að lax
sem merktur hefur verið hér,
hefur ekki fundizt í sjónum
við Grænland. Þessum miklu
laxveiðum Dana í sjó við
Grænland, hefur verið mót-
mælt harðlega af ýmsum
þeim þjóðum, sem hér eiga
hlut að máli. Og réttilega hef
ur verið á það bent, að hér sé
um uppvaxtarfisk að ræða,
sem á effir að ganga í ár, og
gengur raunar í ár í öðrum
löndum en Danmörku, þótt
svo vilji til, að hann dveljist
á átusvæðum við Grænland á
uppvaxtarárum sínum.
Hér er um mikið hagsmuna
mál að ræða fyrir okkur ís-
lendinga, þar sem sterkar lík-
ur eru fyrir því, að sá lax,
sem gengur í okkar ár, dvelj-
ist við Grænland á uppvaxt-
arárum sínum, og svo gífur-
legar veiðar, sem hér er um
að ræða, hljóta óhjákvæmi-
lega að segja til sín á næstu
árum. Þess vegna er nauð-
" synlegt, að við gerum þær
ráðstafanir, sem þörf er á til
þess að vernda mikilvæga
hagsmuni okkar, og getur þá
varla skipt meginmáli, þótt
laxinn sé veiddur fjarri okk-
ar ströndum.
Barátta þjóðanna á við-
skiptasviðinu er mjög hörð,
og þar beitir hver þjóð öllum
ráðum til þess að standa vörð
um sína hagsmuni. Það eru
engir aðrir, sem gera það fyr-
ir okkur en við sjálfir. Og
hvort sem um er að ræða
. umfangsmiklar veiðar Dana
eða Grænlendinga á laxi
við Grænland, sem enn
hefur ekki gengið í okkar ár,
eða flotaborgir rússneskra
fiskiskipa, sem veiða síld und
an íslandsströndum og selja á
okkar mörkuðum, er alveg
ljóst, að jafnvel þótt við get-
um í sjálfu sér ekkert við því
sagt, þótt aðrar þjóðir neyti
allra bragða til þess að
tryggja sína hagsmuni, hljót-
um við einnig að mæta sam-
keppni annarra af fullri hörku
og dugnaði og láta ekki okk-
ar hlut.
Smávægilegar veiðar á laxi
í sjó við Grænland, eða síld-
veiðar tiltölulega fárra rúss-
neskra skipa skipta ekki meg-
inmáli, en þegar um er að
ræða svo gífurlega miklar
laxveiðar í sjó við Grænland,
sem raun ber vitni og heilar
flotaborgir fiskibáta á síldar-
miðum undan íslandsströnd-
um hljótum við að vernda
hagsmuni okkar svo sem frek
ast er kostur.
ALVARLEGT
ÁSTAND
Alvarlegt ástand ríkir nú í
skólamálum Kópavogs,
þriðja stærsta kaupstað lands
ins. Er skortur á skólahús-
næði svo mikill, að ekki hef-
ur reynzt fært að fullnægja
skólaskyldu í þessu bæjarfé-
lagi. Ástandið í þessum efn-
um í Kópavogi er komið á
það stig, að fresta varð
kennslu í 10 ára deildum í
Kársnesskóla frá 20. septem-
ber fram til 1. október, þar
sem allar kennslustofur skól-
ans eru þrísetnar og hvergi
húsnæði til þess að kenna tíu
ára börnum, sem búsett eru í
vesturbæ Kópavogs. Þá er
íþróttakennsla í bænum alger
lega í molum, og fá 7, 8 og 9
ára börn enga kennslu í
þeirri grein. í Kópavogi er
engin aðstaða til að fullnægja
skyldukennslu í sundi, og
verða börn í Kópavogi að
sækja til Hafnarfjarðar til
þess að læra að synda, og eru
það einungis 10, 11 og 12 ára
börn, sem hafa tækifæri til
þess. Talið er, að þetta fyrir-
komulag geti ekki staðið
nema til næsta ársf þar sem
Hafnarfjörður hafi þá full
not fyrir sína súndhöll.
, Af þessu má sjá, að ástand-
ið í þessum málum í þriðja
stærsta kaupstað landsins er
miklum mun verra en menn
almennt hafa gert sér grein
fyrir og brýn þörf á ,að átak
verði gert til þess að koma
þessum málum í betra lag.
Greinilegt er, að samstjórn
Framsóknarmanna og komm-
únista í þessu bæjarfélagi
hefur ekki megnað að ráða
við þau verkefni, sem þar
liggja fyrir, og er fram-
kvæmdaleysi á öllum sviðum
bæjarmála glöggur vottur
þess. En lágmarkskrafa er þó,
sem gera verður til hvers
bæjarfélags á landinu,
að hægt sé að fullnægja
„Father Divine“ (heilagi
fadir), stofnandi og leiðtogi
sérstrúarflokksins „Kon-
ungsríki frið'arins“ sem á
þúsundir áhangenda víða um
heim, en þó flesta í Banda-
ríkjunum, lézt fyrir skömmu
á búgarði sínum, VVoodmont
nálægt Philadelpliiu í Banda
ríkjunum. Joseph A. Wagn-
er, Iæknbinn, sem var við
banabeð hans sagði, að dán-
arorsökin hefði verið lungna-
bjúgur, en „Father Divine“
hefur þjáðst af æðakölkun
undanfarin ár.
Ekki er vitað nákvæmlega
hvenær „Father Divine“ er
fæddur, en talið er, að hann
hafi verið um það bil 100
ára, þegar hann lézt. Bendir
lögfræðingur hans á, að
fyrsta giftingarvottorð hans
sýni, að hann hafi gengið í
hjónaband 6. júní 1882.
Þeir, sem vantrúaðir eru á
„Father Divine“ látinn
guðdómleik hins látna segja,
að hans rétta nafn sé George
Baker og hann sé sonur
verkamanns á hrísgrjóna-
plantekru í Georgiu, en lög-
fræðingur hans segir, að það
séu óvinir hans, sem hafi
gefið honum nafnið George
Baker.
„Father Divine" hefur ekki
komið fram opinberlega frá
því í apríl 1963, en þá hélt
trúflokkur hans hátíðlegt 17
ára hjúskaparafmæli hans og
annarrar konu hans „Mother
Divine“ (heilagrar móður).
Þau gengu í hjónaband 1946.
„Mother Divine“ sem einnig
nefnist „hin flekklausa mey-
brúður“ er frá Kanada, hvít
á hörund, og hét Edna Rose
Ritchings áður en hún gift-
ist 21 árs gömul. „Father
Divine“ heldur því fram, að
hann hafi flutt sál fyrri
konu sinnar, sem var þel-
dökk og lézt 1940, í Ednu.
í augum þúsunda áhang-
enda sinna var „Father Div-
ine“ guð, sem hafði komið til
jarðarinnar til að koma á
friði, einlífi, heiðarleika og
kynþáttajafnrétti. Hann
gerði engan greinarmun á
kynþáttunum og um 25% af
áhangendum hans voru hvít-
ir. Þó „Father Divine“ préd-
ikaði einlífi og algjört bind-
indi á sviði kynlífs, fór hann
alls ekki eftir því sjálfur.
Hann tældi konur úr söfnuði
sínum til fylgilags við sig
undir því yfirskini, að með
því væri hann að hjálpa
þeim til að losna við óæski-
legar kenndir.
Einnig prédikaði „Father
Divine” ‘bindindi á vín og
tóbak, bannaði áhangendum
sínum að hafa yfir blótsyrði
og sækja kvikmyndahús.
Sjálfur braut hann öll boð-
orð sín, en það hafði engin
áhrif á áhangendurna. Þeir
fylgdu honum í blindni eft-
ir sem áður. Trú þeirra á yf-
irnáttúrlega hæfileika hans
jókst til muna 1931, er hann
vai handtekinn í íbúð sinni
á Sayville á Long Island og
dæmdur til fangelsisvistar
íyrir ósæmilega hegðun.
Dómarinn, sem kvað upp úr-
skurðinn, lézt úr hjartaslagi
fjórum dögum síðar, 50 ára
gamall og þa sagði „Father
Divine“: „Það var óskemmti-
legt að þurfa að gera þetta.“
„Father Divine“ var lág-
vaxinn, sköllóttur með ístru.
Hann lét bílstjóra aka sér
um í Rolls-Royce bifreið, og
klæddist silkifötum, sem
kostuðu ekki minna en sem
svarar 20 þús. ísl. krónur.
Rödd hans var mjúk og seið
andi, en hann talaði óskýrt
og oft vorú orð hans vart
skiljanleg.
Sem fyrr segir, þjáðist
„Father Divine" af æðakölk-
un síðustu árin, sem hann
lifði. Hann hélt kyrru fyrir
á heimili sínu og lét ekkert
til sín heyra. Einn aðstoðar-
manna hans var spurður
hVerju þetta sætti og hann
svaraði: „Fað:r hefur sagt
allt, sem segja þarf um alla
hluti.“
skólaskyldu, sem lög segja til
um. Það er ekki hægt nú, og
ábyrgðin á því hvílir á herð-
um Framsóknarmanná og
kommúnista, sém stjórna
Kópavogi í sameiningu.
KONUNGAR
OG LÝÐRÆÐi
Ct j órnarkreppur
lonrli ar nn 1
nnx í Grikk-
landi er nú lokið að sinni
a.m.k. og hafði þá staðið í 72
daga. Þriðja forsætisráðherra
efni Konstantíns konungs
tókst að afla sér nægilegs
fylgis innan þjóðþingsins til
þess að fá samþykkta trausts-
yfirlýsingu fyrir sig og stjórn
sína. Engu skal um það spáð,
hversu traust sú ríkisstjórn,
sem nú hefur verið mynduð
í Grikklandi, verður í sessi.
Það mun tíminn leiða í ljós.
En hitt er ljóst, að heimur,-
inn hefur í meira en tvo
mánuði orðið vitni að ein-
kennilegum athöfnum ríkj-
andi konungs, sem eru í engu
samræmi við hugmyndir
manna nú á dögum um hlut-
verk konungdæmis og kon-
unga. Konungsveldi samræm
ist illa lýðræðishugsjónum
fólks og vafalaust verður þess
ekki ýkja langt að bíða, að
þeim löndum fækki, sera við
konungdæmi búa.
Vel má vera, að athafnir
Konstantíns konungs hafi
ekki brotið í bága við stjórn-
arskrá Grikklands, sem mun
veita konungi víðtækari völd
en annars, staðar tíðkast n
þær eru jafn óeðlilegar á s, >r
ari hluta 20. aldar þrátt fy- r
það, og sjálfsagt væri hygM'-
legt af Grikkjum að búa s i
um hnútana í framtíðinní að
þeir sem konungssess skipa,
hafi ekki aðstöðu til ríkra af-
skipta af málefnum landsins,
eða umgangast forsætisráð-
herra sína eins og reifabörn.
Mörgum íslendingum létti,
þegar sú fregn reyndist röng,
að forseti íslands hefði nú
nýlegá snætt hádegisverð
með Konstantín Grikkjakon-
ungi. Það hefði ekki verið við
hæfi eins og nú standa sakir.