Morgunblaðið - 28.01.1970, Blaðsíða 10

10
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 28. JANÚAR 1970
ráð fyrir fraeðslu til handa þeim,
sem starfa að einni stærstu at-
vinnugrein þjóðairinnar, sjávar-
útveginum, einkum fiskiðnaðin-
um. En með auknum kröfum um
allan heim, ekki sizt í Banda-
ríkjunum, verður æ nauðsyn-
legra að kunnáttumenn fáist við
hvem þátt í vinnslu sjávarafl-
ans.
Mbl. frétti að Rannsókna-
stofnun fiskiðnaðarins hefði efnt
til námskeiða fyrir fiskiðnaðinn
í vetur og hefðu 38 menn sótt 3
slík námskeið, sem sérstaklega
beindust að hreinlætismálum. Sig
urður B. Haraldsson efnaverk-
fræðingur veitti námskeiðum
þessum forstöðu. Mbl. leitaði nán
ari frétta hjá honum og dr. Þórði
Þorbjamarsyni, framkvæmda-
stjóra stofnunarinnar.
Tildrög þessara námskeiða eru
„ þau, að sjávarútvegsmálaráðu-
neytið ákvað síðla árs 1968 að
stofna til fiskiðnaðarnámskeiða
í húsakynnum Rannsóknastofn-
ana sjávarútvegsins. Nokkurs
undirbúnings þurfti við, en síðan
var byrjað á fyrsta námskeið-
inu s.l. haust.
Rannsóknastofnun fiskiðnaöarins heldur:
Kennarar og nemendur á síðasta námskeiðinu í fiskiðnaði, sem Iauk um miðjan þennan mánuð.
Það sóttu m.a. yfirfiskmatsmenn. Fyrr miðju sitja þeir Guðlaugur Hannesson, Sigurður Haralds-
son, dr. Þórður Þorbjamarson og dr. Sigurður II. Pétursson.
Námskeið fyrir fiskiðnað
Upphaf að fiskiðnskóla?
Að undanförnu hefur oft ver-1 — Mest aðkallandi var að læti við matvæiavinnslu eru
ið um það rætt að menntakerfið taka hreinJætismálin fyrst fyrir, stöðugt vaxandi og væntanleg
á fslandi gerði ekki nægilega' vegna þess að kröfur um hrein- enu lög í Bandaríkjunum um
[?=- ^-ag.-ar: ^ ..
Pistilinn skrif ar
F.FTIR
ÁSGEIR ÁSGEIRSSON
KUNNINGI minin naut góðs af því fyr-
ir dálitlu, að Túnisbúar eru sumir of-
stopamenn og sóunarsamt fólk. Dóttir
hans kom heim frá vinnu á frægum
gististað í Kaupmannahöfn. Þar tók
hún oftlega til eftir gesti á svítum, en
það eru herbergi fyrir yfirstéttina. Það
er einhverju sinni að forsætisráðherr-
anum í Túniis kemur í hug að gaman
muni vera að prófa eina af þessum svít-
um, sem hann hafði heyrt svo mikið
látið af. Gerir hann það. Nú tekuir hann
sig þá upp og fer eitthvað annað að
skemmta sér, en dóttirin fer að taka til
eftir hann. Hún kemur niður á stórt
glas af ákaflega fínum rakspíra. En
hinn fljóthuga blámaður hefur ekki
haft það við að skrúfa tappann af þvi,
heldur hefur hann mölvað af því stút-
inn. Dóttirin hreinsar nú glasið af öll-
am sjáamilegum brotum, býr upp í stút
þess og loks um það sjálft. Hún geym-
iir glasið sumarlangt. Undir haust er
það svo að faðir, „ég, bílstjórablók uppá
íslandi", hennar vaknar einn kaldan
morgun við það að etúlkuhönd heldur
stútbrotnu rakspíraglasi upp að nefinu
á honum og segir „pabbi, ég kom hérna
með rakspírann forsætisráðherrans í
Túnis að gefa þér“.
Hlutur hljóðlistarinnar er sífellt fyrir
borð borinn; það eru gamlar fréttir.
Að þessu vinna hægt en markvisst fá-
einir menn um land allt: Þá mætti kalla
hljómlistarmafíuina. Þeir halda hljóð-
listarmálum í heljargreipum og munu
seint laust láta nema fyrir byltingu.
Listahátíð er ráðgerð. Allar listir jafn-
an hlut; orð forráðamanna. Kvikmynda-
list er að vísu ekki á þeim lista, en
ekki er um hana að tala, hún er gagn-
ger föl3un frá upphafi til enda, fyrir
þá sök, að hljómlist er felld við kvik-
myndir en ekki hljóðlist. Hljómlist er
ekki og hefur aldrei verið neinn sam-
tíðarspegill í samanburði við hljóð-
Bst. Frummenn þekktu ekki hljómlist.
En hljóðlistarmenn hafa þeir átt góða.
Hljómlistarárátta mannkyrtsins stafar
vafalítið af einhvers konar ævafomum
sjúkdómi. Hraðskreiðum smitsjúkdómi.
Hann hefur brotizt út meðan mainnkyn-
ið var nógu iitið til þess að einn sjúk-
dómur náði til þess alls væri hann nógu
bráður. Sjúkdómurinn hefur aflagað
innri eyrun einhvern veginn, og raskað
byggingu heymarfæranna þanmig, að
mannkynið fór að hafa eyra fyrir hljóm
list. Úr því fór vegur hljóðlistarinnar
hraðlækkandi. Og nú er svo komið:
forráðamenn listþinga telja sig hafa
gengið svo frá hlut hljóðlistarinmar, að
ekki er nóg með að þeir hafi hana ekki
á listalistum sínum, held.ur þurfi þeir
ekki einu sinni að minnast á hana eða
bræða saman jafnvel aumustu afsökun
fyrir því að hún sé ekki höfð með.
Umsóknir mínar og ágkoranir um
byggingu hljóðminjasafns hafa mætt
grafarþögn. Væri ég kaldhæðinn gæti
ég bætt því við, að allir viti að ýmis
merkileg hljóð megi oft lesa úr þögn-
imni, þannig að þama hafi nokkuð gott
fylgt illu, en ég er tæplega í skapi til
slíkrar kímmii.
Ekki geri ég því skóna að eiga eftir að
lifa þann dag er glæst hljóðminjasafn
rís í Vatnsmýrinni. Né heldur þann dag,
að ég geti hallað mér aftur á bak í leð-
urbólstruðum stóli hljóðminjasatfns-
varðarembættisins, eða þjóðhljóð-
minjasafnsvarðarembættisáns, eins og
það ætti mááki að heita. En ég el á
voninni og halda mun ég áfram að
nudda í ráðuneytunum til síðasta blóð-
dropa. En ég er síðasti Móhíkaninn.
Eftir minn dag bendir flest til þess að
merki hljóðlistarirmar falli í svaðið
eða verði haft í gólfklút. Eitt sinn
dreymdi mig um erfingja. Beinn karl-
leggur átti að halda merkinu á lofti.
Drengurinn átti að heita Ómarr eða
Niðarr. Mér hafði dottið fleira í hug,
líkt og Hrynleifur, Seimfinnur eða
Vælgrimur. En nú má víst hver sem
vill hirða þessi nöfn fyrir mér. Náttúr-
an virðist hafa gengið í samsærið með
h 1 j ómlist airm aíí unni.
3C.' Zll
skyldueftirlit með fiski og fisk
afurðum, sagði dr. Þórður. Þess-
ar kröfur eru miklu strangari en
verið hefur og hafa orðið til fyrir
þrýsting frá neytendasamtökum í
Bandaríkjunum. Þessar nýju regl
ur eru svo umfangsmiklar að
framkvæmd þeinra er talin muni
kosta 26 milljónir dollara á ári.
Þær munu ná til allra fiskaf-
urða, sem fluttar eru inn og
snerta þá að sjálfsögðu okkur fs
lendinga. En sem kunnugt er
fóru 58,4% af freðfiski okkar til
Bandaríkjanna 1968, eða 63,3%,
ef miðað er við verðmæti.
Námskeiðin áttu fyrst og
fremst að miðast við þá aðila,
sem hafa sérstaklega með hrein-
lætismál að gera hér á landi, þ.e.
verksitjóra í hraðfrystihúsum,
eftirlitsmenn og opinbera mats-
menn. Hafa 38 eftirlits- og mats-
menn þegar sótt þau, en eftir eru
verkstjórar frá um 90 frystihús-
um. Þegar hafa verið haldin
þrjú hálfsmánaðar námskeiðí
hreinlætistækni og fyrirhugað að
halda áfram, þar til sem flestir
af þessuim aðilum hafa sótt nám
skeiðin.
Ákveðið hefur verið að halda
námskeiðunum í hreinlætistækni
áfram út árið, og er ætlunin að
halda nokkur þeirra úti á landi
í sumar, t.d. á stöðum eins og
Vestmannaeyjum, Akureyri og
ísafirði.
Ellefu kennarar hafa kennt á
námskeiðunum og koma þeir frá
Rannsóknastofnuninini sjálfri,
Sölusamtökum hraðfrystihús-
anna, málningar- og sápufram-
leiðendum, Heilbrigðiseftirlitinu
og Fiskmatinu. Aðalkennslan hef
ir þó mætt á gerlafræðingunum,
þeim dr. Sigurði H. Péturssyni
og Guðlaugi Haenessyni.
Sigurður sagði, að kennd
hefðu verið undirstöðuatriði í
gerlafræði, frætt um búnað fisk
vinnslustöðva,, hreinlætistækni
og var þannig bæði um verk-
lega og bóklega kennslu að
ræða.
NAMSKEIÐ í FLEIRI
GR'EINUM
En þörf er fræðslu á fleiri
sviðum en þessu, sagði Sigurður
ennfremuir. T.d. er fyrir beiðni
Síldarútvegsnefndar í undirbún
ingi námskeið í síldarverkun sem
verður seinni hlutann f maí í
vor. Ýmsar aðstæður eru orðnar
breyttar við síldarsöltun, m.a.
farið að salta mikið um borð í
bátunum úti á miðunum. Og þörtf
er á aukinni kennslu á þessu
sviði.
Þá er áformað að efna til nám
skeiða í niðursuðu, meðferð fisk
vinnsluvéla og fiskmjöls- og lýs
isframleiðslu. Vbnandi getur orð
ið af þeim í sumar eða haust.
Þá er þess að geta, að Rann-
sóknastofniun fiskiðlnaðarins hef-
ur haldið uppi fræðslu um með-
ferð á fiski fyrir nemendur Stýri
mannaskólans í Reykjavík og
verður þeirri fræðslu haldið á-
fram. f marzmánuði næstkom-
andi munu þeir nemendur, sem
útskrifast úr fiskimannadeild
skólans, sækja viku námskeið hjá
stofnuninni um meðferð og verk
un sjávarafla. En með því að fá
sjómannsefnin í húsakynni Rann
sóknasitofnunarinnar, er 'hægt
að veita nokkra verklega
kennslu.
ILENGRI KENNSLU ÞARF
KENNSLUKRAFTA
En hvað er svo fram undan í
þessum málum? Þeir Sigurður og
Þórður svara því. f athugun er
hvort unnt verði að koma á
fjögurra mánaða námskeiði í al-
mennri fiskverkun, en það yrði
ekki fyrr en á nœsta ári.
í norska fiskiiðnaðarskól'anum í
Verdö fe,r aðalkennslan fram á
tvenns konar námskeiðum, sem
standa í 10 mánuði og 4 mánuði
hvort.
En er þá nokkuir vafii á því,
að stofnunin geti annað þessu?
Það er spurningin um kennslu
krafta, segja þeir. Það er tak-
mörkum háð, hve mikla kennslu
starfsmenn stofnunarirmar geta
annazt, ef um lengri nátmskeið er
að ræða. Kennsla gæti farið að
mestu fram í húsakynnum stofn-
unarinnar, en flestir kennslu-
kraftar yrðu að koma annars
ataðar að.
VERKEFNI FISKIÐNSKÓLA
Er þetta þá byrjunin á fisk-
iðnskóla? Það gæti orðið það,
segja þeir Sigurður og Þórður.
En Ranr.sóknastotfnuninni hefur
eingöngu verið falið námskeiða-
hald. Hitt er mál löggjafans og
ríkisstjórnarinnar. En það er
nauðsynlegt að hlutaðeigandi að
ilar geri sér ljóst til hvers á að
ætlast af slíkum skóla.
Fiskiðnskóla og þá kennslu,
sem þar verður veitt, þarf fyrst
og fremst að miða við þarfir iðn
aðarins fyrir starfsfólk. Þær eru
hins vegar mjög margbreytilegar
eins og kunnugt er. Þarf allt frá
fólki, sem hlotið hefur þjálfun i
handbrögðum og undirstöðuat-
riðum hreinlætistækni upp í mat
vælatfræðinga og allt þar á milli.
Handbragðakennslu er hægt
að veita í flestum sjávarplássum,
þar sem fiskiðnaður er stundað-
ur að ráði. Matvælafræði með
sérstöku tilliti til fiskiðnaðaa*
verður hins vegar erfitt að
Framtaald i tals. 21