Morgunblaðið - 17.06.1972, Side 18

18
MORGUNBI.AÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. JÚNl 1S72
UNDRABÖRN í skák finnast
jaínt sem i öðrum listgrein-
ii3n. l>au ertu að sjátlfsögðu
m.jög sjaidgaií og það er mis-
miunandi, hive mikil undraböm
Þrekæfingar <ar riauðsynlogur
þátfiir í undh'búníngi skákmeíst-
a)ra fyrir stórmót.
í sikáik hafa kcwnið upp, það er
að segja hve uing þaiu hafa ver
ið, þegar þau höfðiu náið viriki-
legum siká/kstyrkieika. Bobby
Fisciher verður að telijast í hópi
þassara undrabama. Hann var
ek’ki kotminm af barmsaldiri, þeg
ar hann var orðinin st<*r*kiur skák
meiS'tari. Boris Spasský tók aft
ur á móti út sinn skákþroska
hæigt og siiganidi. Hann iærCi
snemana að tefla og náð; fljótt
árangri, en ekki i sama mæ'li
oig Fisdher semri barn.
Af öðrum undrabörmum
skáksögummar má nefna þá
José Raoiul Capabianca, Samu-
ei Reshevsiky oig ’Arturo Pomar
í timaröð.
CapabOamoa fiædidist árið 1888
á Kúbu og samkvæmt frásögn
kunnuigra lærðí hann að tefla
4 ára gamali með því að horfa
á föður sinn tefia við aðra.
Capablanca varð skákmeistari
Kúibu með því að siigra þáver-
andi meistara landsins, Juan
Oorzo í einvági árið 1900, það
er að segja 12 ára gamall.
Corzo var að vís>u emginn stór-
meistari en engu að síður skák
meistari, sem gat státað af
talsverðum styrkleika. Ein af
skákunum úr þessu einvígi
hefiur jafnan siðan verið taiin
eitn af faMegustu vimmiimigsskák-
um Capabianea og orðið víð-
fræg.
Sennilega hefur enginn skák
meistari verið búinn að ná jafn
miklum skákþroska sem bam
og Restievský. Hann var ekki
e-idri en 6 ára, þegiar hanm tók
að ferðast um i Evrópu og
tefla fjölte’fdi með ótrúlegum
árangri. SSðan fluttist hann
með foreidrum símum til Banda
ríikjanna, þar sem frami, hans
varð ekki minmi og heffur Res-
hievský jaflnam siiðan verið í
fremstu röð skákmeistara
heimsims.
Artu.ro Pomar vaikti korm-
umigur m'itkiar vomir á Spámi,
heimafamdi snmiu, sem raertt-
ust e'kki nema að takmörkuðu
ieyti. Hann náði að ví.s-u að
verða stónmeistari, en komst
ekki í röð fremstu skákmeist-
ara heims eims og Capabianca
og Reshevský.
Samt sem áður getur Pomar
státað af skák, sem ef til vill
tekur öllu því fram, sem þeir
Capablanca og Reshevsky
tefldu sem böm. Skák sú, sem
Pomar tefldi við sjálfan Alékin
í Gijon 1944, á senmilega eftir
að haida á !oft mimmámigu hams
um aldur og ævi, svo lemgi sem
skák verður tefld. Pomar var
ekki nerna 13 ára ganoaii, þeg-
ar hann tefldi þessa skák við
AJékine, sem þá var heims-
meistari.
Þá er loks Bobby Fischer eft-
ir. Árið 1956, þegar hann var
ekki nema 13 ára gamall, tefldi
hann skák eima við Donald
Byme á svoköiluðu Rosenwald-
•móti í New York. Þessi skák
hefur jafnan siðan þótt á meðal
atihygiisiverðustu skáka Fisch-
ers að hugmynðaauðgi og lýsa
vel fráfoærum teikfléttuhæfiieik
um hans. f>að er ekki að undra,
þó að Fischer yrði stórmeistari
aðeins 2 árum síðar, yngstur
aMra, sem þann titii hafa hlotið
fyrr og sáðar.
Þessi skák fer hér á eftir
ásamt skýringuim. Hún segir í
rauninni söguna alía. Þama er
Bobby Fischer í algleymimgi.
Hvítt: Donald Byrne
Svart: Bobby Fischer
GriinfeWsvörn
1. Rgl-f3 Rg8-f6
2. c2-c4 g7-g6
3. Rbl-c3 Bf8-g7
4. d2 <14 íí—«►
5. Bcl-f4 d7 dr>
Eitt heizta afbrigðið i þessari
byrjun. Þar sem hér er ekki
ætlundn að fara út í byrjana-
fræði, verður stiklað á stóru í
þvi efni og þá fyrst farið nánar
út í einstök atriði, þegar við
komum að kjamanum, sem
er leiftrandi vinningsleikflétta
Flschers.
6. Ddl-b3 d5xc4
7. Db3xc4 c7-c6
8. e2c4 Rb8-d7
1 suonum skákbókum segir,
að þetta sé ekki bezti leikurinn.
Smyskxv leikur gjaman Rfd7.
Aðrir kjósa b5, 9. Db3, Da5.
9. Hal-dl Rd7-b6
10. Dc4 c5?
Venjuiegasta afbrigðið hér
er 9. Dd3, Be6, 10. Be2, Bc4, 11.
Dc2, Bxe2, 12. Dxe2, Dc8, 13.
0—0 og skákfræðin segir, að
hvítur standi betur, en svart-
ur væri svo sem alls ekki búinn
að vera. Manni er spum: Heíur
hvitur vanmetið hinn unga and-
stæðing sinn? Leikurinn Dc5 er
talsvert ögrandi. Hvitur hlýtur
að gera sér grein fyrir, að
Rf6-d7 og síðan e7-e6 eru á
næsta leiti. Hvers vegna þá að
ýta svörtum af stað? Næsti
leikur Fischers er undirbúning-
ur undir þetta.
10. — Bc8-g4
11. Bf4-g5
Markmiðið með þessum ledk
er að koma í veg fyrir e5, þar
sem sótt er að peðinu á e7, ef
svartur ieikur Rfd7. En annað
Og meira kemur tiJ. Loftið er
orðið rafmagnað, án þess að
hvítur geri sér grein fyrir því.
Fischer fær nú tækifæri tii þess
að framkvæma leikfléttu, sem
er frábær. Það er naumast
unnt að ásaka Byrne fyrir að
hafa ekki séð hana fyrir. En að
13 ára drengur skuii uppgötva
hana og framkvæma jafn snilld
arlega og raun verður á, vekur
undrun ekki siður en aðdáun.
11. — Rb6-a4!!
Nú byrjar flugeldasýningin.
Fyrsta spuraingin, sem hlýtur
að haia komið Byrnes í hug,
hefur örugglega verið þessi:
Má ég drepa riddarann. Við
skulum kanna það nánar: 12.
RxR, Rxe4. Riddarinn hótar nú
drottningunni, sem verður að
færa sig. Síöan kemur BxR og
Bobby Fischer 14 ára eða ári
eftir að þessi skák var tefld.
RxB og svartur hefur untnið
peð, ef biskupinn er ekki vald-
aður. Þess vegna athugum við
fyrst vömina — 13. Dcl, Da5t.
14. Rc3, Bxif3, 15. gxto, Rxb og
svartur hefur unnið peð og
eyðiOagt peðastöðu hiváts.
Það næsta, sem okkur kemur
i hug, er að hvítur getur drep-
ið á e7 bæði með biskupi og
drottnimgu. Það er bezt að at-
huga báða þessa möguieika.
13. Bxe7, RxD, 14. BxD, Rxa4.
Biskupinn á d8 verður að hörfa
og íramhaldið gæti orðið þann-
ig: 15. Ba5, Bxö, 16. gxto, Rxb2
og það er ljóst, að Fischer er
með unnið endatafl. Loks skul-
um við reyna: 13. Dxe7, Rxg5
og allt er tapað fyrir hvitt, t.d.
14. Dxg5, He8t, 15. Be2, Hxe2t,
16. Kfl, Bxf3, 17. DxD, HxD,
18. gxf3, Hc2 og öll von er úti.
Hvítur verður þvi að hafna
fórninni og leikur:
12. Dc5-a3 Ra4xc3
13. b2xc3 Rf6xe4
14. Bg5xe7 Dd8-b6
Entn ein fórn. Hvíibur getur
unnið sikiptamiun á f8 og við
skulum kanna það nánar: 15.
Bxf8, Bxf8. Hvítur ræður yfir
tveimur nærtækum leikjum:
Db3 og Dcl. Fyrst 16. Db3,
Rxc3, 17. DxD, axD, 18. Hd2,
Bb4 og hvitur á enga leiki
framar, sem nein skynsemi er í.
Næsti möguieiki: 16. Dcl, Rxc3,
17. Hd3, Rxa2 og hváta staðan
hrynur fljótt. Svartur færi í
uppskipti á f3 og síðan kæmust
hrókur og biskup hans í spilið.
Þess vegna tekur hvítur ekki
skiptamuninn, heidur leikur
15. Bfl-c4 Re4xc3!
Drepi hvitur riddarann, vinn-
ur svartur biskupinn á e7 með
hrók sínu-m.
16. Be7-c5
Til þessa hefur taflið snúizt
um vesæl peð og betra eða
verra endatafl. En ieikfléttur
Fischers koma fram svo til
hver af annarri með æ meiri
þunga. Nú er það hviti kóngur-
inn, sem má vara sig.
16. — Hf8-e8t
17. Kcl-fl
17. Kd2 gengur ekki vegna
Re4f og svartur drepur á c5
17. Re5 er ekki skárra
vegna Bxe5, 18. BxD, Bd6f. Nú
hefst lokaþátturinn.
17. — Bg4-e6i!
abcdtfgh
Hvítur má ekki drepa bisk-
upinn á e6, þvi að í kjölfar þess
kæmi kæfingarmátið aikunna
með Dtoöj. Ef Dxc3 kæmi ein-
r-íí&ý;':
«
Concorde
krefst fyttsta
öryggis og
notar pvt
Kieber
hfólbarða
Fyrirliggjandi
RADIAL-sumardekk i staerðunum
155x15
165x13
590x13
146x14
165x15
175x14
HAFRAFELL HF.
CRETTISGÖTU 21
StMI 23511.
Eitt af undrabörnum
skáklistarinnar